Glossary of Old Polish Words
| abrys |
zarys; plan; ECHOÂ II 7. |
| accrescens (akrescens) |
wzrost; ECHOÂ XII 58. |
| adamant |
diament; ARCTÂ V 3. |
| adumbracyja |
zarys, cieÅ; PEÅNÂ IV 6. |
| adumbrowaÄ |
pobieżnie objaÅniaÄ; pokrywaÄ; ECHO II 11; PEÅN IV 5. |
| aemulacyja (emulacyja) |
wspóÅzawodnictwo; ARCT XIV 1. |
| affect, affekt |
uczucie; miÅoÅÄ; ECHO tytuÅ; II 1; ARCTÂ XIII 31; 79; PEÅNÂ XVI 140; XXI 2; 6; 8; 11; XXII.B 116; 118; XXII.C 12, 8; 19, 4. |
| alternata |
zmiana, zmiennoÅÄ; zmiana stanowiska (urzÄdu); HERCÂ VII 86; ARCTÂ VII 60; VIII 2; XII 17. |
| amnistyja |
usuniÄcie; ECHOÂ II 7. |
| animowaÄ |
pobudzaÄ, zachÄcaÄ; PEÅNÂ VI 270. |
| animusz |
zapaÅ, odwaga; ECHOÂ X 120; XII 60; PEÅNÂ XI 12; XXII.A 131; XXII.B 67; 85. |
| annoÅski |
nilowy; PEÅNÂ XXII.C 9, 5. |
| antagonija |
walka; przeciwstawienie siÄ; ECHOÂ II 10; PEÅNÂ XXI 4. |
| antecessor |
przodek; ARCTÂ VIII 3. |
| antipodni (antypodni) |
na antypodach; po drugiej stronie Ziemi; PEÅNÂ II 12. |
| antr |
jaskinia; PEÅNÂ XXII.C 5, 1. |
| apparament |
ceremonialny strój; ornat; PEÅN XXI 2. |
| appetyt (apetyt) |
Å¼Ä dza, pragnienie; PEÅN VI 396. |
| applawz, applauz |
uznanie, poklask; entuzjastyczna pochwaÅa; HERCÂ III 86; ECHOÂ II 1; XII 78; XIII 150; PEÅNÂ VI 361; 428; XXI 5; XXII.B 88; 97. |
| applawzowaÄ |
oklaskiwaÄ, wychwalaÄ; PEÅNÂ XXII.C 19, 8. |
| applikowaÄ siÄ (aplikowaÄ siÄ) |
przykÅadaÄ siÄ do czegoÅ; PEÅNÂ VI 452. |
| argneterium |
srebrne naczynie; PEÅNÂ IV 6. |
| arktyczny |
póÅnocny; ECHO XII 169; ARCT IV 9; 51; X 7; 63; XIII 60; XV 11; XVI 93. |
| asbeston |
azbest (niepalny mineraÅ); ARCTÂ XI 5. |
| aspekt |
w astronomii kÄ t mierzony miÄdzy ciaÅami niebieskimi; ECHOÂ IV 17. |
| assens |
zgoda; uznanie; HERCÂ III 194. |
| azaż |
czy; ECHOÂ IV 2,4; VII 93; IX 72; PEÅNÂ V 1,3; XI 85; 87. |
| baÅwan |
posÄ g bożka niechrzeÅcijaÅskiego; PEÅN I 8; VI 369; X 4; XI 57; 62; 79. |
| barbiton |
starożytny instrument muzyczny podobny do liry; HERC III 98; VII 13. |
| barzo |
bardzo; HERCÂ III 11; 15; ECHOÂ VII 37; 67; PEÅNÂ VI 168; 271; 496. |
| biedzieÄ siÄ |
biedziÄ siÄ nad czymÅ, usilnie nad czymÅ pracowaÄ; HERCÂ III 19. |
| bisior |
cienka, delikatna tkanina weÅniana; ECHOÂ IV 65. |
| bissurmaÅski (bisurmaÅski) |
muzuÅmaÅski (pogardliwie); pogaÅski; turecki; ECHOÂ VII 37. |
| bÅÄdny |
bÅÄ kajÄ cy siÄ; poruszajÄ cy siÄ poza zwykÅym torem; ECHOÂ II 9; PEÅNÂ III 7a,2; 4; . |
| bogomodlca |
duchowny (czÅonek stanu duchownego); PEÅNÂ IV 7. |
| buÅat |
szabla tatarska lub turecka; powszechnie używana w Imperium OsmaÅskim i Wschodniej Europie; ECHO II 10; VII 48; 33; VIII 78; X 18; 37; ARCT VII 3; PEÅN XXII.D 49. |
| buÅatowy |
przymiotnik od buÅat; żelazny; ECHO VII 57. |
| cale |
caÅkowicie, zupeÅnie; HERCÂ III 95; 107; VII 74; ECHOÂ VIII 15; 35; ARCTÂ VII 15; 79; X 15; 82; PEÅNÂ IV 7; VI 126; 264; 268; 355; 424. |
| celny |
trafny, stosowny; HERCÂ III 41. |
| cera1 |
karnacja, kolor skóry; kolor twarzy; ECHO VII 65; VIII 72; 93; X 13; XII 44; ARCT IV 64; X 62; XIII 10; 33; PEÅN IV 1; VI 76; 339. |
| cera2 |
pokryta woskiem tabliczka do pisania; HERCÂ VII 53; ECHOÂ II 3; III 4,3; PEÅNÂ XXII.B 110. |
| cerussa |
barwnik, kolor; ECHOÂ II 3; 10; X 110. |
| charakter |
litera; pismo; HERCÂ VII 54; ARCTÂ XIV 4; PEÅNÂ VI 260; XXII.B 108. |
| charakter |
pismo; ARCTÂ XIV 4. |
| chociaj |
chociaż; ARCT XIII 6; 9; PEÅN VI 292; XXII.A 105. |
| chowaÄ |
wychowywaÄ; sprawowaÄ opiekÄ; ARCTÂ XV 20. |
| chowaÄ siÄ |
wychowywaÄ siÄ; PEÅNÂ VI 36. |
| chwalennie |
chwalebnie; ARCTÂ XIV 5. |
| chwalny |
pochwalny; ECHOÂ II 1; X 71; XII 83; PEÅNÂ XXI 10. |
| chybiÄ, uchybiÄ |
uniknÄ Ä; ECHOÂ VII 17; IX 58; 93; ARCTÂ XV 7; PEÅNÂ III 11a,4; XVI 86; XXI 9; . |
| chybki |
szybki; HERCÂ V 36; VII 87; ECHOÂ VII 106; PEÅNÂ XXI 7; XXII.A 142. |
| chybko |
szybko, żwawo; HERC III 3. |
| ciemnofaÅeczny |
zwodniczy; ARCTÂ V 3; PEÅNÂ IV 4. |
| circumductyja |
obramienie; obicie; PEÅNÂ IV 6. |
| cny |
zacny; HERCÂ III 1,1; 3,3; 5,4; 6,3; VI 5,2; VII 108; VIII 49; 54; 63; IX 70; X 55; 107; 121; XI 6,4; XII 50; 107; ARCTÂ IV 1; 15; VII 33; 43; 69; XIII 32; PEÅNÂ XI 150; 484; XXII.B 33; . |
| complement (komplement) |
doskonaÅoÅÄ, dopeÅnienie; PEÅNÂ IV 3. |
| comput |
see komput. |
| concredowany (konkredowany) |
powierzony, poruczony; PEÅNÂ XXI 6. |
| conferowaÄ (konferowaÄ) |
ofiarowaÄ; PEÅNÂ XXI 8. |
| congratulacyja (kongratulacyja) |
gratulacje; ECHOÂ II 1. |
| coniunkcyja (koniunkcyja) |
poÅÄ czenie siÄ; ECHOÂ III tytuÅ; IV tytuÅ; V tytuÅ; VI tytuÅ. |
| consens (konsens) |
zgoda; konsensus; PEÅNÂ VI 2022. |
| consequentia (konsekwencja) |
rezultat; ECHOÂ II 11. |
| cug |
zaprzÄg; ARCTÂ VIII 5; XIII 5; XIV 5; PEÅNÂ XXII.B 28. |
| cymba |
Åódź; ECHO IX 16. |
| cyrkuÅ |
okrÄ g; ARCTÂ XIV 5; PEÅNÂ XXII.C 16, 4; XXII.D. 48. |
| cythara (cytara) |
