Incipit
Present: 51 54 67 75 76 77 78 88 89 135
incipit ad galatas (77*) ] incipit epistula ad galatas 51 ⟨54⟩, om. 67; incipit textus epistulae ad galatas 88*, incipit textus epistulae beati pauli ad galatas 88C, incipit epistula beati pauli apostoli ad galatas 89, incipit epistula pauli ad galatas 135
[1:1] Present: 51 54 58 61 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr CAr
paulus apostolus non ab hominibus neque per (61)† ] + uel ex 77
hominem ] homine CArvar; + uel homine 77
sed per iesum christum ] sed ex iesu per iesum christum uel christo 77, sed per iesum 135
et deum patrem ] et deo patri 75 76, et deum uel deo patrem uel patre 77
qui suscitauit ] abs. CAr; + uel suscitante 77
eum ] illum MAR AU, abs. CAr
a mortuis ] […] mortuis 61, ex mortuis THr, abs. CAr
[1:2] Present: 51 54 58 61 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
et qui mecum ] lac. 67
sunt ] sunt quasi coṃṃ ei 77, om. 78
omnes fratres ] fratres AMstvar
ecclesiis galatiae 51 54 58 (61) 88 AMstvar ] ecclesiae galatiae MAR AMsted HIvar AUvar, om. PELB
[1:3] Present: 51 54 58 61 75 76 77 78 88 89 135 262 MAR AMst HI AU PEL THr
± fratres 262
gratia uobis et pax ] gratiae uobis et pax 75
a deo patre ] a deo patre nostro 54 61 89 262 AMst AUvar THr
et domino nostro iesu christo 76 AUvar PELvar ] et domino iesu christo 54 61 88 89 AMst HIvar AUed PELAB THr
[1:4] Present: 51 54 58 61 75 76 77 78 88 89 135 262 MAR AMst HI AU PEL THr
qui dedit semet ipsum ] qui se dedit 61 89 MAR AMstZ, qui dedit se ipsum 75 76 AMstvar, qui dedit uel dante se ipsum 77, abs. AU
pro peccatis nostris ] pro uel de peccatis nostris 77, abs. AU
ut eriperet nos AMstvar ] ut liberaret nos MAR AMsted, ut nos eriperet PELB, abs. AU
de ] ex uel de 77, ex THr, abs. AU
praesenti saeculo 51 54 58 77 78 ⟨88⟩ 262 ] abs. AU
nequam ] malo 61 75 76 77 89 MAR AMstZ HI PELB, maligno AMsted THr, abs. AU
secundum uoluntatem dei (54*)
et patris AMstvar ] et patri 75 76, patris AMsted
nostri AMstR ] uestri 51, nostro 76, om. AMsted
[1:5] Present: 51 54 58 61 75 76 77 78 88 89 135 262 MAR AMst HI AU PEL THr
cui est AMstZ ] qui est 135*, cui AMsted THr
gloria] honor et gloria 58, gloria uera soli 61
in saecula saeculorum 51 54 58 77 78 88 ] in saecula PELA
amen PELvar ] om. 262 MAR AMstZ PELAB
[1:6] Present: 51 54 58 61 75 76 77 78 88 89 135 262 MAR AMst HI AU PEL THr CAr
miror quod ] miror autem quod 77
sic ] om. 77 AMstvar, adeo AMstR
tam cito ] ta[2] cito 135*, cito AMstR THr
transferimini ab eo (89*) ] transfer[1]mini ab eo 61, transferemini ab eo 75 (89C)
qui uos uocauit AMstZ ] qui nos uocauit 51, qui uocauit uos 75 76 AMsted THr, qui uos segregauit 135, qui uos uocabit 262, qui uocauit nos AMstvar; + uel uocante uos 77
in gratiam AMstvar ] in gratia 75 76 77 89 262 AMsted, in gloriam AU PELB, abs. CAr
christi AMstvar PELvar ] om. 61 77 89 MAR AMsted PELAB, iesu christi 75 76, [1–2] christi 135*, christi iesu HI, abs. CAr
in aliud euangelium 54 61 75 ] ad aliud euangelium AMstZ, abs. CAr
[1:7] Present: 51 54 58 61 75 76 77 78 88 89 135 262 MAR AMst HI AU PEL THr
quod non est aliud 75 262 AMstZ ] om. AMsted, praeter quod aliud non est PELB; + euangelium 135
nisi PELvar ] + si 75 76 MAR HI AUvar PELAB
sunt aliqui AMstZ AUvar ] aliqui uel quidam sunt 77, sunt aliquid 135*, aliqui sunt MAR AMsted AUed, aliqui AUvar, sunt quidam THred, sunt quidem THrvar
qui uos conturbant AMstZ ] qui conturbant uos 75 76 AMsted THr, perturbantes uos 77, conturbantes uos AU
et uolunt ] et uolentes 77 AU
conuertere ] subuertere 58 262, auertere MAR, inuertere AMstR
euangelium christi 54 61
[1:8] Present: 51 54 58 61 67 75 76 77 78 88 89 135 262 MAR AMst HI AU PEL THr
sed licet AMstZ ] sed et si 61 MAR AMsted THr, lac. 67, sed etsi uel licet 77, sed licet si 89* AU
nos aut ] nos ut 51, lac. 67, uobis aut 89C, nos uel MAR
angelus de caelo 51 54 58 61 77 78 88 262 ] lac. 67, angeli de caelo PELB
euangelizet uobis 54 58 ] euangelizet 61 AMsted, lac. 67, euangelizauerit uobis 75 76 135 AMstvar AUvar THr, euangelizauerit 77 89, uobis euangelizauerit MAR AUed, euangelizauerint PELB
praeterquam 54 76 88 135C ] praeter 51 58 61 77 78 262 THr, lac. 67, praeterea quam 135*, om. AUvar
quod AMstvar ] id quod 58 61 AMstZ, lac. 67, om. 75 76 89* AMsted PELB
euangelizauimus 54 58 61 ⟨67⟩ ] euangelizabimus 262, euangelizamus THr
uobis ⟨67⟩ AMstZ ] om. AMsted
anathema sit 54C ] anathema scit 54*, lac. 67
[1:9] Present: 51 54 58 61 67 75 76 77 78 88 89 135 262 MAR AMst HI AU PEL THr
sicut praediximus et 51 54 58 ⟨67⟩ 77 88 135 ] sicut praedixi uobis et 61, sicut praedixi et 262
nunc ] tunc 78
iterum dico si quis ] lac. 67, uobis iterum dico si quis PELB
uobis euangelizauerit 54 58 ⟨67⟩ 262 ] uobis adnuntiauerit 61 75 76 77 89 135 PELB
praeter id quod 51 54 58 88 262 ] lac. 67, praeterquam quod 75 76 89 135 MAR AMsted AUed PELB, praeter quod 77 THr, praeterquam AMstvar HIvar AUvar
accepistis ] et accepistis 54, accipistis 61, lac. 67, euangelizauimus uobis AUvar, suscepistis THr
