Abbreviations
For abbreviations of ancient and patristic works, including the Vulgate, I follow the ones given in Glare, Oxford Latin Dictionary; Lewis and Short, A Latin Dictionary; and Liddell and Scott, A Greek-English Lexicon.
For medieval and early modern works, I decided to use a similar system, citing them in abbreviated form along with book, chapter, and paragraph numbers (if applicable) or the page number of the edition used, according to the list given below.
Medieval and Early Modern Authors and Works
| Ambros., Off. |
Ambrose, De officiis, ed. and trans. I.J. Davidson (Oxford: Oxford University Press, 2001), 2 vols. |
| Ang. Dec., Polit. |
Angelo Camillo Decembrio, De politia litteraria, ed. N. Witten (München–Leipzig: Saur, 2002). |
| Ant. Loschi, Ep. ad duc. Med. |
Antonio Loschi, Epistola ad principem illustrem, ducem Mediolani, etc., in Sulla vita e sugli scritti di Antonio Loschi vicentino, ed. G. da Schio (Padova: Coi tipi del Seminario, 1858), 170–177. |
| Aug., Bon. coniug. |
St. Augustine, De bono coniugali and De sancta virginitate, ed. P.G. Walsh (Oxford: Clarendon Press, 2001), 1–64. |
| Aug., Civ. Dei |
Sancti Aurelii Augustini De civitate Dei, ed. B. Dombart and A. Kalb (Turnholti: Brepols, 1955), 2 vols. |
| Aug., Conf. |
Augustine, Confessions, ed. J.J. O’Donnell (Oxford: Oxford University Press, 1992), 3 vols. |
| Aug., Lib. arb. |
[St. Augustine], De libero arbitrio, ed. and trans. D. Gentili, in Opere di Sant’Agostino: Nuova Biblioteca Agostiniana, vol. 3.2 (Roma: Città Nuova, 1976), 135–377. |
| Aug., Perf. iust. |
[St. Augustine], De perfectione iustitiae hominis, ed. A. Trapè, trans. I. Volpi, in Opere di Sant’Agostino: Nuova Biblioteca Agostiniana, vol. 17.1 (Roma: Città Nuova, 1981), 489–563. |
| Beda, In Cant. |
Venerabilis Bedae In Cantica Canticorum allegorica expositio, ed. J.P. Migne, PL 91 (Parisiis: [J.P. Migne], 1850), col. 1065–1236. |
| Bemb., Div. Steph. |
Pietro Bembo, In divi Stephani laudem hymnus, in Lyric Poetry: Etna, trans. M.P. Chatfield (Cambridge, MA–London: Harvard University Press, 2005), 82–88. |
| Benz., Chron. |
Bentii Alexandrini Chronicon, Liber XXIV: De moribus et vita philosophorum, ed. M. Petoletti, in Petoletti, Il “Chronicon” di Benzo d’Alessandria e i classici latini all’inizio del XIV secolo (Milano: Vita e Pensiero, 2000), 155–356. |
| Benz., Med. |
Bentii Alexandrini De Mediolano florentissima civitate, ed. M. Petoletti, in Petoletti, Milano, 1–125. |
| Bern. Cor., Stor. Mil. |
Bernardino Corio, Storia di Milano, ed. A. Morisi Guerra (Torino: Utet, 1978), 2 vols. |
| Boeth., Consol. |
Anicii Manlii Severini Boethii Philosophiae consolatio, ed. L. Bieler, in Id., Opera, vol. 1 (Turnholti: Brepols, 1984). |
| Bonv., Magn. |
Bonvesin da la Ripa, De magnalibus Mediolani, ed. P. Chiesa (Milano: Libri Scheiwiller, 1997). |
| Buon. Mont., Nob. |
Buonaccorso da Montemagno, De nobilitate, ed. E. Garin, in Prosatori latini del Quattrocento (Milano–Napoli: Ricciardi, 1952), 141–165. |
| Calc., Comm. |
Calcidius, Commentarius, ed. J.H. Waszink, in Timaeus a Calcidio translatus commentarioque instructus (Londini–Leidae: In aedibus Instituti Warburgiani–Brill, 19752), 53–346. |
| Col. Sal., Ep. |
