Möchten Sie über diese Zeitschrift informiert bleiben? Klicken Sie bitte auf die Buttons, um unsere Alerts zu abonnieren.
Möchten Sie über diese Zeitschrift informiert bleiben? Klicken Sie bitte auf die Buttons, um unsere Alerts zu abonnieren.
This article investigates Michael Maier’s (1569–1622) strategic use of invectives in his self-fashioning as an expert in the marketplace of entrepreneurial alchemy. Maier’s insults not only represent performances of expertise but also defend aurum potabile as a medical strategy. Building upon the adage that “the best defense is a good offense”, this study explores how chymists utilized the pervasive notion of alchemical fraud to their advantage. To that end, it examines Maier’s works Coelidonia (1609), De Circulo Physico Quadrato (1616), Jocus Severus (1617), and Examen Fucorum Pseudo-Chymicorum (1617) as well as his English friend Francis Anthony’s Apologia (1616), to which he contributed material.
Dieser Beitrag untersucht Michael Maiers (1569–1622) Verwendung von Invektiven als performative Strategie zur Selbstinszenierung auf dem alchemischen Markt. Seine Beschimpfungen dienen nicht nur dazu, die eigene alchemische Expertise zur Schau zu stellen, sondern auch, die Anwendung von Trinkgold als medizinische Strategie zu verteidigen. In Anlehnung an das Sprichwort “Angriff ist die beste Verteidigung” zeigt dieser Artikel wie Chymiker die weit verbreitete Vorstellung von alchemischem Betrug zu ihrem Vorteil nutzten. Betrachtet werden dazu Maiers Werke Coelidonia (1609), De Circulo Physico Quadrato (1616), Jocus Severus (1617), und Examen Fucorum Pseudo-Chymicorum (1617) sowie die Apologia (1616) seines englischen Freunds Francis Anthony, zu der er Material beisteuerte.
Kauf
Sofortzugang erwerben (PDF-Download und unbegrenzter Online-Zugang):
Institutszugang
Melden Sie sich mit Open Athens, Shibboleth oder Ihren institutionellen Anmeldedaten an.
Persönliche Anmeldung
Melden Sie sich mit Ihrem brill.com-Konto an
Anthony, Francis. Medicinae Chymicae Et Veri Potabilis Auri Assertio in Francisci Antonii Philosophi Et Medici Londinensis Panacea Aurea Sive Tractatus Duo de Ipsius Auro Potabili (Cambridge: C. Legge, 1610).
Anthony, Francis. Apologia Veritatis Illucescentis, Pro Auropotabili (London: John Legatt, 1616a).
Anthony, Francis. The Apologie, or Defence of a Verity Heretofore Published Concerning a Medicine Called Aurum Potabile (London: John Legatt, 1616b).
Beck, Wolfgang. Michael Maiers Examen Fucorum Pseudo-Chymicorum – Eine Schrift Wider Die Falschen Alchemisten, Dissertation (München: TU München, 1991).
Berrens, Dominik. “Bienen und Literatur. Überlegungen zu Senecas 84. Lucilius-Brief.” In Antike Naturwissenschaft und Ihre Rezeption. Band XXV, eds. Jochen Althoff, Sabine Föllinger, and Georg Wöhrle (Trier: Wissenschaftlicher Verlag Trier, 2015), 145–164.
Crisciani, Chiara, and Michela Pereira. L’Arte del Sole e della Luna: Alchimia e Filosofia nel Medioevo (Spoleto: Centro Italiano di Studi sull’Alto Medioevo, 1996).
Figala, Karin, and Ulrich Neumann. “Michael Maier (1569–1622): New Bio-Bibliographical Material.” In Alchemy Revisited. Proceedings of the International Conference on the History of Alchemy at the University of Groningen. 17–19 April 1989, eds. Z. R. W. M. von Martels (Leiden: Brill, 1990), 34–50.
Figala, Karin, and Ulrich Neumann. “‘Author Cui Nomen Hermes Malavici.’ New Light on the Biobibliography of Michael Maier (1569–1622).” In Alchemy and Chemistry in the 16th and 17th Centuries, eds. Piyo Rattansi and Antonio Clericuzio (Dordrecht: Kluwer Academic Publishers, 1994), 121–148.
Forshaw, Peter J. “Michael Maier and Mythoalchemy.” In Furnace and Fugue. A Digital Edition of Michael Maier’s Atalanta fugiens (1618) with Scholarly Commentary, eds. Tara Nummedal and Donna Bilak (Charlottesville/VA: University of Virginia Press, 2020). www.furnaceandfugue.org.