kitara, starożytny strunowy instrument muzyczny; HERC III 138. |
| czem |
dlaczego, czemu; HERCÂ III 3, 4; ARCTÂ VII 60; PEÅNÂ XXII.A 124; 125, 127; PEÅNÂ IV 5; XXII.B 7; 10. |
| czuÄ |
uÅwiadamiaÄ sobie; wiedzieÄ o czymÅ; ARCTÂ X 77; PEÅNÂ VI 399; XV 1,3. |
| czuÄ siÄ |
mieÄ poczucie; mieÄ ÅwiadomoÅÄ czegoÅ; PEÅNÂ XXII.A 52. |
| czuÅy |
czujny; uważny; ECHO IX 20; ARCT XIII 7; PEÅN XXI 7. |
| czyli |
czy, czyż; HERC III 5; 7, 9; 11; 96; 103; 104; ECHO II 1. |
| dank |
podziÄkowanie; HERCÂ VII 3. |
| darskoÅÄ (dziarskoÅÄ) |
dzielnoÅÄ; ECHOÂ VII 102. |
| decrescencyja, dekrescencyja |
zejÅcie; zmniejszenie; ECHOÂ II 7; PEÅNÂ IV 2. |
| dekrescencyja |
see decrescencyja. |
| delicyje |
rozkosze; PEÅNÂ VI 122. |
| demissyja |
nieÅmiaÅoÅÄ, uniżonoÅÄ; ECHO II 11. |
| demissyja |
pokora, uniżonoÅÄ; ECHO II 11. |
| destinowany (destynowany) |
przeznaczony; PEÅNÂ VI 246. |
| dewinkowaÄ |
zwyciÄżaÄ, podbijaÄ; PEÅN XXII.C 14, 7. |
| distillowaÄ (dystylowaÄ) |
destylowaÄ, sÄ czyÄ; PEÅNÂ XXII.C 7, 2. |
| dobieżaÄ |
dobiegaÄ; dotrzeÄ do czegoÅ; HERCÂ III 9. |
| dokument |
dowód; ECHO VIII 59; X 90; PEÅN XXI 9. |
| doÅÄ |
caÅkiem; bardzo (o dużej iloÅci); ECHO II 6; VI 4, 1; X 90; XII 172; PEÅN III 5a,3; XXII.C 9, 4; XXII.D 71; 78. |
| dostawaÄ |
wystarczaÄ; PEÅNÂ X 2,5. |
| dowcip |
inteligencja, bÅyskotliwoÅÄ; HERCÂ III 90; ECHOÂ XII 75; PEÅNÂ IV 5; XXI 12. |
| duszewny |
duchowy; PEÅNÂ VI 85. |
| duszny |
duchowy; odnoszÄ cy siÄ do duszy; PEÅNÂ VI 181; 334. |
| dwójbarczysty |
majÄ cy dwa szczyty; dwugarbny; HERCÂ III 94; ECHOÂ XII 72; PEÅNÂ XXII.C 1, 2. |
| dystylowaÄ |
see distillowaÄ. |
| dyzgust |
niesmak; obrzydzenie; ECHOÂ VIII 122; PEÅNÂ XXI 11. |
| dziardyn |
ogród (from Italian: giardino); PEÅN XXII.C 8, 5. |
| efficacyja (efikacyja) |
siÅa, energia; ECHOÂ II 8; ARCTÂ XI 4. |
| elektr |
bursztyn; ARCTÂ XV 25. |
| empir |
niebo, empireum; HERCÂ II 76; III 80; V 30; ECHOÂ V 6,4; ARCTÂ VII 54. |
| empirejski |
znajdujÄ cy siÄ wysoko na niebie; HERCÂ V 18; ECHOÂ XI 1,3. |
| encomium |
pochwaÅa; panegiryk; ECHOÂ II 1. |
| erumna |
smutek, nÄdza, nieszczÄÅcie; PEÅNÂ VI 472. |
| ethezyja |
wiatr nad Morzem Egejskim; wiatr etezyjski; ECHOÂ IX 91; ARCTÂ IV 33. |
| ewangelski |
ewangeliczny; pochodzÄ cy od Ewangelii; PEÅNÂ XVI 23. |
| excusacyja (ekskuzacyja) |
usprawiedliwienie ECHOÂ II 3. |
| exemcyja (egzemcyja) |
zwolnienie, wyjÄ tek; ECHOÂ II 10. |
| expektatywa, exspektatywa (ekspektatywa) |
nadzieja; ECHOÂ II 6; 10. |
| experient (eksperyjent) |
osoba doÅwiadczona; ARCTÂ V 1. |
| experiment (eksperyment) |
doÅwiadczenie; ARCTÂ VIII 5. |
| fabrykowaÄ |
tworzyÄ; PEÅNÂ XXII.C 6, 2. |
| fabuÅeczny |
fikcyjny; ARCTÂ VIII 5. |
| facundyja |
wymowa; PEÅNÂ XXI 11. |
| fatalny |
Åmiertelny; ECHOÂ VII 58; 66; 80; 92; IX 56; ARCTÂ VIII 3; 5; XIV 1; PEÅNÂ IV 4; XI 74; XXII.A 8. |
| fawor |
sprzyjanie; ECHOÂ II 8; PEÅNÂ XI 118. |
| ferwor |
gorliwoÅÄ; uniesienie; ECHOÂ XI 9, 5. |
| fest |
uroczystoÅÄ, ÅwiÄto; ECHO tytuÅ; II 1; PEÅN tytuÅ; XXI 3; 8; 14. |
| figiel |
podstÄp; PEÅNÂ VI 259. |
| figurowaÄ |
oznaczaÄ; odzwierciedlaÄ; ECHOÂ I 3; VII 72. |
| flis |
transport Åodziami; ECHOÂ IX 18. |
| folga |
Åagodne traktowanie; przywilej; HERCÂ V 13. |
| forta |
furta; ECHOÂ III 3,2; PEÅNÂ XVI 26. |
| fortelny |
podstÄpny; sprytny; PEÅNÂ XXI. |
| fortunny |
szczÄÅliwy; ARCTÂ VIII 2; X 58; 75; XIV 7; PEÅNÂ III 2.a 9; VI 493; XXII.C 20, 5; 7; XXII.D 31; 43; 47. |
| frukt |
owoc; HERCÂ V 64; PEÅNÂ VI 44; 164; 174; 390; XI 52. |
| fryz |
koÅ fryzyjski; HERCÂ V 39. |
| gabinet |
odosobnione, bogate pomieszczenie; studium; ECHOÂ III 8, 2; VI 2, 2; XI 1,3; 4. 6; 10, 6; XII 185; ARCTÂ IV 7; PEÅNÂ VI 35; 225; XXII.C 20, 6; XXII.D 32; 55. |
| gÄba |
usta; PEÅNÂ VI 118; 263; XVI 56. |
| glancowny, glancowany, glansowny |
Åwietlisty, bÅyszczÄ cy; ECHOÂ II 2; 3; III 8,4; VII 84; X 113; XI 2,4; XII 13; ARCTÂ IV 6; 16; XIV 1; PEÅNÂ IV 1; 4; VI 54; 95; XXII.C 2, 2. |
| glans |
blask; ÅwiatÅoÅÄ; ECHOÂ IV 2,3; 3,2; VII 65; VIII 45; 80; XI 1,4; 5,4; 10,1; XII 23; 97; ARCTÂ IV 2; 48; 75; V 1; XIII 10; 46; PEÅNÂ III 8a,3; 9a,5; XI 99; XXI 2; XXII.B 71. |
| gÅupie |
gÅupio; PEÅNÂ XXI 17 . |
| gonitwa |
walka; ECHOÂ VII 100; . |
| gorajÄ cy |
pÅonÄ cy; PEÅNÂ I 7; X 2,2; 6; 3,6. |
| gruby |
ciÄżki; prostacki; ARCT VIII 2; XI 4. |
| gruntowny |
ugruntowany; mocny; ECHOÂ II 9; ARCTÂ XIV 2. |
| gubernium |
wÅadza; PEÅNÂ XXI 6; 9. |
| gust |
zadowolenie; smak; PEÅNÂ VI 169; 424. |
| gymnada |
gimnazjum; szkoÅa; PEÅNÂ XXI 11. |
| hieromonach |
mnich bÄdÄ cy ksiÄdzem; PEÅN tytuÅ; IV 7. |
| honor |
wysokie stanowisko; zaszczyt; HERCÂ III 11; 23; V 70; 86, 88, VII 79; ECHOÂ II 10; 11; III 1,2; VIII 101; IX 36; X 3; 22; 32; 33; 49; 104; 105; 118; XI 4,5; 8,6; ARCTÂ XIV 7; PEÅNÂ III 5a,3; 9a,2; IV 6; VI 391; 393; 395; XVI 103. |
| honorat |
czÅowiek sprawujÄ cy wysoki urzÄ d; HERCÂ V 53; PEÅNÂ XVI 104. |
| horyzont |