anathema sit ⟨67⟩
[1:10] Present: 51 54 58 61 67 75 76 77 78 88 89 135 262 MAR AMst HI AU PEL THr tes spe
modo enim ] modo ergo AU, abs. tes spe
hominibus ] abs. tes spe; + uel homines 77
suadeo AMstvar ] satisfacio AMsted, persuadeo AMstvar, abs. tes spe
aut 88alt ] an 54 61 77 88 89 262 MAR AMstvar AMstvar HI AU THr, om. 135, abs. tes spe
deo ] deo uel deum 77, om. 135, abs. tes spe
aut quaero hominibus 51 54 58 67 77 88 262 ] abs. tes spe
placere ] placere[1] 88*, abs. tes spe
si ] si enim THr
adhuc hominibus 67 ] adhuc [5] hominibus 135*, hominibus tes
placerem tesvar ] placere 75 135*, placere uellem tesed, placere uelim tesvar
christi seruus AMstvar AMstvar ] seruus christi 61 AMsted
non essem ] om. 61, non esse 135*, essem AMstvar
[1:11] Present: 51 54 58 61 67 75 76 77 78 88 89 135 262 MAR AMst HI AU PEL THr
notum ] notesco 77
enim ] om. 51, autem 58 89 AMstR PELB THr
uobis facio fratres euangelium 54 61 ] uobis facio euangelium 51, uobis fratres facio euangelium 58, uobis fratres euangelium 77, facio uobis euangelium MAR, uobis fratres euangelium facio AMstvar, uobis euangelium facio AMstvar, uobis facio euangelium fratres AUvar
quod euangelizatum est a me ⟨54⟩ 58 61 AMstZ ] quod praedicatum est a me AMsted, quod praedicaui uobis a me AMstvar
quia non ] quoniam non THr
est secundum hominem ] secundum hominem est AMstvar
[1:12] Present: 51 54 58 61 67 75 76 77 78 88 89 135 262 MAR AMst HI AU PEL THr
neque ] nec THr
enim ego ] ego 89
ab homine 54 ] om. 61, ab hominibus AMstvar
accepi illud 54 ] accipisti illud 61*, ab homine suscepi illud THr
neque didici ] neque illud didici 61, neque doctus sum MAR, aut didici AMsted, om. AMstZ, neque edoctus sum PELB, neque didici illud THr
sed per reuelationem ] sed propter reuelationem AMstvar
iesu christi ] iesu 61, christi iesu PELB
[1:13] Present: 51 54 58 61 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
audistis enim ⟨67⟩ ] audistis etiam THrvar
conuersationem meam aliquando ] meam conuersationem aliquando 75 76 77, aliquando meam conuersationem 89, conuersationem meam quando 135
in iudaismo
quoniam ] om. 58, quod 61 75 76 77 89 135 PELB, quia MAR AMst AU
supra AMstvar ] super 75 76 ⟨135*⟩ MAR AMsted
modum persequebar ] om. 58, modum persecutus sum AUvar
ecclesiam dei et 51 61 67 ] om. 58, ecclesiam [2]i et 135*
expugnabam ] om. 58, deuastabam HIvar, uastabam AU THr
illam AMstZ ] om. 58 MAR, eam AMsted THr
[1:14] Present: 51 54 58 61 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
et proficiebam ] om. 58
in iudaismo (89) ] om. 51 58, in iudaismụṃ 67
supra ] om. 58, super 75 76 135, super uel supra 77
multos coetaneos 67 77 88 AMsted HIed ] + meos 51 54 58 61 78 MAR AMstvar HIvar ⟨AU⟩ PELA THr
in genere meo ] in genero meo 78
abundantius aemulator 51 54 58 61 76 78 88 (89*) ] abundantius zelotes id est aemulator 77
existens paternarum mearum traditionum 54 89 ] existens paternarum traditionum MAR
[1:15] Present: 51 54 58 61 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
cum autem ⟨54⟩ 88* ] sed cum MAR, cum uero THr
placuit ] placui[1] 135*, complacuit AMstZ PELB THr
ei AUvar ] deo 75 76 AUed
qui me segregauit ] qui segregauit me 75 76 77, qui me separauit MAR, qui me segregauerit AMstvar
de ] ab 61 77 AMstR PELB, ex AMstZ THr
utero matris meae 51 54 58 88 ] uentre matris meae AU
et uocauit ⟨67⟩ ] om. MAR; + me 89
per gratiam suam ] om. MAR
[1:16] Present: 51 54 58 61 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
ut reuelaret ] reuelare MAR AMsted AU THr, et reuelauit AMstZ
filium suum ] filium AMstvar
in me ] per me 51 AUvar
ut ] et 135, ut eum MAR, om. PELB
euangelizarem 54 58 61 78 HIvar ] euangelizare 135*, euangelizem HIed THr, annuntiarem AU, om. PELB
illum AMstZ ] eum 61 75 76 77 89 AMsted AU THr, om. MAR PELB
in gentibus (54) AMstR ] inter gentes MAR, gentibus AMsted, om. PELB
continuo non adquieui ] statim non adquieui THr
carni et sanguini ⟨67⟩ (78) ] sanguini et carni 58 AMstvar
[1:17] Present: 51 54 58 61 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
neque ueni ] lac. 67, neque enim ueni AMstvar HIvar, neque abii THr
hierosolyma 135* ] hierosolymam 51 54 67 78 88 135C MAR AMstvar HI AUed, hierusolimam 58 89 PEL, hierusalem 61, in hierosolyma 75 76, in hierosolymam 77 AUvar ⟨THr⟩, hierusolima AMsted
ad antecessores (54) AMstvar ] ad praecessores 61 75 76 89 MAR AMsted HIvar AU PELB THr, lac. 67, ad praecessores uel ad antecessores 77
meos apostolos ] lac. 67
sed abii in arabiam 75 88
et iterum ] om. AMstvar
reuersus sum AMstZ ] regressus sum AMsted HIvar, om. AMstvar
damascum ] da[…] 67, damasco 75 76 89* 135*, in damascum 77 78, om. AMstvar
[1:18] Present: 51 54 58 61 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
deinde post annos tres ⟨54⟩ ⟨67⟩ ] deinde post triennium 61 PELvar, deinde post tres annos PELB
ueni AMstZ ] ascendi AMsted AU THr
hierosolyma ⟨67⟩ ] hierosolymam 51 54 58 78 88 135C MAR AMstvar HI AUed, hierusolimam 61 89 PEL, in hierosolyma 75 76 77, hierusolima AMsted, in hierosolymam AUvar, hierosolimis THr