Grasse, Johann. Arcani Artificiosissimi Aperta Arca. Das ist: Der allergrösten vnd künstlichsten Geheimnüssen der Natur eröffneter vnd offstehender Kasten (Frankfurt: Bringer, 1617).
Güldenfalk, Siegmund H. Sammlung von mehr als Hundert Wahrhaften Transmutationsgeschichten, Oder Ganz Ausserordentlich Merkwürdige Beyspiele von Verwandlung Der Metallen in Gold Oder Silber: Nebst Der Art Und Weise Wie Damit Verfahren Worden (Frankfurt u. a.: Fleischer, 1784). www.mdz-nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bvb:12-bsb10726896-9.
Gwinne, Matthew. Aurum non Aurum: In assertorem chymicae, sed verae medicinae desertorum, Frac. Anthonivm, Matthaei Gwynn succincta aduersaria (London: R. Field, 1611).
Holtzemius, Petrus. Essentia hellebori rediviva, secundo extracta sive rectificata et aucta (Köln: Mylius, Birckmann, 1623).
Humberg, Oliver. “400 Jahre nach Michael Maier – eine aktualisierte Biographie.” In Michael Meier und die Formen (al)chemischen Wissens um 1600, eds. Volkhard Wels and Simon Brandl (Wiesbaden: Harrassowitz, 2024), 33–64.
Kahn, Didier. Alchimie et Paracelsisme en France à la Fin de la Renaissance (1567–1625) (Paris: Librairie Droz, 2007).
Kahn, Didier. “The Significance of Transmutation in Early Modern Alchemy: The Case of Thurneysser’s Half – Gold Nail.” In Fake!? Hoaxes, Counterfeits and Deception in Early Modern Science, eds. Marco Beretta and Maria Conforti (Philadelphia: Science History Institute, 2014), 35–68.
Karpenko, Vladimír. “Michael Maier a jeho spis de Medicina Regia (1609) = Michael Maier and His de Medicina Regia (1609).” Acta Universitatis Carolinae Historia Universitatis Carolinae Pragensis 58 (1) (2018), 85–96. www.doi.org/10.14712/23365730.2018.21.
Khunrath, Heinrich. “Trewhertzige Warnungs-Vermanung/ eines Getrewen Liebhabers der WARHEJT an alle ware Liebhaber der Naturgemessen ALCHYMIAE Transmutatoriae; das/ wegen der Bübischen Handgriffe der betriegerischen Arg-Chymisten/ gut auffacht von nöten […].” In Khunrath, Heinrich. VON HYLEALISCHEN, Das ist/ PRI-MATERIALISCHEN CATHOLISCHEN oder ALGEMEJNEM NATÜRLICHEN CHAOS. Der Naturgemessen ALCHYMIAE vnd ALCHYMISTEN […] (Magdeburg: Gene, 1597), 440–469.
Kühlmann, Wilhelm. “Maier, Michael.” Killy Literaturlexikon. 2., vollständig überarbeitete Auflage 7 (2010), 620–623.
Kühlmann, Wilhelm. “Maier, Michael.” Frühe Neuzeit in Deutschland 1520–1620. Literaturwissenschaftliches Verfasserlexikon 4 (2015), 259–270.
Kühlmann, Wilhelm, and Joachim Telle, eds. Der Frühparacelsismus. Dritter Teil / 1 (Berlin, Boston: De Gruyter, 2013).
Lang, Sarah. Alchemische Decknamen digital entschlüsseln. Polysemantische Annotation und Machine Reasoning am Beispiel des Korpus des Iatrochymikers Michael Maier (1568–1622), PhD thesis (Universität Graz, 2021a).
Lang, Sarah. “Assessing Michael Maier’s Contributions to Francis Anthony’s Apologia (1616) Using Stylometry.” In CHR 2021: Computational Humanities Research Conference, November 17–19, 2021, eds. Maud Ehrmann et al. (Amsterdam: CEUR Workshop Proceedings, 2021b). www.ceur-ws.org/Vol-2989/short_paper44.pdf.
Lang, Sarah. “Digital Scholarly Editions of Alchemical Texts as Tools for Interpretation.” In Digitale Edition in Österreich, eds. Roman Bleier and Helmut W. Klug (Norderstedt: Books on Demand, 2023), 111–132. https://kups.ub.uni-koeln.de/70451.