Åwiat; kraina; HERCÂ III 154; ARCTÂ IV TytuÅ 4; IV 36; VII 3; 4; PEÅNÂ IV 1; VI 490; XI 109; XXII.C 7, 8. |
| huff |
hufiec, oddziaÅ; XXII.B 46. |
| hurma |
gromada, chmara; ECHOÂ XII 87. |
| hurmem |
gromadnie, chmarÄ ; HERCÂ III 164; ECHOÂ X 29; XII 181; ARCTÂ XIII 50; PEÅNÂ XXII.D 26. |
| impet |
energiczne dziaÅanie; ECHOÂ IX 80; X 47; XII 178; PEÅNÂ VI 48; XXI 7; XXII.A 142; XXII.B 134; XXII.D 54. |
| impreza |
przedsiÄwziÄcie; HERCÂ III 14; V 44; VII 39; ECHOÂ VII 51; 99; VIII 47; ARCTÂ IV 72; VII 51; XIII 62; PEÅNÂ XI 14; XXII.A 111. |
| impreza |
zamysÅ; przedsiÄwziÄcie; ECHOÂ VII 52. |
| index (indeks) |
wskazówka; PEÅN III 3,6. |
| infamija |
pozbawienie czci; ECHOÂ II 9 . |
| influencyja |
wpÅyw; PEÅNÂ XXI 7. |
| ingenijum |
talent; PEÅNÂ XXI 11. |
| inkrement |
przyrost; powiÄkszenie; ECHOÂ XII 61. |
| instinkt (instynkt) |
pobudka, inspiracja; PEÅNÂ VI 136. |
| insuÅa |
wyspa; ECHOÂ V 6,4; IX 19; 46; 48; 52. |
| intromissyja |
wprowadzenie; wziÄcie w posiadanie; PEÅNÂ XXI 8. |
| jad |
trucizna; ECHOÂ VII 18; 20; 46; 62; ARCTÂ V 2; X 44; XIV 3; PEÅNÂ IV 4; VI 263; 344; XI 17; 31; XVI 68; . |
| jadowity |
trujÄ cy; ECHOÂ VII 59; ARCTÂ VII 57; X 52; PEÅNÂ VI 102; XI 55; XVI 64; 65; . |
| jagody |
policzki; PEÅNÂ VI 233. |
| jedno |
tylko; ECHOÂ VIII 41; IX 9. |
| jednostajny |
zgodny (o wypowiedziach); HERCÂ V 85; ECHOÂ V 8,1. |
| jeżdżaÄ |
ujeżdżaÄ konia; jeździÄ ARCT XIV 5; PEÅN VI 78; . |
| kamera |
gabinet; pokój; ECHO III 4,4; PEÅN VI 259; XVI 78. |
| kanak |
szeroki naszyjnik wysadzany drogimi kamieniami; ARCTÂ XI 5. |
| kanar |
cukier; sÅodkoÅci; ARCTÂ XIII 66; PEÅNÂ XVI 58; 64. |
| karacena |
zbroja z Åusek; ECHOÂ VIII 70; X 20; PEÅNÂ XVII 16. |
| karbunkuÅ |
czerwony kamieÅ szlachetny; rubin; PEÅNÂ XXII.A 58; XXII.B 114. |
| karoc |
karoca, kareta; HERCÂ III 34; VII 82; ARCTÂ IV 10; XIII 38; PEÅNÂ XI 108; XXII.A 117; XXII.B 28; XXII.C 8, 4. |
| kartan |
kartacz, pocisk artyleryjski; PEÅNÂ XXII.B 63. |
| kartan |
kartacz, pocisk moździerzowy; ECHO II 5; X 95; PEÅN XXII.B 63; . |
| kawalkata |
orszak; ECHOÂ XII 99. |
| kawerna |
jaskinia; ARCTÂ VII 7. |
| kiedyby |
gdyby; HERCÂ V 15; 38. |
| kiedyżkolwiek |
kiedyÅ; PEÅNÂ XXII.A 34. |
| kÅadnÄ Ä |
kÅaÅÄ; PEÅNÂ III 12a,3; XXII.B. 46. |
| klar |
jasnoÅÄ, blask; ECHOÂ VII 67; XI 3,6; ARCTÂ V 3; VIII 3; XIV 2; PEÅNÂ IV 2; VI 291; XI 75; XV 1,1; XVI 21; 136. |
| klarownie |
jasno, ÅwietliÅcie; PEÅNÂ IV 4. |
| klarowny |
jasny; ECHOÂ X 12; XII 23; ARCTÂ V 2; XIV 2; PEÅNÂ XI 73. |
| klawzura |
wiÄzienie; zamkniÄcie; ARCTÂ VII 37; PEÅNÂ VI 61. |
| klejnot |
herb; ECHOÂ 2,4; VIII 49; PEÅNÂ III tytuÅ; 2,1. |
| kluba |
narzÄdzie tortur sÅuÅ¼Ä ce do rozciÄ gania torturowanego; PEÅN VI 208. |
| kluza |
wiÄzienie, niewola; ECHOÂ XI 11, 8; ARCTÂ VII 9. |
| knuÄ |
potajemnie obmyÅlaÄ, tworzyÄ; PEÅNÂ XXII.C 14, 8. |
| kolos |
pomnik; statua; ECHOÂ II 3; PEÅNÂ XVI 9. |
| komitywa |
towarzystwo, towarzyszenie komuÅ; ECHOÂ II 8; X 115; XII 6; 12; 119; ARCTÂ XIV 7. |
| komoÅliwy |
gwaÅtowny, niespokojny; HERCÂ V 37. |
| kompetitor |
wspóÅzawodnik, rywal; ECHO II 10. |
| komput, comput |
wykaz, spis; ECHOÂ VIII 34; X 58; 68; PEÅNÂ VI 332; XXI 13; XXII.A 36. |
| koncent |
muzyka, Åpiew; koncert; HERCÂ III 98; 101; ECHOÂ XII 151; PEÅNÂ XXII.B 38; 43; 127; XXII.C 1, 7; IV 6. |
| koncept |
pomysÅ, inwencja, koncept; HERCÂ III 91; ECHOÂ XII 174; PEÅNÂ XXII.A 148. |
| koncert |
wspóÅzawodnictwo; ECHO XII 67. |
| kondyment |
przyprawa; ARCTÂ VIII 1. |
| konferowaÄ |
see conferowaÄ. |
| konformowaÄ |
tworzyÄ; ARCTÂ VII tytuÅ. |
| konkurrowaÄ |
wspóÅzawodniczyÄ; ECHO II 10. |
| konsens |
zgoda; ECHOÂ XIII 142. |
| konspekt, konspect |
spojrzenie; PEÅNÂ IV 5; 6; XXI 8. |
| kontempt |
wzgarda; HERCÂ V 88. |
| kontenca |
ukontentowanie, zadowolenie; PEÅNÂ VI 68. |
| konterfet |
portret; wizerunek; ECHOÂ II 7. |
| konterfetowaÄ |
odmalowaÄ; ECHOÂ II 3. |
| kontestum |
rywalizacja; ECHOÂ II 1. |
| konwinkowany |
pokonany, podbity; PEÅNÂ XXI 8. |
| korale |
usta; twarz; PEÅNÂ VI 109; 230. |
| kornet |
cynk; instrument dÄty o ksztaÅcie podÅużnej (czasem zakrzywionej) drewnianej rurki z otworami; ECHO XII 125. |
| koronat |
osoba koronowana; król; ARCT XI 4. |
| kożdy |
każdy; HERC III 134; 146; VII 58; 83. |
| kredens |
dokument rekomendujÄ cy; rekomendacja; uwiarygodnienie; ECHOÂ II 8; 10; X 106; 112; 119; . |
| kredensowaÄ |
poprzedzaÄ kogoÅ w orszaku (to samo co marszaÅkowaÄ); HERCÂ III 22; PEÅNÂ XXII, IV,6. |
| krotofila |
żart; zabawa; PEÅN VI 40. |
| krzest |
chrzest; PEÅNÂ III 2,4; VI 209; 213; 216; 224; 382. |
| krzestny |
chrzestny; PEÅNÂ VI 380. |
| kupres(s) |
cyprys. HERCÂ III 35; ECHOÂ II 3; 6; IX 38; PEÅNÂ XXII.A 8; XXII.C 18, 7. |
| kupressowy |
cyprysowy; ECHOÂ IX 94. |
| kurzawa |
dym; chmura; IV 5, 4; VII 105; VIII 24; ECHOÂ X 95; ARCTÂ V 4; XIII 58; PEÅNÂ XXII.C 13, 4. |