uidere petrum et mansi ⟨67⟩ AMstvar ] uidere petrum et remansi 75 76 77 AMsted
apud eum 54 58 AMstvar AUvar ] apud illum 75 76 77 89 135 AMsted AUed PELB
diebus quindecim ] dies quindecim AMstvar HIvar THr
± iterum reuersus sum damascum AMsted
[1:19] Present: 51 54 58 61 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
alium autem apostolorum ⟨67⟩ THrvar ] alium autem ex apostolis AMstR, alium apostolorum AUvar, alium apostolorum autem THred
uidi neminem AUvar ] neminem uidi 89 MAR HIvar, non uidi AUed THr
nisi iacobum fratrem domini
[1:20] Present: 51 54 58 61 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
quae autem scribo uobis ecce 51 54 58 77 88
coram deo ] coram dei AU, in conspectu dei THr
quia AMstvar ] om. 135, quoniam AMsted THr, quod AMstvar
non mentior ] mentior PELB*
[1:21] Present: 51 54 58 61 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
deinde ueni
in partes AMstZ ] in regionem AMsted, in regiones AMstR, in regione AMstvar, in partibus PELB THr
syriae et ciliciae 51 54 58 61 88 89 AMstvar ] syriae ciliciae 77 AMsted, syriae et ciciliae PELB
[1:22] Present: 51 54 58 61 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
eram autem ] eram AMstvar
ignotus ] lac. 67
facie ecclesiis 51 61 78 ] a facie ecclesiae 89
iudaeae 51 54 58 61 ⟨67⟩ 76 77 78 88 89 135
quae 51 54 58 77 88 AMstR ] lac. 67, qui 75 76, om. AMsted
erant in christo AMstR ] sunt in christo 61 75 76 MAR, est in christo 77, in christo sunt 89 AU, erat in christo 135, om. AMsted, erant in christo iesu HI, erat in christo iesu PELB
[1:23] Present: 51 54 58 61 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
tantum autem ] sed hoc tantum 61 PELB, sed tantum 89, tantummodo MAR, solum modo AMsted, tamen AMstZ
auditum habebant 54 ] audiebant 61 MAR AMsted PELB, audientes erant 75 76 77 AMstZ AU THr, audi[4–5] habebant 135*, om. AMstvar; + a me 58, + de me 61
quoniam ] om. 58 AMstvar THr, quod 61 MAR AMstZ PELB, quia 75 76 77 89 AMsted AU
qui ] is qui 61 MAR AMstZ PELB
persequebatur nos aliquando ⟨67⟩ ] persequebantur nos aliquando 75 76, aliquando nos persequebatur AUed, aliquando nos persequebantur AUvar
nunc ] expugnabat nunc autem 54*, nunc autem 54C 58, lac. 67
euangelizat 54 58 AMstZ ] adnuntiat 61 89 135 AMstvar PELB, adnuntiant 75, adnuntians 76, praedicat AMsted, euangelizant AUvar; + uel adnuntiat 77
fidem quam ] fidem dei quam 61
aliquando HIvar ] quondam HIed
expugnabat ] lac. 135*, uastabat AUed, uastabant AUvar
[1:24] Present: 51 54 58 61 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
et in me clarificabant deum AUvar ] et in me glorificabant deum 54 HIed, et in me magnificabant deum 61 75 76 77 89 135C MAR AMst HIvar AUed PELB, [6] magnificabant deum 135*, et glorificabant in me deum THr
[2:1] Present: 51 54 58 61 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
deinde post ] dehinc post HIvar
annos quattuordecim 51 54 ⟨67⟩ 78 ] quattuordecim annos 61 75 76 77 HIvar THr
iterum ascendi AMstvar ] ascendi iterum 61 75 76 77 89 AMstZ PELB, lac. 67, ascendi AMsted, rursum ascendi HI
hierosolyma ⟨67⟩ 76 ] hierosolymam 51 54 58 78 88 135C HI AU ⟨THr⟩, hierusolimam 61 89 AMst PEL, in hierosolymam 77 MAR
cum barnaba 61 ] lac. 67
adsumpto et tito 51 54 58 ⟨67⟩ 76 78 ] sumens uel accipiens et titum 77, et adsumpto tito MAR, adsumpto etiam tito AU, adsumens mecum et titum THr
[2:2] Present: 51 54 58 61 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
ascendi autem secundum reuelationem et ⟨67⟩
contuli cum AMstR ] exposui 61 77 89 MAR AMsted AU THr, lac. 67
illis ] eis 61 75 76 135 HI AUvar, lac. 67
euangelium 54 61 ] euangelium dei 58, lac. 67
quod praedico in gentibus 51 54 58 77 88 AMstR ] lac. 67, quod praedico inter gentes 75 76 89 135 MAR PELB, quod praedico gentibus AMsted
seorsum ] lac. 67, secreto 75 76 77 89 AMst THr
autem ] lac. 67, om. AUvar THr
his qui 58 ] lac. 67, cum iis qui AMstvar
uidebantur ] uidebantur esse maiores 51 77, uidebantur aliquid esse 54 58 AUvar THr, existimabantur esse maiores 61, lac. 67, uidebantur aliqụọd esse 78, uidebantur esse aliquid 135 HIvar, firmamenta uidebantur esse MAR, sibi aliquid uidebantur AMsted, aliquid uidebantur AMstvar, aliquid esse uidebantur AMstR, uidentur AUed, existimantur esse maiores PELB
ne forte in uacuum ] lac. 67, ne quoquo modo in uacuum THr
currerem aut cucurrissem 61 AUvar ] lac. 67, cucurrerem aut cucurrisse 75, cucurrerem aut cucurrissem 76 77, curro aut cucurri AUed
[2:3] Present: 51 54 58 61 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
sed neque titus qui mecum erat ] sed nec titus qui mecum THr
cum esset gentilis 54 HIvar AUvar ] cum esset graecus 61* 75 76 77 89 AMsted AUed PELB, graecus MAR, om. AMstvar, cum esset ex gentibus HIed, ex gentibus erat THr
conpulsus est circumcidi 58 78 135C ] coactus est circumcidi 75 76, erat conpulsus circumcidi 77, cumpulsus est circumcidi 135*, non est conpulsus circumcidi AMst