Leibenguth, Erik. Hermetische Philosophie des Frühbarock. Die “Cantilenae Intellectuales” Michael Maiers. Edition mit Übersetzung, Kommentar und Bio-Bibliographie (Tübingen: Niemeyer, 2002).
Lenke, Nils, Nicolas Roudet, and Hereward Tilton. “Michael Maier – Nine Newly Discovered Letters.” Ambix 61 (1) (2014), 1–47.
Maier, Michael. De Medicina Regia Et Verè Heroica, Coelidonia (Prague, 1609). https://soeg.kb.dk/permalink/45KBDK_KGL/1pioq0f/alma99122412541105763.
Maier, Michael. Arcana Arcanissima, Hoc Est, Hieroglyphica Aegyptio-Graeca, Vulgo Necdum Cognita, Ad Demonstrandam Falsorum Apud Antiquos Deorum, Dearum, Heroum, Animatium Et Institutorum, Pro Sacris Receptorum, Originem, Ex Uno Aegyptiorum Artificio, Quod Aurem Animi Et Corporis Medicamentum Peregit, Deductam, Unde Tot Poetarum Allegoriae, Scriptorum Narrationes Fabulosae Et Pertotam Encyclopaediam Errores Sparsi Clarissima Veritatis Luce Manifestantur, Suaeque Tribui Singula Restituuntur, Sex Libris Exposita (London: Creede, 1614).
Maier, Michael. De Circulo Physico, Quadrato: Hoc Est, AURO, Eiusque Virtute Medicinali, Sub Duro Cortice Instar Nuclei Latente; an Et Qualis Inde Petenda Sit, Tractatus Haud Inutilis (Oppenheim: Jennis, 1616a).
Maier, Michael. Lusus Serius, Quo Hermes Sive Mercurius Rex Mundanorum Omnium Sub Homine Existentium, Post Longam Disceptationem in Concilio Octovirali Habitam, Homine Rationali Arbitro, Judicatus Et Constitutus Est (Oppenheim: Jennis, 1616b).
Maier, Michael. Atalanta fugiens, Hoc Est Emblemata Nova de Secretis Naturae Chymica, Accomodata Partim Oculis Et Intellectui, Figuris Cupro Incisis, Adjectisque Sententiis, Epigrammatis Et Notis, Partim Auribus Et Recreationi Animi Plus Minus 50 Fugis Musicalibus Trium Vocum, Quarum Duae Ad Unum Simplicem Melodiam Distichis Canendis Peraptam, Correspondeant, Non Absque, Singulari Jucunditate Videnda, Legenda, Meditanda, Intelligenda, Dijudicanda, Canenda Et Audienda (Oppenheim: de Bry, 1617a).
Maier, Michael. Examen Fucorum Pseudo-chymicorum Detectorum Et in Gratiam Veritatis Amantium Succincte Refutatorum (Frankfurt: de Bry, 1617b).
Maier, Michael. Silentium post Clamores, Hoc Est, Tractatus Apologeticus, Quo Causae Non Solum Clamorum Seu Revelationem Fraternitatis Germanicae de r. C. Sed Et Silentii, Seu Non Redditae Ad Singulorum Vota Responsionis, Una Cum Malevolorum Refutatione, Traduntur Et Demonstrantur (Frankfurt: Jennis, 1617c).
Maier, Michael. Symbola Aureae Mensae Duodecim Nationum, Hoc Est, Hermaea Seu Mercurii Festa Ab Heroibus Duodenis Selectis, Artis Chymicae Usu, Sapientia Et Authoritate Paribus Celebrata, Ad Pyropolynicem Seu Adversarium Illum Tot Annis Iactabundum, Virgini Chemiae Iniuriam Argumentis Tam Vitiosis, Quam Conuitiis Argutis Inferentem, Confundendum Et Exarmandum, Artifices Vero Optime de Ea Meritos Suo Honori Et Famae Restituendum (Frankfurt: Jennis, 1617d).
Maier, Michael. Tripus Aureus, Hoc Est, Tres Tractatus Chymici Selectissimi, Nempe i. Basili Valentini, Benedictini Ordinis Monachi, Germani. Practica Una Cum 12. Clavibus Et Appendice, Ex Scriptum, Nunc Ex Anglicano Manuscripto in Latinum Translatum, Phrasi Cuiusque Authoris Ut Et Sententia Retenta; III. Cremeri Cuius Abbatis Westmonasteriensis Angli Testamentum, Hactenus Nondum Publicatum, Nunc in Diversarum Nationum Gratiam Editi, Et Figuris Cupro Affabre Incisis Ornati Opera Et Studio Michaelis Maieri (Frankfurt: Jennis, 1618a).