| Åakomstwo |
poÅ¼Ä dliwoÅÄ; PEÅN I 21. |
| lamentalny |
żaÅosny; wyrażajÄ cy lament; ECHO II 3; VII 7. |
| lawr |
laur; wieniec laurowy; HERCÂ II 156; ECHOÂ VII 104; 107; IX 43; 68; X 122; XI 7,6; XII 33; PEÅNÂ XXII.B 130; XXII.C 3, 3; 11, 1. |
| lawrowy |
laurowy; ECHOÂ IX 90; . |
| lessa |
pieÅŠżaÅobna; PEÅN XXII.A 7. |
| letarg |
sen; ARCTÂ VIII 3. |
| Åezny |
Åzawy; ARCTÂ VII 60; XI 1; . |
| liban |
cedr libaÅski; HERCÂ III 160; 165; V 60; PEÅNÂ XXII.D 59. |
| lichy |
sÅaby; niepozorny; ECHOÂ II 2; 5; 7; ARCTÂ IV 45; 73; XIII 7; 73; PEÅNÂ I 22; IV 5; 6; XI 119; . |
| liga |
stowarzyszenie; zwiÄ zek; HERCÂ III 70. |
| limatura |
opiÅki, wiórki; drobiazgi; ARCT V 3; X 66; . |
| lub, lubo |
chociaż; HERC V 27; ECHO II 5; 9; VI 4,2; VIII 46; XII 119; X 10; ARCT VII 7; X 7; XIII tytuÅ 4; XIV 3; PEÅN IV 3; 5; VI 72; XV 2; 4; XXII.B 19; XXII.C 8, 4; 5; XXII.D 2. |
| Åubie |
futeraÅ na Åuk; koÅczan; PEÅNÂ XXII.C 6, 4. |
| luminarz |
Åwieca, pochodnia; ÅwiatÅo; HERCÂ III 76; 208; IV 208; ECHOÂ II 2; IV 3,4; VII 67; 70; 82; XI 3,2; ARCTÂ IV 59; V 1; 2; VIII 3; XIII 18; XIV 1; PEÅN Title 3; III 9a,2; IV 1; 4; 5; VI 467; X 2,2; 2,4; XI 71; 83; 98; 117; XVI 11; XXI 2; 11. |
| luna |
ksiÄżyc (w herbie Mazepy, Jasynsâkyâego lub jako symbol islamu); ECHO II 5; IV 3,2; VII 63; 75; 81; 92; 103; VIII 94; XI 5,1; XII 19; 87; 96; 107; 116; 119; ARCT IV 7; 39; X 25; 67; 82; XIV 6; PEÅN II 16; III 8a,1; 10a,4. |
| lunatyczny |
ksiÄżycowy; ECHO VII 39. |
| lunatyk |
bÅÄ dzÄ cy w Åwietle ksiÄżyca; szaleniec; ECHO VII 42. |
| macerowaÄ |
nawilżaÄ; namaczaÄ; ARCT XI 2. |
| makuÅa |
plama; ECHOÂ II 2; ARCTÂ IV 45; V 3; XIII 8; PEÅNÂ I 20. |
| maniera |
obyczaje; ECHOÂ XII 5; ARCTÂ XIII 34; PEÅNÂ VI 47; XXII.B 107. |
| mantija |
pÅaszcz; habit; PEÅNÂ VI 227; 233; . |
| manuductija (manudukcyja) |
prowadzenie, wskazówka; ECHO II 8. |
| manuduktorka |
przewodniczka; ECHOÂ II 9. |
| margaryta |
perÅa; PEÅNÂ XVI 124. |
| marsowy |
wojenny, wojskowy; ECHOÂ II 3; 4; 6; 11; IV 5,4; VI 3,4; 4,2; 5,3; VII 67; 99; 102; 105; VIII 19; 70; 86; IX 67; X 4; 54; 66; 83; XI 9,5; 11,3; XII 135; 149; 158; 161; 164. |
| marszaÅek |
urzÄdnik dworski; zarzÄ dca dworu; w trakcie oficjalnych uroczystoÅci marszaÅek szedÅ przed wÅadcÄ lub dostojnikiem (see kredensowaÄ; marszaÅkowaÄ) PEÅNÂ XXI 3. |
| marszaÅkowa |
forma żeÅska od marszaÅek; ARCT XIII 13. |
| marszaÅkowaÄ (komuÅ) |
poprzedzaÄ, zwiastowaÄ (kogoÅ); towarzyszyÄ (komuÅ); ECHOÂ I 4; VII 77; 108; X 4; 18; XI 2,6; 3,8; PEÅNÂ XXI 1; 3; 4; XXII.C 4, 2. |
| mathematyka, mathesis (matematyka) |
astrologia, przewidywanie przyszÅoÅci; ARCTÂ V 3; PEÅNÂ IV, 4. |
| mathesis |
see mathematya. |
| mawrytaÅski |
mauretaÅski; PEÅNÂ VI 397. |
| medicina |
lekarstwo; ARCTÂ XI 1. |
| meta |
kres; cel; ECHOÂ III 8,1; VI 2,1; VIII 66; XI 4,4; XII 83; ARCTÂ XIV 6; PEÅNÂ III 11a,4; 12a,2; 12.b,1; XVI 30; XXII.A 6. |
| mianowaÄ |
nazywaÄ; ARCTÂ X 80; PEÅNÂ III 7a,2. |
| miasto |
zamiast; ARCTÂ VII 81; PEÅNÂ III 12.b 4; IV 5; VI 164; XXI 2; 13. |
| mieniÄ |
mniemaÄ, uważaÄ za coÅ; PEÅN XI 61, PEÅN XVI 40. |
| mieniÄ siÄ |
nazywaÄ siebie (siÄ); zmieniaÄ siÄ; PEÅNÂ VI 142; PEÅNÂ XXII.A 8. |
| mierziony |
obmierzÅy, obrzydliwy; ARCTÂ VII 7; PEÅNÂ VI 343. |
| miesiÄ c |
ksiÄżyc; PEÅN I 15; 18; 19; III tytuÅ; 1,1; 10; 2,1; 9; 3a,3; . |
| minera |
mineraÅ; ECHOÂ VIII 71; IX 53; X 14; ARCTÂ XIII 9; PEÅNÂ VI 96; XXII.B 11. |
| misternie |
mistrzowsko; fachowo; ECHOÂ VII 49; X 124; PEÅNÂ V 2,6; XXII.B10. |
| misterny |
mistrzowski; ARCTÂ XIV 8; PEÅNÂ VI 32. |
| mistrzyni |
nauczycielka; ECHOÂ IX 32; 71; 79; X 105; 115; PEÅNÂ XXII.D 21. |
| mizerny |
biedny, nieszczÄsny; ARCTÂ VII 49; XV 13; PEÅNÂ XXII.B 69. |
| moc |
dużo; PEÅN VI 370. |
| modelusz |
model, wzór; ECHO XII 59. |
| moderowaÄ |
ustawiaÄ; kierowaÄ; ECHOÂ IX 27; PEÅNÂ XXI 6. |
| momentum |
ruch (planet); ECHOÂ XII 164; PEÅNÂ XXII.D 21. |
| muteta |
motet; pieÅÅ; ECHOÂ XII 122; ARCTÂ IV 78. |
| muzki, muzski |
przymiotnik od muzy; wÅaÅciwy muzom; muzyczny; ECHOÂ XIII 148; PEÅNÂ XXII.C 3, 3. |
| myÅliwczy |
myÅliwski; PEÅNÂ XXII.C 6, 4. |
| nadarzyÄ |
obdarzyÄ; HERCÂ V 26; PEÅNÂ XXII.A 22. |
| nadobny |
piÄkny; PEÅNÂ VI 34; XXII.C 7,7. |
| nadolny |
znajdujÄ cy siÄ na dole; PEÅNÂ XXII.C 8, 8. |
| naenija (nenia) |
pieÅŠżaÅobna; ECHO VII 7. |
| nagana |
krytyka; PEÅNÂ XV 5; XXII.A 19; 110. |
| namieniÄ |
wzmiankowaÄ; wymieniÄ; HERCÂ III 89. |
| napaÅÄ |
spotkaÄ; PEÅNÂ VI 82. |
| nauczony |
uczony; HERCÂ III 174. |
| naukler |
żeglarz; ARCT VII 49; X 19. |
| nawdziÄczny |
przepeÅniony wdziÄkiem. HERCÂ II 154. |
| niebieski |
niebiaÅski; ECHOÂ II 3; III 2,1; 3,2; XII 2; 187; ARCTÂ IV 79; XI 3; XIII 22; XIV 1; 4; PEÅNÂ I 6; II 5; 7; III 7a,1; 12a,2; V 1,1; VI 152; 178; 195; 235; 444; 454; 471; X 3,2; XI 50; XVI 11; XXI 1; 2; 3; 4; 5; XXII.C 4, 4; XXII.D 62. |
| niefortunny |