Coluccio Salutati, Epistolario, ed. F. Novati (Roma: Forzani e C., 1891–1911), 5 vols. |
| Dante, Conv. |
Dante Alighieri, Il Convivio, ed. G. Busnelli and G. Vandelli (Firenze: Le Monnier, 1964). |
| Dante, De situ |
Dante Alighieri, De situ et forma aque et terre, ed. G. Padoan (Firenze: Le Monnier, 1968). |
| Dante, Inf. |
Dante Alighieri, Inferno, in La Commedia secondo l’antica vulgata, ed. G. Petrocchi, vol. 2 (Firenze: Le Lettere, 19942). |
| Dante, Par. |
Dante Alighieri, Paradiso, in La Commedia secondo l’antica vulgata, ed. G. Petrocchi, vol. 4 (Firenze: Le Lettere, 19942). |
| Dante, Purg. |
Dante Alighieri, Purgatorio, in La Commedia secondo l’antica vulgata, ed. G. Petrocchi, vol. 3 (Firenze: Le Lettere, 19942). |
| Decr. sup. crim. |
Decretum super crimine laesae maiestatis, in Antiqua Ducum Mediolani decreta (Mediolani: Apud Malatestas, 1654), 254–257. |
| Galv. Fiam., Chron. extrav. |
Galvanei Flammae Ordinis Praedicatorum Chronicon extravagans de antiquitatibus Mediolani, ed. A. Ceruti, in Miscellanea di storia italiana, vol. 7 (Torino: Stamperia Reale, 1869), 445–505. |
| Galv. Fiam., Man. |
Gualvanei Flammae Manipulus florum, in RIS1, vol. 11 (Mediolani: Ex Typographia Societatis Palatinae, 1727), 537–739. |
| Gasp. Barz., Op. |
Gasparini Barzizii Bergomatis et Guiniforti Filii Opera, ed. G.A. Furietti (Romae: Salvioni, 1723), 2 vols. |
| Giov. Balbi, Cathol. |
Giovanni Balbi, Catholicon (Mainz: [Johann Gutenberg?], 1460; anastatic rpt., Westmead, U.K.: Gregg International, 1971). |
| Gir. Squarc., Vita Petrarc. |
Girolamo Squarciafico, Vita Francisci Petrarchae, in Le Vite di Dante, Petrarca e Boccaccio scritte fino al secolo decimosesto, ed. A. Solerti (Milano: Vallardi, 1904), 347–355. |
| Gualt. Ang., Fab. |
Gualteri Anglici Fabulae, ed. L. Hervieux, in Les fabulistes latins depuis le siècle d’ Auguste jusqu’ à la fin du moyen âge, vol. 2 (Paris: Firmin–Didot, 1894; anastatic rpt., Hildesheim–New York: Olms, 1970), 316–382. |
| Guid. Col., Hist. |
Guido delle Colonne, Historia destructionis Troiae, ed. N.E. Griffin (Cambridge: Medieval Academy of America, 1936). |
| I. Varag., Leg. aur. |
Iacopi a Voragine Legenda aurea, ed. Th. Graesse (Lipsiae: Impensis Librariae Arnoldianae, 1850). |
| Ioh. Gal. Vic., Ep. ad Ant. de la Scala |
Iohannes Galeaz Vicecomes, Epistula diffidatoria domino Antonio de la Scala, data Papie XXI Aprilis [1387], in Bern. Cor., Stor. Mil. 887–889. |
| Ioh. Salisb., Policrat. |
John of Salisbury, Policraticus, ed. and trans. C. Nederman (Cambridge: Cambridge University Press, 1990). |
| Isid., Orig. |
Isidori Hispalensis episcopi Etymologiarum sive Originum libri XX, ed. W.M. Lindsay (Oxford: Oxford University Press, 1911), 2 vols. |
| Laud. Tic. |
Anonymi Ticinensis [i.e., Opicino de Canistris] Liber de laudibus civitatis Ticinensis, ed. R. Maiocchi and F. Quintavalle, in RIS2, vol. 11.1 (Città di Castello: Lapi, 1903). |
| Leon. Brun., Ep. |
Leonardi Bruni Arretini Epistolarum libri VIII, ed. L. Mehus (Florentiae: Ex typographia B. Paperinii, 1741; anastatic rpt. with an introduction by J. Hankins, Roma: Edizioni di Storia e Letteratura, 2007), 2 vols. |
| Leon. Brun., Op. |
Leonardo Bruni, Opere letterarie e politiche, ed. P. Viti (Torino: Utet, 1996). |