[2:4] Present: 51 54 58 61 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
sed propter ] propter 54 75 76 78 (89) HI AU THr, propter autem 77 AMst
subintroductos falsos fratres ] introductos autem falsos fratres 54, subintroductos autem falsos fratres 75 76 (89) HI AU THr, subintroductos falsos fratres 77 78, subintroductos [3] falsos fratres 135*, subinductos falsos fratres MAR AMsted AMstZ, subinductos autem falsos fratres AMstR, subintroductos fratres falsos AMstvar, falsos fratres subintroductos PELB
qui ] om. AUvar
subintroierunt ] subintrauerunt 61 MAR AMst PELB, introierunt 89, subintroierant AUvar THr
explorare ] auscultare MAR, ad explorandam AMstR, proscultare AUed, perscrutari AUvar
libertatem nostram quam habemus 54 ] libertatem quam habemus AU
in christo iesu ] in christo MAR, abs. AU
ut nos ] ut non uel ne nos 77, abs. AU
in seruitutem ] in seruitute 89
redigerent 61 ] subicerent AMst
[2:5] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
quibus neque ] quibus nec 51 61 77 78 PELB THr, lac. 64 67, om. 75 76 89 MAR AMst PELA, quibus se nec AU
ad horam cessimus subiectioni 54 ⟨AU⟩ ] lac. 64 67, ad horam cessimus subiectione 88*
ut ueritas euangelii 54 61 ⟨64⟩ ⟨67⟩
permaneat ] permaneret HIvar AU, perseueraret HIvar
apud uos 51 54 58 75 ] apud nos 61, ad uos 64, lac. 67, apud gentes AU
[2:6] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr CAr
ab his 58 ] de his 64 AU, lac. 67, ad his 75 76, abs. CAr
autem qui ⟨64⟩ ⟨67⟩ ] uero qui AMstR, abs. CAr
uidebantur AMstZ AUvar ] uidentur 64 75 76 89 MAR AUed THr, aestimantur AMsted, aestimabantur AMstvar, existimantur AMstR, abs. CAr
esse aliquid 54 ] aliquid esse AMst, abs. CAr
quales aliquando ] qualis aliquando 61 75, abs. CAr
fuerint ⟨64⟩ AMstvar ] fuerunt 61 75 76 AMsted, fuerant 77 AMstvar, abs. CAr
nihil 51 54 58 ⟨64⟩ ] abs. CAr
mea interest ⟨67⟩ ] meam conscientiam interest 78, mihi interest THr, abs. CAr; + uel differt 77
deus personam hominis ⟨67⟩ AUvar ] deus hominis personam 75 76 77 AUed, deus hominis faciem MAR PELB, deus personam AMst, personam hominis deus THr, abs. CAr
non accipit ⟨67⟩ ] n[…]it 64, non accepit 89 135* AMstvar, abs. CAr
mihi enim 54 ] mihi autem 51 58 78 PELA, abs. AU
qui ] quae 75 76, abs. AU
uidebantur ] uidebantur esse aliquid 51 54 58 61 88 135 HIvar, uidentur 64, uidentur esse 75 76, uidebantur aliquid esse 77, uidebantur aliqụọd esse 78, uidetur esse aliquid 89, aliquid existimantur MAR, existimabantur aliquid esse AMsted, existimantur aliquid esse AMstR, aestimatur aliquid esse AMstvar, aestimantur aliquid esse AMstvar, abs. AU, aliquid existimabantur PELB, uidentur esse aliquid THr
± aliquando fuerint nihil mea interest 58
nihil contulerunt 51 54 58 ] nihil adposuerunt 64, nihil denegauerunt AMstZ, abs. AU
[2:7] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI PEL THr
sed ] + magis MAR
e contra HIvar ] e contrario 61 64 135 THr, contra 67 75 76 77 78 89 MAR AMstvar HIed PELB
cum uidissent ⟨54C⟩ (78*) ] scientes PELB, uidentes THr; + mihi ⟨54*⟩
quod AMstvar ] quia 64 75 76 89 135 AMsted, quod uel quae 77, quoniam MAR PELB THr
creditum est mihi 51 58 ] creditum mihi est 75 76, mihi creditum est 89, eruditum est mihi PELB
euangelium praeputii 51 54 58 61 77 78 88 135
sicut ] sicut et 51 88 THr
petro circumcisionis 61 ] petrus circumcisionis 77
[2:8] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR† AMst HI PEL THr
qui enim operatus est ⟨MAR⟩ ] om. 77 78, qui enim operatus PELB
petro ] om. 77 78 88*
in apostolatum circumcisionis (54*) 61 ] in apostolatu circumcisionis 51 58 135C AMstvar, om. 77 78
operatus est et
mihi 51 58 AMstvar ] in me AMsted, me AMstR
inter gentes ] in gentibus 64 MAR, in gentes 89 AMstZ, ad gentes AMsted PELB
[2:9] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 84 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
et cum cognouissent gratiam 61 ⟨67⟩ AMstZ ] et cum cognouisset gratiam 75 76, abs. 84 AU, et cognita gratia MAR PELB, et scientes gratiam AMsted, et cognoscentes gratiam THr; + dei 58 135 AMsted
quae data est mihi 51 54 58 ⟨67⟩ 58 88 ] datam mihi 77, abs. 84 AU; + fratres 84
iacobus et cephas et iohannes 54 ] iacob et cephas et iohannes 51, petrus et iacobus et iohannes (61) 75 76 77 78 84 89 AMst HI PELB, iacobus et petrus et iohannes 64, petrus [et iacobus] et iohannes MAR, abs. AU, iacobus et iohannes et cephas THrvar
qui uidebantur ] abs. 84 AU
columnae esse 51 54 58 77 88 89 ] abs. 84 AU, esse columnae AMstvar PELB; + ecclesiae 61
dextras dederunt 61 77 MAR ] abs. 84, dextras mihi dederunt 89, et dederunt dexteras AU
mihi et barnabae 51 54 58 61 88 ] mihi ut barnabae 75 76, abs. 84 AU, et barnabae 89 MAR
societatis 61 ] societati 51, societatem 54, communioni 61alt, abs. 84, communionis AMstR THr
ut nos ] ut nos euangelium 58C*, ut nos quidem 64 THr, abs. 84 AU
in gentes ] ad gentes 61 AMst AU PELB, inter gentes 78, abs. 84, in gentibus MAR THr
ipsi autem ] abs. 84, ipsi uero AMst THr
in circumcisionem 61 (78) ] abs. 84, in circumcisione MAR AMstvar AUvar PELB THr