nieszczÄÅliwy; HERCÂ VII 81; ECHOÂ X 55; ARCTÂ IV 78; V 3; VII 23; X 27; XIV 8; XV 22; PEÅNÂ XI 107. |
| nieodmowny |
nieodmawiajÄ cy; PEÅNÂ XXI 14. |
| nieospaÅy |
pilny; ECHOÂ XII 70. |
| niepospolity |
niezwykÅy; PEÅNÂ IV 6. |
| nieprzechodny |
niemożliwy do przejÅcia; ECHO X 74; 114; ARCT X 4; PEÅN XXII.B 7. |
| nieprzeÅomny |
niezÅomny; mocny; PEÅNÂ XI 37. |
| nieprzestannie |
nieustannie; PEÅNÂ XI 6. |
| nieskomputowany |
niepolicznony, niezliczony. PEÅN XXIIa, 66. |
| nieskomputowany |
niezliczony, niepoliczalny; ARCTÂ XI 1; PEÅNÂ XXII.A 66; 138. |
| nieskwapliwy |
nieskory; oporny; ECHOÂ X 47. |
| niestÄpiaÅy |
nietÄpiony; ostry; ECHOÂ VIII 46; ARCTÂ V 1; XIV 6; PEÅNÂ VI 272; XXII.D 49. |
| niestruchlaÅy |
niespróchniaÅy; ARCT VII 33. |
| nieÅwiadomy |
nieznajÄ cy; ARCTÂ XVI 3. |
| nieużyty |
nielitoÅciwy, nieprzejednany, nieczuÅy; HERCÂ III 119; ECHOÂ XII 112; ARCTÂ XV 3. |
| niewczasy |
niewygody; ECHOÂ II 3; ARCTÂ XV 10; PEÅNÂ XVI 110. |
| niewyglozowany |
nieusuwalny, niewymazany, niewykreÅlony; ECHOÂ II 5; ARCTÂ XIV 4. |
| niezbrodzony |
gÅÄboki; bezdenny; ECHOÂ V 7,3; PEÅNÂ XXII.B 52. |
| niezwÄ tlony |
wytrwaÅy; niezmÄczony; ECHOÂ IV 111; XII 179; PEÅNÂ VI 457. |
| niskÄ d |
znikÄ d indziej; ECHOÂ XI 1, 4. |
| nota |
nuta; muzyka; HERCÂ III 97. |
| nowember |
listopad; PEÅN tytuÅ; II 1. |
| obalina |
ruina; upadek; HERCÂ III 122; ARCTÂ XIV 8. |
| occurrent |
wychodzÄ cy naprzeciw; PEÅNÂ XXI 3. |
| ochota |
zapaÅ; HERCÂ III 8; 14; V 94; ECHOÂ VII 99; PEÅNÂ XXI 6; 9; XXII.A 124; XXII.C 3, 8; 20, 4; XXII.D 12. |
| ochotnie |
z zapaÅem; chÄtnie; ECHOÂ X 43; PEÅNÂ XXI 7. |
| oczewisty |
oczywisty; należny, zasÅużony; ECHO XI 1,6; PEÅN XXII.A 157. |
| okopciaÅy |
okopcony; ECHOÂ II 7; XII 89. |
| oprzeÄ siÄ |
zatrzymaÄ siÄ na czymÅ; skoÅczyÄ swój ruch gdzieÅ; ECHO VII 55; PEÅN III 12b 3. |
| ordinans, ordynans |
rozkaz; ECHOÂ VIII 79; XII 98; PEÅNÂ VI 53; 295; XXI 6. |
| osobliwy |
niezwykÅy, szczególny, wyjÄ tkowy; HERC VII 62; ECHO II 10; ARCT X 43; . |
| ostroÅÄ |
surowoÅÄ; PEÅNÂ XVI 108. |
| owszeki |
caÅkowity; HERCÂ III 144. |
| padwan (pawona; pawana) |
taniec wywodzÄ cy siÄ z póÅnocnych WÅoch; utwór muzyczny; HERC III 127; PEÅN XI 96; XXII.B 40; 65; XXII.C 5, 3. |
| paean |
pean; pieÅÅ pochwalna; ECHOÂ II 6; X 78; PEÅNÂ XI 102; XXII.B 102. |
| palaestra, palestra |
szkoÅa ÄwiczeÅ; sztuka; ECHOÂ X 54; XII 62; 82; ARCTÂ X 29; PEÅNÂ XXI 12. |
| paludament |
szkarÅatny pÅaszcz; ARCTÂ V 3; PEÅNÂ VI 241; XXII.C 15, 7. |
| paragon |
porównywanie siÄ; wspóÅzawodnictwo; ECHO II 11. |
| parentela |
zwiÄ zek rodzinny; ród; ECHO VIII 41; X 65; XII 135; PEÅN XVI 15; . |
| paszczeki |
paszczÄka; paszcza; PEÅNÂ XI 30. |
| pawilon |
namiot; oficyna (boczne skrzydÅo paÅacu); ARCTÂ VII 40; PEÅNÂ VI 248. |
| pawona |
see padwan. |
| period, peryjod |
okres retoryczny; ECHOÂ II 1; PEÅNÂ IV 6. |
| perora |
mowa; ECHOÂ II 2; PEÅNÂ VI 498; XXII.A 48; IV 2; 3 . |
| perspectywa, perspektywa |
luneta. ARCTÂ IV 58; V 3; PEÅNÂ IV 4. |
| phaenomena |
zjawiska astronomiczne; ARCTÂ V 3; PEÅNÂ IV 4. |
| pharos |
latarnia morska; ECHOÂ IX 107; PEÅNÂ IV 4; XI 75. |
| pienia, pienie |
pieÅni; Åpiew; HERCÂ III 104; 132; PEÅNÂ XXII.C 7. |
| pierzchliwy |
pierzasty; pokryty pierzem; wyposażony w pióra; HERC III 77; V 20; PEÅN XXII.A 128. |
| planeta |
ciaÅo niebieskie (gwiazda, planeta lub KsiÄżyc); gwiazda lub KsiÄżyc w herbach Jasynsâkyâego i Mazepy; ECHO II 2; 11; IV 1,4; 4,3; VII 60; 70; 83; VIII 65; 98; 103; XI 2,6; 4,2; 9,2; 9,6; 11,1; XII 21; 84; 87; 115; 121; 186; ARCT IV tytuÅ; 64; 69; 77; VII tytuÅ; X tytuÅ; 32; 69; XIII tytuÅ; PEÅN III 7a 1; 3; 10a,1; 11a,3; IV 4; 5; 6; VI 454; 490; XI 115; XXII.B 11; XXII.D 56. |
| pochyba |
wÄ tpienie; HERCÂ V 79; ARCTÂ VII, 1. |
| poczesny |
ważny, zaszczytny; PEÅN XVI 8. |
| poczytaÄ |
uznaÄ za coÅ; PEÅNÂ IV 5; XXII.B 64. |
| podÅoÅÄ |
niskoÅÄ; maÅe znaczenie; ARCTÂ XV 16. |
| podÅy |
niski; nieznaczÄ cy; ECHOÂ II 11; PEÅNÂ XXII.D 78. |
| podnóże |
podnóżek; PEÅN III 1,1. |
| pogotowie |
gotowoÅÄ; PEÅNÂ IV, 4. |
| poÅata |
paÅac; PEÅNÂ XVI 42. |
| polityczny |
obyty; dworny; ARCTÂ V 1. |
| polityka |
obycie; wiedza o Åwiecie; ARCTÂ V 4 . |
| polor |
poÅysk; ECHOÂ VIII 92; X 4; 34; XII 94; ARCTÂ 66; V 3; XI 5; XIV 2; XV 6; VI 364. |
| polorowny, polorowany |
wypolerowany; bÅyszczÄ cy; ECHOÂ III 4,3; XII 14; ARCTÂ IV 16; XIII 1; 38; XIV 1; PEÅNÂ IV 2; 4. |
| pompa |
przepych; ECHOÂ II 3; VII 36; XII 4; 95; 103; ARCTÂ XIII 72; PEÅNÂ XVI 31; XXII.C 13, 2. |
| pomyÅlny |
wymyÅlny; wyrachowany; PEÅNÂ XI 33. |
| ponÄta |
to co pociÄ ga lub wzbudza poÅ¼Ä danie; powab; ECHO VIII 15; X 102; ARCT X 74; PEÅN VI 7; 351; 424; XXI 7; XXII.B 83. |
| porada |
rada; naradzanie siÄ; ECHOÂ V 4,4; IX 50; PEÅNÂ VI 269. |
| pornÄ Ä |
pogrÄ Å¼yÄ siÄ; ECHO VII 6; PEÅN VI 130; XVI 46. |
| porywczszy |
bardziej porywczym; PEÅNÂ XXI 7. |
| pospolicie |
