Monita privata (secreta) Societatis Iesu

The Critical Edition of the Latin and Polish Texts with English Translation, Commentary, and Introduction

Series: 

Uncover the enigmatic history of Monita privata, a provocative anti-Jesuit text that captivated early modern Europe and fueled centuries of controversy. This new critical edition reexamines the origins, authorship, and geopolitical significance of the text, challenging the traditional attribution to Hieronim Zahorowski and suggesting a broader anti-Jesuit campaign originating in Venetian circles. Through rigorous analysis and newly included Polish translations, this edition situates Monita privata as a key artifact in the polemics of its time, offering fresh perspectives on Jesuit influence and propaganda. Rich with scholarly insights, this edition is indispensable for anyone exploring early modern religious and political history.

Prices from (excl. shipping):

€88.62€84.00 excl. VAT
Paperback
Bartosz Awianowicz is a professor of classics and head of the Institute of Literary Studies at Nicolaus Copernicus University in Toruń. He specializes in ancient and early modern rhetoric, ancient numismatics, and its 16th–18th century reception. He has published bilingual (Latin–Polish) editions of Cicero’s De inventione and De oratore and several Latin panegyrics from the 16th–17th centuries.

Radosław Grześkowiak, Ph.D. (2000), is a professor of early modern Polish literature at the University of Gdańsk. He has published widely on Renaissance and Baroque poetry and specializes in textual criticism and the scholarly editing of Polish poetry and prose from the 16th to 18th centuries.

Robert Aleksander Maryks, Ph.D. (Fordham University, New York), is a full professor at Adam Mickiewicz University in Poznań. He has published extensively on Jesuit history, including the monographs Saint Cicero and the Jesuits (Ashgate, 2008) and The Jesuit Order as a Synagogue of Jews (Brill, 2010), along with a dozen (co-)edited volumes. He is the founder and editor-in-chief of the Journal of Jesuit Studies and other Jesuit book series.
 1 Introduction
 2 The Monita’s Geopolitical Context
 3 The Evolution of the Monita privata and Its Editions
 4 The Monita privata as a Bestselling Polemic
 5 Overview of Content
 6 Analysis of Rhetoric and Style
 7 Reception and Impact
 8 Polish Translations and the Enduring Influence of the Monita privata
 9 Conclusion: A New Critical Edition for Modern Scholarship
 10 Monita privata (secreta) Societatis Iesu
 11 Editions of the Monita privata
 12 Editions of the Secreta monita
 13 Abbreviations
 14 Editorial Principles and Apparatus Criticus

Monita privata Societatis Iesu. Notobirgae, anno 1612
 I Qualem se Societas praestare debet, cum de novo accepit loci alicuius fundationem
 II Quid factu opus est, ut principum et magnatum intima familiaritate potiamur
 III Quid curabunt domini pro nobis, dum pecunia destituunt, multae tamen sunt auctoritatis in Republica et aliis modis nobis prodesse possunt
 IV Quae commendata esse debent concionatoribus confessariisque principum et magnatum
 V Quid agendum cum religiosis, qui symbolizando nobiscum in multis occupationibus multum nobis detrahunt
 VI De conciliandis viduis opulentis Societati
 VII Quis modus conservandi viduas in viduitate et de dispositione redituum quos habent
 VIII De remediis, ut filii et filiae nostrarum devotarum religiosum amplectantur statum
 IX De reditibus augendis collegiorum
 X De disciplinae rigore ostendendo in Societate
 XI Qualiter se unanimiter praestabunt nostri contra dimissos
 XII De delectu iuvenum pro Societate modoque eos retinendi
 XIII De monialibus
 XIV De casibus reservatis et causis dimittendi a Societate
 XV Qui conservari et foveri debent ex personis Societatis
 XVI De contemptu divitiarum
 Testimonia de Iesuitis Italorum et Hispanorum quorundam
 Ex Polonis
 1654&emsp
 [1660?] = 1670