[2:10] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
tantum ] tantummodo MAR
ut ] ut [2] 135*, ut et 135C, om. AMstvar THr
pauperum memores essemus AMstR ] pauperes memores essemus 51 64 HIvar, pauperum memoraremur uel memores ẹṣṣẹmus 77, inopum memores essemus pauperum AMsted, inopiis memores esse pauperum AMstvar, pauperum ut memores essemus THr
quod etiam ] quod et 64 77 78 AMsted AU PELB THr, quod enim 75 76, quod AMstR
sollicitus fui ⟨67⟩ ] sollicitus curaui 61, studui 64 AU, sollicitaui 77, sollicite curaui AMst, festinans THr
hoc 54 ] lac. 67, etiam hoc MAR, facere hoc HIvar
ipsum ] ipsud 64 75 76 89 AUvar THr, ipsius AUvar
facere ] om. HIvar THrvar
[2:11] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI PEL THr
cum ] sed cum AMstZ
autem uenisset 61 ] autem uenit 64, uenisset AMstZ, uenisset autem AMstvar
cephas PELvar ] petrus 61 64 75 76 77 78 89 MAR AMst HI PELAB THr
antiochiam 58 64 89 ] in antiochiam 77 MAR, antiochiae THr
in faciem ] lac. 67
ei restiti AMstvar ] illi restiti 64 75 76 77 89 MAR AMsted PELB THr, […] restiti 67
quia ] quia uel quoniam 77, quoniam MAR PELB THr
reprehensibilis erat 78 AMstvar THrvar ] deprehensibilis erat 58, reprehensus erat 61 64 75 76 77 89 MAR AMsted, erat reprehensus THred, reprehensus THrvar
[2:12] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI PEL THr
prius ] priusquam 77 PELB THr, primus AMstvar
enim quam uenirent AMstZ ] autem cum ueniret 64*, enim cum uenirent 64C, enim quam uenisset 75 76, enim uenirent 77, enim quam uenissent 135 AMsted, uenirent enim PELB, uenirent THr
quidam ] om. 89
ab iacobo ] ab iacob 54, […]bo 67, ad iacobum 89, a iacobo MAR AMstvar
cum ] ad 58
gentibus ] gentilibus 75
edebat 135 ] manducabat 61 THred, conuescebatur 64, sedebat 75*, comedebat 77, manducabant THrvar
cum autem ] postea autem 135, postquam uero THr
uenissent 61 ] uenissem 58, uenisset 75 77 89 PELB, om. 135, uenerunt THr
subtrahebat 61 ] + se 75 76 77* 89 135 MAR HIvar
et segregabat (61*) ] om. MAR HIvar
se ] semet ipsum 64, om. 75 76 89 135 MAR HIvar, se ipsum THr
timens eos qui (75*) ] metuens eos qui 61
ex circumcisione erant 61 (89) (135*) ] ex circumcisione sunt 64, ex circumcisione erat 75, erant ex circumcisione MAR AMst THr
[2:13] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI PEL THr
et ] om. AMstvar THrvar
simulationi eius consenserunt ] simulatae consenserunt illi 64, consenserunt cum illo 75 76 89 MAR, consenserunt ei 77, simulatio eius consenserunt 88*, consentiebant cum illo 135, simulauerunt cum illo AMst, abducti sunt in hypocrisin simul cum illo PELB, ducti sunt in illam simulationem THr
ceteri iudaei 51 54 58 61 67 78 88 HIvar ] et ceteri iudaei 64 75 76 77 89 135 MAR AMsted HIed PELB, ceteri quoque iudaei AMstR, etiam ceteri iudaei THr
ita ut et barnabas AMstvar ] ita ut barnabas 51 61 64 MAR AMsted HIvar, ita ẹt barnabas 67, ita et barnabas 75 76 77
duceretur ] adduceretur 64, simul ductus sit 77, consentiret MAR AMst
ab eis ] cum eis 61, om. 64 77 MAR AMst PELB THr, ad his 75 76, ab his 135
in illa simulatione ] in illam simulationem 51 (54*)C 61 78 88, in illa simulationem 58 89, illorum simulationem 64, hypocrisi id est simulationi 77, simulatione MAR AMstZ, simulationi AMsted, in hac simulatione PELB, in eorum simulationem THr; + eorum 61 77 MAR AMsted PELB
[2:14] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr CAr
sed cum uidissem ] sed quando uidi THr, abs. AU CAr
quod non AMstvar ] quia non 61 AMsted THr, lac. 64, quoniam non MAR, abs. AU CAr
recte ambularent ] rectam uiam incedunt 61, lac. 64, recte ingrediuntur 75 76 89 MAR, recte ambulant 77, recte ambularet 78, recta uia incedunt AMsted, recta uia incederent AMstR PELB, recta ambulabant AMstZ, recte uia incedunt AMstvar, recto pede incedunt HIed, recto pede incederent HIvar, recte incedunt THred, recte incederent THrvar, abs. AU CAr
ad ueritatem euangelii 54 61 ⟨67⟩ ] lac. 64, abs. AU CAr
dixi ] lac. 64 67, dixit 135*, abs. AU CAr
cephae coram omnibus 51 54 ⟨67⟩ 88 PELvar ] petro coram omnibus 58 61 75 76 77 78 89 135 MAR AMst HI PELAB THr, lac. 64, abs. AU CAr
si tu ] lac. 64 67
cum iudaeus sis 54 58 61 ⟨67⟩ 88 ] iudaeus cum sis 51 78 THr, lac. 64, cum sis iudaeus 75 76 89 135 MAR AMst AUvar PELB CAr, cum sis iudaeus cum sis 77
gentiliter et non iudaice uiuis ] gentilis et non iudaice uiuis 51, gentiliter uiuis et non iudaice 54 AMstR PEL THr, gentiliter uiuis 61 75 76 89 135 MAR AMsted, lac. 64 67
quomodo THrvar ] lac. 64 67, quoniam AMstvar, quemadmodum AU, quid THred
gentes cogis iudaizare 58 75 76 AMstvar ] lac. 64, […] iudaizare 67, coges gentes iudaizare AMsted, cogis gentes iudaizare AMstvar
[2:15] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
nos AUvar ] lac. 64; + ergo AUed, + autem THr
natura iudaei 51 ⟨54⟩ 58 61 78 88 ] lac. 64
et non ex gentibus peccatores ] non ex gentibus peccatores 51, peccatores et non ex gentibus 61, […] peccatores 64, et non gentibus peccatores AU
[2:16] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