| Leon. Brun., Pr. Ar. |
Leonardo Bruni, Praemissio quaedam ad evidentiam novae translationis Politicorum Aristotelis, in Leonardo Bruni Aretino: Humanistisch–philosophische Schriften mit einer Chronologie seiner Werke und Briefe, ed. H. Baron (Leipzig–Berlin: Teubner, 1928; anastatic rpt., Wiesbaden: Sändig, 1969), 73–74. |
| Lucius III, Decr. |
Lucius III, Intelleximus: De novi operis nunciatione, in Corpus iuris canonici, ed. E. Friedberg (Graz: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1959), 2:843–848. |
| Machiav., Disc. Liv. |
Niccolò Machiavelli, Discourses on Livy, trans. H.G. Mansfield and N. Tarcov (Chicago: University of Chicago Press, 1996). |
| P.C. Dec., Paneg. |
Petri Candidi Decembrii De laudibus Mediolanensium urbis panegyricus, in Pier Candido Decembrio, Opuscula historica, ed. F. Fossati, A. Butti, and G. Petraglione, in RIS2, vol. 20.1 (Bologna: Zanichelli, 1925–1958), 1013–1025. |
| P.C. Dec., Vita Phil. Mar. |
Pier Candido Decembrio, Vita Philippi Mariae tertii Ligurum ducis: Life of Filippo Maria Third Duke of Lombardy, tr. G. Ianziti, ed. M. Zaggia, in Lives of the Milanese Tyrants (Cambridge, MA–London: Harvard University Press, 2019), 1–149. |
| Paul. Diac., Hist. Lang. |
Paulus Diaconus, Historia Langobardorum, ed. G. Waitz (Hannoverae: Impensis Bibliopolii Hahniani, 1878; anastatic rpt., Hannover: Hahnsche Buchhandlung, 2003). |
| Petrar., BC |
Francesco Petrarca, Bucolicum carmen, ed. L. Canali (San Cesario di Lecce: Manni, 2005). |
| Petrar., Epyst. |
Francesco Petrarca, Epystole metrice, in Rime, Trionfi e poesie latine, ed. F. Neri, G. Martellotti, E. Bianchi, and N. Sapegno (Milano–Napoli: Ricciardi, 1951), 706–805. |
| Petrar., Fam. |
Francesco Petrarca, Le ‘Familiari,’ ed. V. Rossi and U. Bosco (Firenze: Sansoni, 1933–1942), 4 vols. |
| Petrar., Ign. |
Francesco Petrarca, De sui ipsius et multorum ignorantia, ed. E. Fenzi (Milano: Mursia, 1999). |
| Petrar., Inv. mal. |
Francesco Petrarca, Contra eum qui maledixit Italie, ed. M. Berté (Firenze: Le Lettere, 2005). |
| Petrar., Inv. med. |
Francesco Petrarca, Invective contra medicum: Invectiva contra quendam magni status hominem sed nullius scientie aut virtutis, ed. F. Bausi (Firenze: Le Lettere, 2005). |
| Petrar., Mem. |
Francesco Petrarca, Rerum memorandarum libri, ed. M. Petoletti (Firenze: Le Lettere, 2014). |
| Petrar., Rem. |
Francesco Petrarca, Les remèdes aux deux fortunes: De remediis utriusque fortune, ed. C. Carraud (Grenoble: Millon, 2002), 2 vols. |
| Petrar., Secr. |
Francesco Petrarca, Secretum, ed. U. Dotti (Milano: Rizzoli, 2000). |
| Petrar., Sen. |
Francesco Petrarca, Res seniles, ed. S. Rizzo and M. Berté (Firenze: Le Lettere, 2006–2017), 4 vols. |
| Petrar., TF |
Francesco Petrarca, Triumphus Fame, in Trionfi, Rime estravaganti, Codice degli abbozzi, ed. V. Pacca and L. Paolino (Milano: Mondadori, 1996), 353–470. |
| Petrar., Vir. ill. |
Francesco Petrarca, De viris illustribus, ed. S. Ferrone (Firenze: Le Lettere, 2006). |
| Pog., Ep. |
Poggii Epistolae, ed. T. Tonelli (Florentiae: Marchini, 1832–1861), 3 vols. |
| Sit. Med. |
Anonymi Mediolanensis Libellus de situ civitatis Mediolani, ed. A. Colombo and G. Colombo, in RIS2, vol. 1.2 (Bologna: Zanichelli, 1952). |
| Symb. Nic. |