zwykle, zazwyczaj; HERCÂ V 64; ECHOÂ IV 2,1; VII 87; ARCTÂ XI 1; PEÅNÂ III 11a,1; IV 8. |
| pospolitoÅÄ |
ogóÅ; grupa ludzi; PEÅN VI 226. |
| pospolity |
powszechny; ogólny; PEÅN VI 381; XI 4; 5; 6. |
| potrzeba |
bitwa; wojna; ECHOÂ XI 11, 3. |
| potykaÄ |
spotykaÄ; HERCÂ V 99. |
| powinny |
należny; ECHO II 1; 3; 4; 6; 8; 11; PEÅN IV 5; 6; VI 278; XI 24; XXI 11; 13; XXII.A 132; 172; XXII.D XIX 2. |
| pozobaÄ |
podziobaÄ; PEÅNÂ VI 174. |
| pozór |
spojrzenie; widok; ECHOÂ X 16; PEÅNÂ IV 6; VI 105; 240; XVI 69; . |
| pozorny |
okazaÅy; piÄknie wyglÄ dajÄ cy; dobrze widoczny; ECHOÂ II 7; 10; IX 52; XII 100; ARCTÂ VIII 2; . |
| praecedencyja |
pierwszeÅstwo; ECHOÂ II 10. |
| praeeminencyja (preeminencja) |
godnoÅÄ; zaszczyt ECHOÂ II 8; ARCTÂ XIV 3; 5; PEÅNÂ XXI 9; . |
| praekursor (prekursor) |
poprzednik PEÅNÂ XXI 3. |
| praelatura (prelatura) |
praÅatura; stanowisko praÅata; u Jaworskiego: godnoÅÄ archimandryty; HERCÂ V 84; PEÅNÂ XVI 102. |
| praerogatiwa, praerogatywa (prerogatywa) |
przywilej; wÅadza; HERCÂ V 4; 76; ECHOÂ II 10; VIII 53; X 53; PEÅNÂ XXI 6; XXII.C 14, 2. |
| prezumpcyja |
duma, hardoÅÄ; HERCÂ V 45; 56. |
| proba |
kamieÅ probierczy; jakoÅÄ kruszcu; ARCTÂ VIII 16; XIII 39. |
| prognostyk |
przepowiednia; horoskop; ECHOÂ VIII 94; PEÅNÂ VI 6a,4. |
| prognostykowaÄ |
przepowiadaÄ; stawiaÄ horoskop; ARCTÂ XIV 3. |
| progress |
postÄp, rozwój; HERC III 69. |
| prospekt |
widok; perspektywa; ECHOÂ VIII 67; PEÅNÂ VI 78; XXII.A 113; . |
| przebóg! |
na Boga! ARCTÂ VII 56. |
| przejźrzysty |
przejrzysty; PEÅNÂ XXII.C 7, 5. |
| przemysÅ |
mÄ dry pomysÅ; przemyÅlenia; HERCÂ III 176; PEÅNÂ VI 16; XXII.D 61. |
| przewyciÄżyÄ |
przezwyciÄżyÄ, pokonaÄ; PEÅN VI 317. |
| przycimiaÄ |
ÅciemniaÄ; ocieniaÄ; ECHOÂ II 3. |
| przykÅadny |
wzorowy; PEÅNÂ XVI 108; 140. |
| przykry |
stromy; niewygodny; dokuczajÄ cy; ECHOÂ II 3; ARCTÂ VIII 1; X 42; . |
| przykry |
stromy; niewygodny; dokuczajÄ cy; HERCÂ V 8; ECHOÂ II 3; ARCTÂ VIII 1; X 41; XIV 5; 6; 7; XV 10; PEÅNÂ VI 419; XVI 112. |
| przypisywaÄ |
dedykowaÄ; powiÄ zaÄ z czymÅ; HERCÂ III 175; ARCTÂ XI 4; PEÅNÂ VI 304. |
| przyrodzenie |
natura; ARCTÂ XV 12; . |
| przyrodzony |
naturalny; wrodzony; ECHOÂ V 7, 2; XI 10, 1; XII 58; PEÅNÂ VI 147; XXI 9. |
| przysada |
przesada; zbÄdna ozdoba; wada; ECHOÂ XII 23; ARCTÂ XIV 3. |
| przytÄpiÄ |
osÅabiÄ (wzrok, sÅuch) ARCTÂ V 3; PEÅNÂ IV 4. |
| przyuczony |
doÅwiadczony; biegÅy; ECHOÂ II 8; PEÅNÂ XXII.A 77. |
| przyzwoity |
wÅaÅciwy; należny; ARCT XI 4; XXII.A 149; . |
| puklerz |
napierÅnik, przednia czÄÅÄ zbroi; ECHOÂ XII 92; PEÅNÂ XVII 2. |
| puszcza |
pustynia; ECHOÂ II 1; PEÅNÂ V 2,4; VI 14; 133; 215; 285; 411; 439; 441; XI 77; XVII 5; 15; . |
| pyroent |
ognisty; HERCÂ V 36. |
| pyrop (pirop) |
mineraÅ o barwie czerwieni; metaforycznie: ogieÅ; ARCTÂ IV 42; PEÅNÂ VI 454. |
| rÄ czoÅÄ |
szybkoÅÄ; PEÅNÂ XXI 6. |
| raziÄ |
pokonywaÄ; PEÅNÂ X 1,3. |
| recompensa |
rekompensata; zadoÅÄuczynienie; ECHOÂ II 8; PEÅNÂ XXII.A 57; 162. |
| regestr |
rejestr, spis; ECHOÂ X 53; XII 81. |
| regiment, regimentum |
panowanie, rzÄ d; PEÅNÂ XXI 6; XXII.C 14, 8. |
| reprecussyja |
odbicie ÅwiatÅa; PEÅNÂ IV 4. |
| reprezentowaÄ |
oznaczaÄ; przedstawiaÄ; odzwierciedlaÄ; ECHOÂ II 11; ARCTÂ XIV 7; PEÅN tytuÅ; IV 5. |
| reqwirowaÄ |
zabieraÄ, rekwirowaÄ; PEÅNÂ XXII.C 10, 6. |
| resonacyja |
oddźwiÄk; ECHO tytuÅ. |
| resplendowaÄ |
bÅyszczeÄ, jaÅnieÄ; ECHOÂ II 4. |
| restawrowaÄ |
restaurowaÄ, odnawiaÄ; PEÅNÂ XXII.C 5, 8. |
| rewolucyja |
przewrót; zmiana; ECHO tytuÅ; II 1; PEÅN XXII 13. |
| rezonowaÄ |
brzmieÄ; HERCÂ III 158. |
| rodowitoÅÄ |
przynależnoÅÄ do rodu; PEÅN XVI 15. |
| rodowity |
rodowy; ECHOÂ II 5; 11; VIII 102; X 50; XII 107; 121; ARCTÂ V 3; 4. |
| rokowaÄ |
konkludowaÄ; sÄ dziÄ; ECHOÂ VII 11. |
| rostrum |
mównica, katedra; HERC III 84; ECHO XII 75. |
| roxolaÅski |
ruski; przynależny mieszkaÅcom Rusi; HERC III 92; ECHO II 2; 6; 10; XI 6,8; XII 26; ARCT IV 62; 67; 81; VIII 2; 3; 4; XI 3; PEÅN IV 1; VI 488; XXII.B 26; XXII.C 2, 7; XXII D 55. |
| rozmowny |
wymowne; XXII.B 37. |
| roztracaÄ |
niszczyÄ, powodowaÄ ÅmierÄ. HERCÂ III 42. |
| rozwodziÄ |
rozprowadzaÄ w różne strony; ECHO VII 25. |
| rubryka |
czerwieÅ, ugier; HERCÂ III 27; ECHOÂ II 3; VIII 27; X 16. |
| ruminowaÄ |
rozmyÅlaÄ nad czymÅ; rozważaÄ; PEÅN VI 72. |
| rychtowaÄ |
przygotowywaÄ; ECHOÂ VII 81; ARCTÂ XIII 58. |
| rymotwórca |
poeta; HERCÂ II 86; HERCÂ III 90; ECHOÂ II 11; XXII.A 82; 143. |
| rymotworski |
poetycki; ECHOÂ VIII 119; XII 172; PEÅNÂ VI 496; XXII.A 51. |
| rzÄ dca |
wÅadca; administrator; HERCÂ III 152; ECHOÂ VII 101; ARCTÂ X 80. |
| rzecz1 |
fakt; skutek; rezultat dziaÅania; ECHOÂ V 2,3; VIII 59; ARCTÂ XIII 37; PEÅNÂ XI 42; XVI 82; XXI 5; XXII.B 55. |
| rzecz2 |
mowa; PEÅNÂ XXI 5. |
| rzeczony |
wspomniany; PEÅNÂ VI 19. |
| sag |
pÅaszcz wojskowy (sagum); ECHOÂ X 64. |