scientes autem ] scientes MAR THr, sed scientes AU
quod ] quoniam 61 AU PELB THr, quia 64 75 76 77 78 89 135 MAR AMst
non (135C) ] nos 135*
iustificatur ] iustificabitur 51 61 135 AMstZ
homo ] omnis homo 61
ex operibus legis nisi ⟨54⟩ ] ex operibus legis sed 135
per fidem ⟨64⟩ ] per uel ex fidem uel fide 77
iesu christi ] christi iesu MAR AUvar PELB
et nos AUvar ] nos 61; + peccatores AUed
in ] per 75 76, om. THrvar
christo iesu ⟨64⟩ ] iesum christum 61 75 76 THr, christum iesum 77 89 AMstvar PELB
credidimus AMstvar AUvar ] credimur 51, credimus 54 58 61 ⟨64⟩ 77 78 89 MAR AMsted HIvar AUed PELB THr
ut iustificemur ⟨54⟩ ] ut iustificare AUvar
ex fide ] in fide HI, per fidem ⟨64⟩ AU
christi ⟨64⟩ AMstvar PELvar ] iesu christi 51, om. 77 89 MAR AMsted PELAB
et non ex operibus legis ⟨64⟩ ] abs. AU, et non operibus legis PELB
propter quod ] quoniam 61 64 77 89 135C MAR AMst PELB, qui 75*, quia 75C 76, quoniam [3] 135*, abs. AU, eo quod THr
ex operibus legis non iustificabitur ⟨54⟩ ] ex operibus legis non iustificatur 61 64 89 AMstvar HIvar, ex operibus non iustificatur MAR, abs. AU, non iustificabitur ex operibus legis THr
omnis caro ] omnis homo AMstvar, abs. AU
± coram illo 58, coram deo 89
[2:17] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst AU PEL THr
quod si AMstR ] quod si autem 61, si autem 64 75 76 77 89 135 MAR AMsted THr, sed ita est AU; + ex operibus legis 61
quaerentes iustificari in christo 51 54 67 77 78 88 ] abs. AU; + ex operibus legis 58
inuenti sumus ] inuenti sunt sumus 61*, inueniemur MAR, inuenimur AMst, abs. AU
et ipsi peccatores ] ipsi peccatores 61 PELB, peccatores 75 76 89, abs. AU
numquid christus 78 ] numquid christus ergo 61, ergo christus 64 75 76 77 89 135 AMsted AU PELB THr, ergo et christus MAR, num ergo christus AMstR
peccati minister est ] peccati minister 75 76 77 78
absit AUvar ] om. MAR AUed
[2:18] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst AU PEL THr
si enim quae destruxi 51 54 58 61 67 77 78 88
haec iterum 54 58 88 ] iterum 51, haec eadem 64 AU, iterum haec MAR; + rursus AU
aedifico 51 88 AMstZ ] reaedifico 54 58 64 AMsted AUvar, aedificem 135
praeuaricatorem me 51 54 58 67 77 78 88 135 ] + ipsum 64 AU THr
constituo ] conuinco THr
[2:19] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI PEL THr
ego enim ] ego autem 61
per legem legi mortuus sum ut deo uiuam 64
christo ] cum christo 58 61 77C* MAR AMstZ PELB, et christo 89, christo enim AMstvar
confixus sum cruci ] crucifixus sum 61 77 MAR AMstZ PELB, cruci confixus sum 75 76 135
[2:20] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
uiuo autem iam non ego ] uiuo autem non iam ego 77, uiuo autem non ego AMstvar
uiuit uero ] uiuit ergo 58, uiuit autem 64 75 76 77 135 HI AUvar, sed uiuit MAR AMsted, sed uiuit uero AMstZ
in me christus AMstZ ] christus in me 89, qui in me est christus 135 AMsted
quod autem nunc uiuo ] quod uiuo autem nunc 88*, quod autem uiuo nunc 88C, quod uero nunc uiuo AMsted, quod uiuo nunc autem AMstZ, quod uiuo nunc uero AMstvar, quod non uiuit uero AMstvar, quod autem uiuo PELB
in carne ] in carnem 64 75 PELB, carne AUvar
in fide uiuo ] in fidem uiuo 64
filii dei 64 AMsted HIed THr ] filii dei uiui 61, dei et christi 75 76 77 MAR PELB, christi et dei 89, dei 135 AMstvar, filii dei et christi HIvar
qui dilexit me 61alt ⟨67⟩ ] qui dilegit me 61, qui me dilexit 64 89 MAR AU PELB THr, qui dilexit uel diligentis me (77)
et tradidit ] et tradentis uel tradidit 77
se ipsum ] semet ipsum 51 67 77 78 88 HIvar AUvar THr, se 75 76 89 135 MAR AMst PELB
pro me ] propter me 77
[2:21] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
non abicio 77 88 ] non abinicio 54*, non inritam faciam 61, non inritam facio 64 135 AU, non ab initio 89, non sum ingratus MAR AMst, non sperno THr
gratiam AMstZ ] gratia 64, gratiae MAR AMsted
dei ] + et christo AMstvar
si enim per legem ⟨67⟩ ] nam si per legem 61 64 MAR AMstZ AU
iustitia 51 54 ] iustitiae 58, iustitiam 64 135; + est MAR
ergo christus gratis mortuus est ] ergo christus mortuus est gratis 61 PELB, ergo gratis christus mortuus est AUvar
[3:1] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr CAr
o insensati ⟨67⟩ AUvar ] o stulti 64 MAR AMstZ AUed, o insensate CArvar
galatae 51 54C 58 77 88 135 ] galat[1]e 54*
quis uos ] qui uos 54 MAR
fascinauit (54C*) ⟨76⟩ ] facit 54*
± non credere ueritati 51 54 (58) HIvar, ueritati non oboedire 88C 135
ante quorum oculos 54 78 AMstvar ] quorum ante oculos AMsted, quibus ante oculos THr, abs. CAr
iesus christus 58 PELvar ] christus iesus 54 64 67 89 MAR AMstvar AU PELAB, christus AMsted, abs. CAr
proscriptus 64 67 ] praescriptus 77 88 135C HIvar THrvar, pr[1]scriptus 135*, abs. CAr
est ] est in uobis 51 54 75 76 77 89 135 AMsted HI PEL THrvar, est et in uobis 58 61 88 MAR AMstvar THred, est et 78, abs. CAr
crucifixus AMstvar ] abs. CAr; + est 61 135 AMsted THr
[3:2] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
hoc solum ] + modo HIvar