Maier, Michael. Viatorium, Hoc Est, de Montibus Planetarum Septem Seu Metallorum; Tractatus Tam Utilis, Quam Perspicuus, Quo, Ut Indice Mercuriali in Triviis, Vel Ariadneo Filo in Labyrintho, Seu Cynosura in Oceano Chymicorum Errorum Immenso, Quilibet Rationalis, Veritatis Amans, Ad Illum, Qui in Montinus Sese Abdidit de Rubeapetra Alexicacum, Omnibus Medicis Desideratum, Investigandum, Uti Poterit (Oppenheim: de Bry, 1618b).
Maier, Michael. Civitas Corporis Humani, a Tyrannide Arthritica Vindicata: Hoc Est, Podagrae, Chiragrae, Et Gonagrae, Quae Velut Tyranni Immanissimi Artus Extremos Obsident, Et Excruciant, Methodica Curatio. Duobus Auxiliis Potissimum Instituta, Ac Deinde Latius Clarissimorum, Praesertim GERMANIAE, Medicorum Testimoniis Comprobata, Inque Medicinae Candidatorum Gratiam Atque Utilitatem Concinnata Et Edita (Frankfurt am Main: Jennis, 1621).
Moran, Bruce T. The Alchemical World of the German Court: Occult Philosophy and Chemical Medicine in the Circle of Moritz of Hessen (Princeton: Princeton University Press, 1991).
Mulsow, Martin. Prekäres Wissen. Eine andere Ideengeschichte der Frühen Neuzeit (Berlin: Suhrkamp, 2012).
Newman, William. “Technology and Alchemical Debate in the Late Middle Ages.” Isis 80 (3) (1989), 423–445.
Nummedal, Tara E. “The Problem of Fraud in Early Modern Alchemy.” In Shell Games: Studies in Scams, Frauds, and Deceits (1300–1650), eds. Mark Crane, Richard Raiswell, and Margaret Reeves (Toronto: CRRS Publications, 2004), 37–58.
Nummedal, Tara E. Alchemy and Authority in the Holy Roman Empire (Chicago: University of Chicago Press, 2007).
Obermaier, Sabine. “Scherz oder Ernst? Disputatio unter Tieren.” In Disputatio 1200– 1800. Form, Funktion und Wirkung eines Leitmediums universitärer Wissenskultur, eds. Marion Gindhart and Ursula Kundert, 311–330. Trends in Medieval Philology 20 (Berlin: De Gruyter, 2010). www.doi.org/10.1515/9783110227116.4.311.
Oosterhoff, Richard J. “Learned Failure and the Untutored Mind. Emblem 21 of Atalanta Fugiens.” In Furnace and Fugue. A Digital Edition of Michael Maier’s Atalanta fugiens (1618) with Scholarly Commentary, eds. Tara Nummedal and Donna Bilak (Charlottesville, VA: University of Virginia Press, 2020). www.furnaceandfugue.org.
Piorko, Megan. “Seventeenth-Century Chymical Collections: A Study of Unique Copies of Fasciculus Chemicus.” Papers of the Bibliographical Society of America 113 (4) (2019), 409–446.
Piorko, Megan. Chymical Collections: Seventeenth Century Textual Transmutations in the Work of Arthur Dee, PhD thesis (Georgia State University, 2020).
Principe, Lawrence M. The Secrets of Alchemy (Chicago: University of Chicago Press, 2013).
Prinke, Rafal T. “Michael Sendivogius and the Meanings of Success in Alchemy.” In Chymia: Science and Nature in Medieval and Early Modern Europe, ed. Miguel López-Pérez (Newcastle upon Tyne: Cambridge Scholars Publications, 2010), 175–231.
Purš, Ivo, and Jaroslava Hausenblasová. “Kontakty Michaela Maiera s Rudolfem II. v Praze roku 1609. The Contacts of Michael Maier with Rudolf II in Prague in 1609.” In Studia Rudolphina 5. Bulletin Centra Pro Výzkum Umění a Kultury Doby Rudolfa II, eds. Lubomír Konečný and Beket Bukovinská (Prague: Artefactum, 2005), 51–65.
Rampling, Jennifer M. “From Alchemy to Chemistry.” In Brill’s Encyclopaedia of the Neo-Latin World, eds. Philip Ford, Jan Bloemendal, and Charles E. Fantazzi (Leiden: Brill, 2014), 705–717.