| sam |
we wÅasnej osobie; osobiÅcie; PEÅNÂ XXII.C 1, 1. |
| scazon (skazon) |
cholijamb; wiersz; ARCTÂ XV 24. |
| sceptrum |
berÅo; PEÅNÂ XXII.C 15, 5. |
| ÅcieÅczaÅy |
wycieÅczony; ECHOÂ XII 193. |
| sfera |
see sphaera. |
| sfora |
wspólnota; wspólna grupa; ECHO XII 69. |
| siarczysty |
zrobiony z siarki; bardzo gorÄ cy; PEÅNÂ XI 40; XXII.B 62. |
| siÅa |
dużo; HERC III 145. |
| skamiaÅy |
skamieniaÅy, zamieniony w kamieÅ; HERCÂ III 130; ARCTÂ X 38. |
| skarbiÄ |
zdobywaÄ, zyskiwaÄ; PEÅNÂ V 2,4. |
| skulptura |
rzeźba; HERC VII 49. |
| snaÄ, snadź |
zapewne, wiÄc; HERCÂ II 99; ARCTÂ VI 2,2; VII 17; 64; IX 43; XI 3; XII 105; 109; PEÅNÂ VI 158; XXII.B 7; 13; 15; 21. |
| snadnie |
Åatwo; ECHOÂ III 1,4; VIII 37; ARCTÂ XIII 11; 63; PEÅNÂ IV 4; VI 87; 162; 341; XV 2,1; XVI 24; . |
| snadny |
Åatwy; ECHOÂ XII 96; PEÅNÂ 304; XVI 139. |
| solenny |
podniosÅy; ECHO tytuÅ; II 1; PEÅNÂ VI 299; XXI 13. |
| solwowaÄ |
rozwiÄ zaÄ; wydaÄ orzeczenie; PEÅNÂ VI 301. |
| sonoralny |
donoÅny; ECHOÂ II 5; PEÅNÂ XXII.B 38. |
| sphaera, sfera |
tor ruchu planet; sklepienie niebieskie; niebo; HERCÂ V 32; ARCTÂ X 61; XIV 1; PEÅNÂ III 6a,3; XI 9; XXII.B 12; XXII.C 4, 4; XXII.D 21; 53. |
| spiÄty |
napiÄty; PEÅNÂ III 11a,3. |
| splendeca |
splendor; PEÅNÂ XV 3,2. |
| spojźrzeÄ |
spojrzeÄ; ECHOÂ IV 1,3; PEÅNÂ III tytuÅ; XXII.A 122. |
| spolijaÅy |
Åupy; ECHOÂ VIII 11; 111. |
| spólnie |
razem, wspólnie; PEÅN XXII.C 11, 8. |
| spona |
szpon, pazur ptaka; ECHOÂ VII 98; 103; XI 11, 8. |
| sprzÄżony |
zaprzÄżony; XXII.B 32. |
| spustoszaÅy |
opuszczony, opustoszaÅy; HERCÂ III 95. |
| stalisty |
stalowy; ECHOÂ VIII 78; ARCTÂ VII 4. |
| staÅo / nie staÅo |
wystarczyÅo / nie wystarczyÅo; HERCÂ III 103. |
| stanÄ Ä (za kogoÅ lub coÅ) |
zastÄ piÄ kogoÅ lub coÅ; HERCÂ III 196; ECHOÂ IV 4,4; PEÅNÂ III 10.a 4; . |
| stanza (pl. stanzy) |
zwrotka (stanza); ECHOÂ VIII 55. |
| starszeÅstwo |
wÅadza; przeÅożeÅstwo; HERC V 75. |
| stek |
stan pÅynny; rozpuszczony metal; ECHOÂ IX 53; X 30. |
| stoczysty |
spadzisty; ARCTÂ XIV 2. |
| stroiÄ |
przygotowywaÄ; wytwarzaÄ; PEÅNÂ VI 100; XXII.A 154. |
| strona1 |
struna; PEÅNÂ XXII.A 126; XXII.B 133; XXII.C 4, 5. |
| strona2 |
kraina; HERCÂ III 82; 191; V 7; ECHOÂ II 6; VIII 84; IX 33; XI 7,2; XII 144; 178; 186; PEÅNÂ II 12; VI 23; 247; 310; 359; 446; 448; 488; XI 26; XVII 12; XXII.A 103; 106; XXII.B 1; 25; XXII.C 2, 7; 5, 1; XIV 5; XXII.D 18; 68. |
| struktura |
budowla; konstrukcja; HERCÂ III 116; ECHOÂ X 118; XII 2; PEÅNÂ VI 40; 70; XXII.D 66. |
| stwierdziÄ |
utwierdziÄ; PEÅNÂ VI 225. |
| styl |
przyrzÄ d do pisania na woskowej tabliczce (see cera); stylus; ECHOÂ VIII 31; X 69; PEÅNÂ XXII.B 106. |
| styr |
ster; ECHOÂ IX 63; 79; 89; ARCTÂ VII 51; 78. |
| sublunarny |
na Ziemi (dosÅ. podksiÄżycowy); ECHO XII 46; ARCT V 1. |
| submissyja |
podlegÅoÅÄ; poddanie siÄ; HERCÂ V 62; PEÅN XXI 8; 13; 14. |
| submittowaÄ |
podlegaÄ; PEÅNÂ XXI 9; 12. |
| successyja (sukcesyja) |
dziedzictwo; PEÅNÂ VI 384; 404. |
| supplikowaÄ (suplikowaÄ) |
prosiÄ; PEÅNÂ XVII 4. |
| ÅwiÄ tnica |
ÅwiÄ tynia, koÅcióÅ, cerkiew; HERC III 197; PEÅN VI 370. |
| symphonijacny |
symfoniczny; XXII.B 43. |
| szacowny |
drogocenny; PEÅNÂ VI 96; 466. |
| szafowaÄ |
zarzÄ dzaÄ; rozdawaÄ; PEÅNÂ XXII.D XVII 8. |
| szafunek |
zarzÄ dzanie; rozdawanie; ECHOÂ III 2,4; PEÅNÂ VI 2; 4; 9. |
| szarÅat |
szkarÅat; ECHOÂ II 10. |
| szarÅatny |
szkarÅatny; ECHOÂ II 11; X 110; XII 48. |
| szedziwy |
siwy; PEÅNÂ VI 154; 168; PEÅNÂ XXII.C 20, 8. |
| szkopuÅ |
skaÅa morska; ECHOÂ VII 56; PEÅNÂ IV 4; . |
| szle |
Åle, wysyÅa; PEÅNÂ XVI 59. |
| szpaler |
obicie Åcian; PEÅNÂ VI 95. |
| szpinet |
a 17th and 18th-century keybord instrument (Ang. spinet). HERCÂ III 181. |
| szpinet |
spinet; siedemnastowieczny instrument klawiszowy; HERCÂ III 181. |
| sztucznie |
zgodnie z zasadami sztuki, rzemiosÅa; wymyÅlnie; PEÅNÂ III 10a,2. |
| sztuczny |
zgodny z zasadami sztuki lub rzemiosÅa; wymyÅlny; PEÅNÂ VI 141. |
| taxa (taksa) |
oszacowanie; wartoÅÄ; ARCTÂ XI 4; PEÅNÂ XI 50. |
| terminalny |
ostateczny; Åmiertelny; ECHOÂ VII 51. |
| tesknica |
tÄsknota; PEÅNÂ VI 74. |
| tetryczny |
brzydki; nieprzyjemny; ECHOÂ II 5; ARCTÂ XIII 24; XIV 2. |
| thren |
tren; wiersz żaÅowny; HERC III 180; ECHO IX 14; XII 124. |
| tÅuszcza |
tÅum; PEÅNÂ XVII 6. |
| torowny |
utorowany; ECHOÂ II 11. |
| trafiÄ |
potrafiÄ; PEÅNÂ X 1,3; 4. |
| tropologia |
metafora; obraz poetycki; ARCTÂ VIII 5. |
| trydent |
trójzÄ b; ECHO IX 73; PEÅN IV 4; XXII.B 136; XXII.C 7, 6. |
| tudzież |
również; zarówno; PEÅN XXII.D 9. |
| tuÅub |
tuÅów; ECHO II 4. |
| tytanowy |
sÅoneczny; PEÅNÂ VI 4001. |
| tytuÅ |
nazwa; imiÄ; godnoÅÄ; ECHOÂ IV 1,2; ARCTÂ XI 4; PEÅNÂ XXII.B 113. |
| ubijaÄ siÄ |
dobijaÄ siÄ czegoÅ, staraÄ siÄ o coÅ; HERCÂ III 11. |
| uchybiÄ |
see chybiÄ. |
| ucukrowaÄ |
sÅodziÄ; czyniÄ coÅ przyjemnym; PEÅNÂ XI 19. |