uolo a uobis discere ] a uobis uolo discere 54, uolo discere a uobis 61 64 89 MAR AMst AU THr, discere uolo a uobis 75 76 77, a uobis discere uolo 135
ex operibus legis ⟨67⟩
spiritum ] christum 61 AMstvar THrvar, lac. 67, spiritus 75 76
accepistis ] accipistis 61 AMstvar, […]pistis 67
an ex auditu fidei (89)
[3:3] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr spm
sic stulti estis ] sic insensati estis 75 76 77 THr, sic sine intellectu estis AMst, sic insipientes estis HIvar; + ut 51 54 58 61 64 78 88 135 MAR AMstR HIvar AU PELB spmvar
cum spiritu coeperitis 51 54 58 61 88 ] cum coeperitis spiritu 75 76 135, incipientes spiritu 77 AMst, cum spiritum coeperitis 89, inchoantes spiritu THr
nunc ] om. spmvar
carne ] carnem 78, ut in carne THr
consummamini AUvar spmvar ] consumemini 54 64 ⟨67⟩ PELB spmvar, consumamini 58 88, perficiamini 75 76, perficimini 135, consummemini MAR AUed spmvar, perficiemini spmed
[3:4] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
tanta passi estis sine causa ⟨67⟩ ] tanti passi estis sine causa 78, tanta passi sine causa estis AMstvar, sine causa ergo tanta passi estis AUed, sine causa ergo passi estis AUvar
si tamen sine causa ] abs. AU, si nunc et sine causa THred, si non et sine causa THrvar
[3:5] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
qui ergo ] quis ergo 61, lac. 67, quid ergo AMstvar
tribuit uobis spiritum ] uobis tribuit spiritum 78 88, tribuit spiritum 135*, praebet uobis spiritum AMsted, tribuit nobis spiritum AMstZ, ministrat uobis spiritum THr
et operatur uirtutes 88* THrvar ] et uirtutes operatur 64 AUed, et uirtutes et operatur AUvar, et inoperatur uirtutes THred
in uobis ex operibus legis ⟨67⟩ ] + spiritum accepistis 135, + operatus est MAR
an ex auditu (75) (76) ] lac. 67, an auditu 77, aut ex auditu THr
fidei ] fide 75 76
[3:6] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI PEL THr tes
sicut AMstZ ] ita 61, abs. tes
± scriptum est 51 54 58 61 77 78 89 135 AMsted
abraham credidit deo ⟨67⟩ 88* AMstZ ] credidit abraham deo 51 61 77 78 89 135 AMsted
et reputatum AMstZ tesvar ] et deputatum 64 tesed, et aestimatum AMsted
est ] om. AMstvar
ei ] illi 58 64 78 135 HIvar PELB THr tesvar
ad iustitiam (51) (54) 88 ] in iustitiam tesvar
[3:7] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI PEL THr tes
cognoscitis ] cognoscite 51 54 58 75 76 AMstvar PELA tesvar, intellegite 61 64 PELB, cognoscit[…] 67, intellegitur MAR, intelligite AMstZ, scitote THr, cognoscetis tesvar; + uel intelligite 77
ergo ] lac. 67, ergo uel itaque 77
quia ] quoniam ⟨64⟩ 77 MAR AMstZ PELB THr tesvar, lac. 67
qui ] lac. 67, quia THrvar
ex fide sunt AMstvar ] ex fide 64 AMsted, lac. 67
hii sunt filii 51 ⟨67⟩ 75 76 77 78 88 89 135 AMst PELA THred† tes ] hii filii sunt MAR PELB, om. THrvar
abrahae 51 54 58 61 77 88 HIvar ] abraham 64 78 89 HIed, om. THrvar
[3:8] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI PEL THr tes
prouidens ] praeuidens 61 AMstR THr, prae uel prouidens 77
autem scriptura 64 ] lac. 67, autem 88
quia ] quoniam 77 THr, qui 135*
ex fide iustificat gentes deus ⟨64⟩ ] ex fide iustificat deus gentes THr
praenuntiauit 51 54 58 78 ] praenuntiauit gentes 61*, pronuntiauit 75 76 88 135 AMstvar, prae uel pronuntiauit 77, praedixit MAR, ante euangelizauit THred, qui ante euangelizauit THrvar
abrahae 51 54 58 61 77 78 88 ] abraham 64, abra[3] 67
quia ] dicens quia 64 PELA, lac. 67, quoniam THr, lac. MAR
benedicentur ] benedicuntur 75 76, lac. MAR
in te omnes gentes tesvar ] omnes gentes 75 76, in illo omnes gentes tesed, lac. MAR
[3:9] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI PEL THr tes
igitur AMstZ ] ita ut 64, ergo MAR AMsted, itaque THr
qui ex fide sunt AMstvar ] qui ex fide AMsted
benedicentur ] benedicantur 64, be[…] 67, benedicuntur AMstR, benedicti sunt tes
cum fideli abraham 54 61 ⟨67⟩ 77 88 ] cum fide fideli abraham AMstvar, cum fide abraham THrvar
[3:10] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
quicumque enim ] quaecumque enim 64 AUvar, quotquot enim 75 76 89 135 AMst THr
ex operibus legis sunt ⟨64⟩ ] lac. 67
sub maledicto 61 ⟨67⟩ ] sub maledictione MAR, sub delicto AMstvar
sunt AUvar ] + legis 64 AUed
scriptum est enim 64 ⟨67⟩ ] in deuteronomio enim scriptum est (61), scriptum quippe est AMstvar, abs. AU, nam scriptum est PELB, sicut scriptum est THred, om. THrvar, lac. MAR; + in deuteronomine 54
± quoniam 61 64 PELB, quia 75 76 77 78
maledictus 61 ] lac. 67 MAR, abs. AU, om. THrvar
omnis qui non ] lac. 67 MAR, homo qui non 135 AMstvar, abs. AU
permanserit ] permanet 64 75 76 77 89 135 THr, lac. 67 MAR, abs. AU, perseuerauerit PELB
in omnibus ] in omnibus his 64, lac. 67 MAR, abs. AU
quae scripta sunt in libro legis ut 51 54 58 64 ⟨67⟩ 77 88 ] lac. MAR, abs. AU
faciat ea ] faciat illa AMstZ, facit ea PELB, lac. 67 MAR, abs. AU
[3:11] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 84 88 89 135 AMst HI AU PEL THr
quoniam autem AMstZ ] quoniam 51 61 88, quia autem 64, quo autem 76, fratres quoniam 84, manifestum est autem quoniam 135, quod autem AMsted, abs. AU