Symbolum Nicaenum, or the Nicene Creed. |
| Tho. Aq., In Phys. |
S. Thomae Aquinatis In octo libros Physicorum Aristotelis expositio, ed. P.M. Mariani Maggiolo, O.P. (Taurini–Romae: Marietti, 1954). |
| Tho. Aq., Sum. Theol. 1a2ae [86–89] |
Thomas Aquinas, Summa Theologiae: Volume 27, Effects of Sin, Stain and Guilt: 1a2ae: 86–89, ed. T.C. O’Brien (New York: McGraw-Hill, 1974). |
| Tho. Aq., Sum. Theol. 1a2ae [90–97] |
Thomas Aquinas, Summa Theologiae: Volume 28, Law and Political Theory: 1a2ae: 90–97, ed. R. Gilby, O.P. (New York: McGraw-Hill, 1966). |
| Tho. Aq., Sum. Theol. 2a2ae [23–33] |
Thomas Aquinas, Summa Theologiae: Volume 34, Charity: 2a2ae: 23–33, ed. R.J. Batten, O.P. (New York: McGraw-Hill, 1975). |
Bibliographical Abbreviations
| CCRH |
The Cambridge Companion to Renaissance Humanism (Cambridge: Cambridge University Press, [various years]). |
| PL |
Patrologia Latina, ed. J.P. Migne (Parisiis: [J.P. Migne], 1844–1865), 221 vols. |
| RCH |
Renaissance Civic Humanism: Reappraisals and Reflections, ed. J. Hankins (Cambridge: Cambridge University Press, 2003). |
| RIS1 |
Rerum Italicarum Scriptores ab anno aerae christianae 500–1500, ed. L.A. Muratori (Mediolani: Ex Typographia Societatis Palatinae, 1723–1751), 25 vols. |
| RIS2 |
Rerum Italicarum Scriptores ab anno aerae christianae 500–1500, ed. L.A. Muratori, rev. G. Carducci and V. Fiorini (Città di Castello [later Bologna]: Zanichelli, 1900–1975), 34 vols. |
Other Abbreviations
| abl. |
ablative |
| AD |
Anno Domini, in the year of our Lord |
| adj. |
adjective |
| adv. |
adverb |
| a.k.a. |
also known as |
| ap. |
apud, in the writings of |
| ASFi |
Archivio di Stato di Firenze |
| b. |
born |
| BC |
before Christ |
| bk., bks. |
book, books |
| ca. |
circa, approximately |
| cf. |
confer, compare |
| col. |
column |
| d. |
died |
| ed., eds. |
edited (by), edition, editor(s) |
| e.g. |
exempli gratia, for example |
| esp. |
especially |
| et al. |
et alii, and others |
| fig. |
figure (followed by a number) |
| fl. |
floruit, (he) flourished |
| fol., fols. |
folio, folios |
| fr. |
fragment |
| Gr. |
Greek |
| ibid. |
ibidem, in the same place |
| i.e. |
id est, that is |
| inc. |
incipit, it begins (with) |
| inf. pass. |
infinitive passive |
| in ras. |
in rasura, (written) over an erasure |
| It. |
Italian |
| Lat. |
Latin |
| M |
Milano, Biblioteca Ambrosiana, Ms. B 123 sup. |
| mg1 |
manus prima in margine, marginal note by Modesto Decembrio |
| mg2 |
manus secunda in margine, marginal note by Pier Candido Decembrio |
| mm |
millimeters |
| m. sec. corr. |
manus secunda correxit, correction made by Pier Candido Decembrio |
| n., nn. |
note, notes (to); footnote, footnotes (followed by a number) |
| no., nos. |
number, numbers |
| om. |
omisit, omitted |
| P |
Philadelphia, University of Pennsylvania Library, Ms. Codex 693 |
| p., pp. |
page, pages |
| part. |
participle |
| pass. inf. |
passive infinitive |
| plur. |
plural |
| pres. |
present |
| rev. |
revised (by) |
| rpt. |
reprint |
| S |
Milano, Biblioteca Ambrosiana, Ms. S 41 sup. |
| scil. |
scilicet, namely |
| spec. |
special |
| St. |
Saint |
| tit. |
title, heading |
| trans. |
translated (by), translator (of) |
| vol., vols. |
volume, volumes |