| udostoiÄ |
uczciÄ; uczyniÄ dostojnym; PEÅNÂ IV 3. |
| udostojniÄ |
uczciÄ; uczyniÄ dostojnym; ECHOÂ II 11. |
| uÅacniaÄ |
uÅatwiaÄ; ARCTÂ XIV 7. |
| umbra |
cieÅ; ECHOÂ II 11; ARCTÂ VIII 3; PEÅNÂ IV, 4; 6; XXI 3. |
| upÅakiwaÄ |
opÅakiwaÄ; PEÅNÂ XXII.C 8, 6. |
| uprzejmoÅÄ |
życzliwoÅÄ; ARCT XVI 1; . |
| uprzejmy |
życzliwy; ECHO II 1; PEÅN XXI 13; XXII.C 19, 4; XXII.D 14. |
| uqualifikowaÄ (ukwalifikowaÄ) |
przysposobiÄ; ARCTÂ V 4. |
| utalentowaÄ |
wyposażyÄ w talenty; ARCT XIII 35. |
| veneracyja (weneracyja) |
uwielbienie; uczczenie; ECHOÂ II 11. |
| votum |
see wotum. |
| waleta |
pożegnanie; wiersz na pożegnanie; HERC II 175; ECHO VII 69; ARCT IV 4; 8; PEÅN VI 226; 449; XVI 29; 84. |
| walor |
cena, wartoÅÄ; niegodny ECHOÂ IV 4,3; 7,4; VIII 7; XII 74; 133; ARCTÂ XI 1; PEÅNÂ IV 6; V 2,2; VI 96; 363; 465; XVI 7; 96; 123; XXII.A 59. |
| waÅy |
fale; PEÅNÂ XVI 71. |
| wantuch |
worek z pÅótna konopnego; ECHO VII 3. |
| wchodziny |
wejÅcie; objÄcie domu w posiadanie; PEÅNÂ I 4. |
| wdziÄcznie |
miÅo; w przyjemny sposób; ECHO IX 14. |
| wdziÄczny |
miÅy; przyjemny (w odniesieniu do wyglÄ du, dźwiÄku, wrażenia); HERC III 95; 128; 158; 179; PEÅN VI 111; 149; XI 94; XXI 6; 8; XXII.B 38; XXII.C 1, 5. |
| wena |
natchnienie; ECHOÂ VIII 119; XII 35; 182; ARCTÂ XIII 78; PEÅNÂ XXII.C 3, 1; XXII.D 15. |
| weneracyja |
see veneracyja. |
| wetowaÄ |
wynagradzaÄ; ECHOÂ XII 196. |
| wichrowaty |
wzburzony; zwichrzony; ECHOÂ VII 75; IX 76. |
| widany |
widziany; PEÅNÂ VI 13. |
| wierzaÄ |
wierzyÄ; PEÅNÂ III 12b,1; VI 187; . |
| winna macica |
latoroÅl; PEÅNÂ XVI 91. |
| winny |
należny (see powinny); ECHO XII 78; PEÅN XI 66; XXII.C 10, 4. |
| wkorzeniÄ |
zasadziÄ; zakorzeniÄ; HERCÂ III 40; ARCTÂ XIV 2; PEÅNÂ XI 36; XVI 111; XXII.C 17, 6; . |
| wÅaÅnie |
prawdziwie; naprawdÄ; zgodnie z rzeczywistoÅciÄ ; HERCÂ III 130; V 46; 63; VII 68; ECHOÂ VIII 59; XII 25; 55; ARCTÂ IV 26; XIII 39; XIV 3; PEÅNÂ VI 237; XI 36; 83; XXII.A 117; 149. |
| wÅasny |
wÅaÅciwy; prawdziwy; XV 3,2. |
| wotowaÄ |
życzyÄ; PEÅN XXII.C 19, 7. |
| wotum, votum |
obietnica; życzenie; ECHO VII 110; X 99; XII 120; 162; ARCT XIII 74; PEÅN XXII.C 19, 6; XXII.D 11. |
| woźnik |
koÅ pociÄ gowy; koÅ w zaprzÄgu; HERCÂ VII 28. |
| wrażaÄ, wraziÄ |
wsadziÄ; ECHOÂ XI 11, 8; ARCTÂ X 44. |
| wrodzony |
naturalny; przyrodzony; ECHOÂ X 13. |
| wsidlony |
usidlony; ECHOÂ VIII 15; PEÅNÂ VI 7. |
| wskroÅ |
na wylot; PEÅNÂ VI 115; 265. |
| wstrÄt |
przeszkoda; HERCÂ III 64; V 69; ECHOÂ VII 56; ARCTÂ IV 48; XIV 6; PEÅNÂ IV 5; XI 15; XXII.A 156; XXII.B 6; 24. |
| wsuÄ |
wsypaÄ; ECHOÂ IX 41; PEÅNÂ XVI 20. |
| wydawaÄ, wydaÄ |
ukazywaÄ, reprezentowaÄ; ujawniaÄ; ECHOÂ VII 11; VIII 9; 37; XII 20; 40; 44; 48; 162; ARCTÂ XIII 48; PEÅNÂ XXII.A 101. |
| wydoÅaÄ |
poradziÄ sobie; móc; HERC III 90; VII 40; PEÅN VI 148. |
| wypiÄ tnowaÄ |
wypiÄtnowaÄ, naznaczyÄ; ECHOÂ II 10; XII 175. |
| wyrznÄ Ä (siÄ) |
odznaczyÄ (siÄ) na tle czegoÅ; ECHOÂ X 109. |
| wysforowaÄ siÄ (na kogoÅ) |
wyzwoliÄ siÄ; uruchomiÄ siÄ; HERCÂ V 7; PEÅNÂ XI 24. |
| wystawiÄ |
ukazaÄ, zaprezentowaÄ; HERCÂ III 46; ECHOÂ II 7; X 88; ARCTÂ VIII 4. |
| wystrukturowaÄ |
skonstruowaÄ; ECHOÂ II 3; XIII 32; XVI 2; ARCTÂ XIV 8. |
| wywrzeÄ |
rozewrzeÄ; otworzyÄ szeroko; ECHOÂ VII 16; ARCTÂ VII 57; PEÅNÂ XI 14; 17; 27; XXII.A 121; XXII.B 24. |
| wżdy |
przecież; ARCT VII 26; PEÅN XXII.A 123. |
| wzgórÄ |
ku górze; PEÅN II. |
| wzroÅciÄ |
czyniÄ, że coÅ wzrasta; pobudziÄ coÅ do roÅniÄcia; ARCT XI 3. |
| wzroszczony |
see wzroÅciÄ. |
| zadatki |
zwiastuny, zapowiedzi; ECHOÂ VII 94. |
| zagrzebiaÄ |
grzebaÄ, pochowaÄ w grobie; HERCÂ III 48; 140. |
| zakamieÄ |
skamienieÄ, zamieniÄ siÄ kamieÅ; PEÅNÂ VI 173. |
| zakrÄt |
wir wodny; ECHOÂ V 2. |
| zaprawny |
przyprawiony; ARCTÂ XIII 66; PEÅNÂ XVI 58. |
| zawód |
wspóÅzawodnictwo, rywalizacja; HERC III 1; ECHO II 1; XII 63; 175; PEÅN XXI 7; XXII.A 49. |
| zawodniczy |
rywalizujÄ cy; ECHOÂ IX 37. |
| zawziÄty |
uzyskany; zakorzeniony; ECHOÂ X 101. |
| zdobywaÄ siÄ |
wziÄ Ä siÄ za coÅ; podjÄ Ä siÄ czegoÅ; ARCTÂ VIII 3. |
| zelant |
osoba gorliwa; PEÅNÂ XXI 13. |
| zÅotogÅów |
materiaÅ z jedwabiu i zÅotej nici; PEÅNÂ XVI 38. |
| zmroczyÄ |
zaciemniÄ; uczyniÄ ciemnym lub posÄpnym; PEÅNÂ VI 104; XI 71; XXII.D 52. |
| znachodziÄ |
znajdowaÄ; HERCÂ V 61; PEÅNÂ VI 413; . |
| zoczyÄ |
zobaczyÄ; PEÅNÂ VI 286; XI 5. |
| zodyjak |
pas nieba na niebie ze znakami zodiaku; niebo; ECHOÂ IV 1; VIII 99; XI 6, 8; ARCTÂ IV 62; X 8; PEÅNÂ IV 2. |
| zsierociaÅy |
osierociaÅy; HERCÂ III 184. |
| zwÄ tlony |
osÅabiony; nadwÄ tlony; HERCÂ III 187; ARCTÂ VII 74; ARCTÂ XV 23. |
| zwyczajnie |
zazwyczaj; HERCÂ V 13; 47; 88; ECHOÂ VII 69; VIII 125; XII 39; ARCTÂ VII 61; PEÅNÂ IV 4; VI 52; XVI 68; 123; XXI 2. |
| zwyczajny |
zwykÅy, normalny; HERCÂ V 40; ECHOÂ IX 109; X 21; PEÅNÂ IV 3; . |
| żyÅa |
rzemieÅ; bicz; PEÅNÂ XI 46; 53. |