Rawlin, Thomas. Admonitio Pseudo-chymicis: seu Alphabetarium Philosophicum: omnibus doctrinae filiis, et philosophicae medicinae studiosis, verissime, sincere, et plusquam laconica brevitate conscriptum, et in bonum publicum emissum: in quo D. D. Antonii aurum potabile obiter refutatur, et genuina veri auri potabilis, in omnibus creatis delitescentis, praeparatio proponitur (London: Allde, 1612).
Roth-Scholtz, Friedrich, ed. Deutsches Theatrum Chemicum, vol. 1 (Nürnberg: Adam Jonathan Felßecker, 1728).
Stiehle, Hans Roger. Michael Maierus Holsatus (1569–1622). Alchemist und Arzt. Ein Beitrag zur naturphilosophischen Medizin in seinen Schriften und zu seinem wissenschaftlichen Qualifikationsprofil, Dissertation (Technische Universität München, 1991).
Strein, Jürgen. “Siegmund Heinrich Güldenfalks Sammlung von mehr als 100 Transmutationsgeschichten (1784).” In Iliaster: Literatur und Naturkunde in der Frühen Neuzeit. Festgabe für Joachim Telle zum 60. Geburtstag, eds. Wilhelm Kühlmann and Wolf-Dieter Müller-Jahncke (Heidelberg: Manutius Verlag, 1999), 275–283.
Telle, Joachim. “Grasse, Grass(a)eus, Johann.” In Killy Literaturlexikon. 2., vollständig überarbeitete Auflage (Walter de Gruyter, 2009), 377.
Tilton, Hereward. The Quest for the Phoenix. Spiritual Alchemy and Rosicrucianism in the Work of Count Michael Maier (1569–1622) (Berlin, NY: De Gruyter, 2003).
Wels, Volkhard. “Poetischer Hermetismus. Michael Maiers Atalanta Fugiens (1617/1618).” In Konzepte des Hermetismus in der Literatur der Frühen Neuzeit, eds. Peter-André Alt and Volkhard Wels (Göttingen: V&R Unipress, 2010), 149–194.
Zuber, Mike A. “Alchemical Promise, the Fraud Narrative and the History of Science from Below: A German adept’s encounter with Robert Boyle and Ambrose Godfrey.” Ambix 68 (1) (2021), 28–48.
| Insgesamt | Letzte 365 Tage | In den letzten 30 Tagen | |
|---|---|---|---|
| Aufrufe von Kurzbeschreibungen | 963 | 335 | 12 |
| Gesamttextansichten | 40 | 16 | 1 |
| PDF-Downloads | 90 | 44 | 3 |
This article investigates Michael Maier’s (1569–1622) strategic use of invectives in his self-fashioning as an expert in the marketplace of entrepreneurial alchemy. Maier’s insults not only represent performances of expertise but also defend aurum potabile as a medical strategy. Building upon the adage that “the best defense is a good offense”, this study explores how chymists utilized the pervasive notion of alchemical fraud to their advantage. To that end, it examines Maier’s works Coelidonia (1609), De Circulo Physico Quadrato (1616), Jocus Severus (1617), and Examen Fucorum Pseudo-Chymicorum (1617) as well as his English friend Francis Anthony’s Apologia (1616), to which he contributed material.
Dieser Beitrag untersucht Michael Maiers (1569–1622) Verwendung von Invektiven als performative Strategie zur Selbstinszenierung auf dem alchemischen Markt. Seine Beschimpfungen dienen nicht nur dazu, die eigene alchemische Expertise zur Schau zu stellen, sondern auch, die Anwendung von Trinkgold als medizinische Strategie zu verteidigen. In Anlehnung an das Sprichwort “Angriff ist die beste Verteidigung” zeigt dieser Artikel wie Chymiker die weit verbreitete Vorstellung von alchemischem Betrug zu ihrem Vorteil nutzten. Betrachtet werden dazu Maiers Werke Coelidonia (1609), De Circulo Physico Quadrato (1616), Jocus Severus (1617), und Examen Fucorum Pseudo-Chymicorum (1617) sowie die Apologia (1616) seines englischen Freunds Francis Anthony, zu der er Material beisteuerte.
| Insgesamt | Letzte 365 Tage | In den letzten 30 Tagen | |
|---|---|---|---|
| Aufrufe von Kurzbeschreibungen | 963 | 335 | 12 |
| Gesamttextansichten | 40 | 16 | 1 |
| PDF-Downloads | 90 | 44 | 3 |