Secreta Monita Societatis Iesu
 Praefatio [the preface to the 1661 edition]
 Preface
 I Qualem Societas praestare sese debeat, cum incipit de novo alicuius loci fundationem
 II Quomodo principum, magnatum et primariorum p(atres) Societatis familiaritatem acquirent et conservabunt
 III Quomodo agendum Societati cum illis, qui magnae sunt auctoritatis in Rep(ublica) et quamvis divites non sint, aliis tamen modis iuvare possunt
 IV Quae commendata esse debeant concionatoribus et confessariis magnatum
 V Quomodo agendum cum religiosis, qui iisdem in Ecclesia, quibus nos functionibus vacant
 VI De conciliandis Societati viduis opulentis
 VII Quomodo conservandae viduae et disponendum de bonis, quae habent
 VIII Quomodo faciendum, ut filii et filiae viduarum religiosum aut devotarium statum amplectantur
 IX De reditibus collegiorum augendis
 X De disciplinae huius rigore priovato in Societate
 XI Qualiter se nostri unanimiter praestabunt contra dimissos e Societate
 XII Quinam conservari ac foveri in Societate debeant
 XIII De delectu iuvenum in Societatem admittendorum et modo retinendi
 XIV De casibus et causa dimittendi e Societate
 XV Quomodo agendum cum monialibus et devotariis
 XVI De contemptu divitiarum palam prae se ferendo
 XVII De mediis promovendi Societatem

The Society of Jesus’s Private Instructions
 I How the Society Should Present Itself When It Receives a Foundation in a New Place
 II What Must Be Done to Gain the Intimate Familiarity of Rulers and Magnates
 III What Will the Lords Care for Us When They Are Destitute of Money but Have Much Authority in the Republic and Can Benefit Us in Other Ways
 IV What Should Be Recommended to Preachers and Confessors of Rulers and Magnates
 V What Is to Be Done with Religious Who, While Agreeing with Us in Many Occupations, Detract from Us a Lot
 VI On Winning Affluent Widows to the Society
 VII What Method of Preserving Widows in Widowhood, and concerning the Disposition of the Revenues They Have
 VIII Regarding the Remedies, So That the Sons and Daughters of Our Devout Followers Embrace the Religious State
 IX On Increasing the Revenues of the Colleges
 X On Showing the Rigor of Discipline in the Society
 XI How Ours Will Unanimously Behave against Those Dismissed
 XII On the Selection of Young Men for the Society, and the Way to Retain Them
 XIII On Nuns
 XIV On Reserved Cases and Reasons for Dismissal from the Society
 XV Those Who Must Be Preserved and Cherished among the Society’s People
 XVI On the Disdain of Riches
 [Guidelines for the Discreet Communication of Private Instructions within the Society]
 I Of Bernard Maciejowski, Cardinal of the Holy Roman Church, Archbishop of Gniezno, to the Ruler of the Venetians
 II To the Legate
 III Of Jerzy Radziwiłł, Cardinal of the Holy Roman Church, Bishop of Kraków
 IV Piotr Myszkowski, Bishop of Kraków, to Sixtus V
 V Demetrius Sulikovius, Archbishop of Lviv
 VI The Same

The Two Polish Translations of the Monita secreta Societatis Iesu
 Editorial Commentary
 1 Foundations of the Edition
 2 Transcription Principles
 3 Critical Apparatus
 4 Annotations

Monita secreta Societatis Iesu to jest Rady tajemne Towarzystwa Jezusowego z łacińskiego na portugalski, włoski, francuski, niemiecki etc., teraz zaś i na polski język przetłumaczone, a[nno] d[omini] 1767
 Do Czytelnika
 Pierwszy przypadek
 Drugi przypadek
 Trzeci przypadek
 First Instance
 Second Instance
 Third Instance
 Przestrogi jezuickie o Radach tajemnych
 Jesuit Warnings about the Secret Instructions

Monita secreta Societatis Iesu. Rady tajemne Towarzystwa Jezusowego
 Rozdział 1. Jak się ma Towarzystwo zachować, osiadając na jakowym nowotnym miejscu
 Rozdział 2. Jakim sposobem jezuici wkradać się mają w łaskę i przyjaźń u książąt i innych znacznych osób
 Rozdział 3. Jak się ma zachować Towarzystwo przeciwko tym, którzy znaczni są w urzędzie, i tym, którzy choć nie są bogaci, jednak ważne usługi świadczyć nam mogą
 Rozdział 4. Jak się mają sprawować nasi teologowie, kaznodzieje, kapelani i spowiednicy u wielkich panów
 Rozdział 5. Jak się mają obchodzić nasi z innymi zakonnikami, którzy tenże, co i my, urząd sprawują w Kościele Bożym
 Rozdział 6. Jak się ma zalecać nasze Towarzystwo do bogatych wdów
 Rozdział 7. Jak sobie z wdowami i ich dobrami postępować Rozdział
 Rozdział 8. Co trzeba czynić, aby dzieci wdów obrali życie zakonne
 Rozdział 9. O sposobie pomnożenia d[o]cho[dów] naszych
 Rozdział 10. O surowości w zakonie naszym przeciwko tym, którzy się według niego nie sprawują
 Rozdział 11. Jak się jednomyślnie nasi obchodzić mają z tymi, którzy są z zakonu naszego wygnani
 Rozdział 12. O tych, których w naszym Towarzystwie utrzymujemy i jak się z nimi obchodzić
 Rozdział 13. O obieraniu młodzi do Towarzystwa wstępującej i jak ją utrzymywać
 Rozdział 14. O przypadkach zachowanych i o przyczynach wyrzucenia z naszego Towarzystwa
 Rozdział 15. Jak się zachować przeciw zakonniczkom i mniszkom
 Rozdział 16. Jak nasi mają pokazywać wzgardę bogactw
 Rozdział 17. O śrzodkach pomnożenia Towarzystwa
 Przydatek: Tajemnica jezuicka, gdy się odważają targnąć na monarchę (przekopiowana z jednego starodawnego na pergaminie rękopisma)
 Appendix: The Jesuit Secret When They Dare to Strike against a Monarch (copied from an old manuscript on parchment)

Przewodnik, czyli Skryte rządy ojców jezuitów, z łacińskiego przełożone roku 1784
 Przedmowa

Guide to the Secret Governance of the Jesuit Fathers, Translated from the Latin, 1784
 Preface
 Rozdział 1. O sposobach obchodzenia się z obywatelami w tych miejscach, gdzieby świeżo były założone Towarzystwa klasztory
 Rozdział 2. O nabywaniu łaski i spoufaleniu się z najpierwszemi książęty i panami
 Rozdział 3. O sposobie obchodzenia się Towarzystwa z temi, którzy mają powagę wielką w rzeczypospolitej i którzy, choć bogatemi nie są, innym jednak sposobem dopomóc by mogli
 Rozdział 4. Jak się mają zachować kaznodzieje i spowiednicy względem wielkich panów
 Rozdział 5. Jako się obchodzić należy z zakonnikami, którzy te-ż same, co i my, w Kościele Bożym sprawują urzędy
 Rozdział 6. O jednaniu dla Towarzystwa wdów bogatych
 Rozdział 7. O sposobie utrzymywania wdów w ich stanie i rozrządzania dobrami, które posiadają
 Rozdział 8. Jakich użyć potrzeba śrzodków do namówienia synów i córek wdowich do habitu lub dewocji
 Rozdział 9. O powiększaniu dochodów
 Rozdział 10. O wewnętrznym rządzie zakonu
 Rozdział 11. O sposobach jednomyślnego bronienia się przeciwko oddalonym z zakonu
 Rozdział 12. Którzy mają być utrzymywani w zakonie
 Rozdział 13. O wyborze młodzi mającej być do zakonu przyjmowanej i sposobach utrzymywania onej
 Rozdział 14. O grzechach zostawionych wyższej zwierzchności do rozgrzeszenia i o przyczynach oddalenia z zakonu
 Rozdział 15. O obchodzeniu się z zakonnicami
 Rozdział 16. O powierzchownym okazywani[u] pogardy bogactw
 Rozdział 17. O śrzodkach promowowa[n]ia zakonu
Bibliography of Prints and Manuscripts
Index
The book is essential for scholars, historians, and students of religious and political history, particularly those interested in Jesuit studies, early modern propaganda, and European intellectual and cultural conflicts.
  • Collapse
  • Expand