in lege nemo iustificatur apud deum 58 64 75 ⟨84⟩ ] in lege iustificatur apud deum 51 54, abs. AU
manifestum est ] scriptum est enim 61 77 78 135, manifestum scriptum est 75 76, abs. 84 AU, manifeste 89; + in ambacu 61
quia ] quoniam 77 THr, abs. 84
iustus ex fide uiuit ] abs. 84, ex fide uiuit iustus AMstvar
[3:12] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135 AMst HI AU PEL THr
lex autem non est ex fide ] lex autem non ex fide 54
sed qui fecerit ] sed qui facit 61; + uel facit 77
ea ] eam AMstvar, illam AMstZ; + homo 61 PELB
uiuet ] uiuit 77 AMstvar HIvar
in illis AMstvar ] in eo 77, in eis AMsted PELB THr
[3:13] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135 AMst HI AU PEL THr
christus nos redemit de maledicto legis ] christus redemit nos de maledicto legis 61, christus nos redimet de maledicto legis 75, christus nos redimit de maledicto legis 89, christus nos de maledicto legis redemit 135, christus redemit nos a maledicto legis THr†
factus pro nobis maledictum ⟨64⟩ ] factus pro nobis maledictus 58 61 135C PELBC
quia scriptum est ⟨64⟩ ] scriptum est enim THr
maledictus omnis qui 61 ] maledictus homo qui 135 HIvar PELB
pendet in ligno ] pendit in ligno 61 77 88 89 135* AMstvar HIvar, pependit in ligno 135C HIvar AUvar
[3:14] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 88 89 135 AMst HI AU PEL THr
ut in gentibus ] lac. 67, ut in gentes 75 76 77, ut in nationibus PELB, abs. AU
benedictio abrahae fieret 51 54 58 61 77 78 88 ] lac. 67, benedictio abrahae AMstvar, abs. AU
in christo iesu ] lac. 67, per christum iesum AMstR, christo PELB, abs. AU
ut ] lac. 67, om. 135*, et AMstR
pollicitationem 54 88 ] promissionem 61 AMsted THr, adnuntiationem 64 AU, lac. 67, benedictionem 75 76 77 89 AMstvar, om. 135*, repromissionem HIed, repromissiones HIvar
spiritus ] spem 51, lac. 67, christi 89, om. 135* THrvar
accipiamus per fidem ⟨67⟩ ] om. 135*, acciperemus per fidem AMstvar, per fidem accipiamus AUed, fidem accipiamus AUvar
[3:15] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 88 89 135 AMst HI AU PEL THr
fratres secundum hominem dico ⟨67⟩ ] abs. AU
tamen hominis confirmatum testamentum ⟨67⟩ ] tamen hominis testamentum confirmatum AMsted HI, hominis testamentum confirmatum tamen AMstR, tunc hominis confirmatum testamentum THrvar; + auctoritate AMsted
nemo spernit 88 PELvar ] nemo irritum facit 61 64 89 135 AMst AU PELAB, lac. 67, nemo irritum faciat 75 76, nemo irritat 77, nemo spernat 88alt
aut superordinat 54* ] neque superordinat 61 PELB, lac. 67, aut neque superordinat 77
[3:16] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 88 89 135 AMst HI AU PEL THr
abrahae 51 54 58 61 88 ] cui AU; + autem 135 THr
dictae sunt 51 54 58 ⟨64⟩ 78 88 ] lac. 67
promissiones 75 ] repromissiones 61 HIvar, lac. 67; + dei AUvar
et semini eius ] ut semini eius 75 76, om. AU
non dicit et seminibus ⟨64⟩ ⟨67⟩ ] non et seminibus 54*, non seminibus dicit 61, non dicitur et seminibus HIvar, non est scriptum et seminibus HIvar; + tuis 75 76
quasi AMstvar AUvar ] tamquam 61 64 75 76 89 135 AMsted AUed PELB, lac. 67; + uel tamquam 77
in multis ] lac. 67, multis PELB
sed quasi 54 AMstvar ] sed sicut 61 75 76 77 89 AMsted PELB, sed tamquam ⟨64⟩ AU, om. PELA
in uno et semini tuo ⟨67⟩ ] de uno et semini tuo AMstvar, om. PELA
qui ] quod 58 61 64 89 135 AMst HIvar AU PELB, lac. 67, quo 77, om. PELA
est christus ] lac. 67, et christus 135, om. PELA
[3:17] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 88 89 135 AMst HI PEL THr
hoc autem dico testamentum ⟨64⟩ ⟨67⟩
confirmatum ⟨67⟩ ] ante confirmatum THr
a deo ⟨64⟩ ] a domino PELB
± in christo 61 75 76 77 89 135 AMst PELB, in christum THr
quae 51 54 58 77 78 88 ] quia 61, om. 64, lex quae AMstR, illa quae THr
post quadringentos et triginta annos ⟨54⟩ ⟨67⟩ 89
facta est lex ] facta lex 64 75, data est AMstR
non irritam facit 75 88alt ] non irritụm facit 51, non irritum facit 54 58 78 88C AMstvar HI, non confirmata 61, non infirmata 64 89 AMstvar PELB, non irritat uel non firmata est 77, non infirmat AMsted, non euacuat THr; + testamentum 58
ad euacuandam ] ut euacuet AMstR, ad destruendam THr
promissionem ⟨64⟩ ] repromissionem 61 75 76 89 PELB; + patrum 135
[3:18] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 88 89 135 AMst HI PEL THr
nam si ] om. 54*, si enim 61 64 75 76 77 89 AMst PELB THr, nam si enim 135, quia si HI
ex lege hereditas ] om. 54*, ex lege esset hereditas HIvar, ex lege est hereditas THr; + data est 61 PELB
iam non ex ] om. 54*, iam non 61, non iam ex 77, iam non est ex THr
repromissione HIvar ] promissione 51 54C 58 (64) 67 77 78 (89) 135 AMst HIed THr, om. 54*
abrahae autem 51 54 58 61 67 77 78 89 ] abrahae uero THr
per promissionem ] per repromissionem 51 54 58 61 88 89 135 HIvar PEL THr, repromissionem 75 76, promissionem AMstvar
donauit deus ] donauit dominus AMstvar
[3:19] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 88 89 135 AMst HI AU PEL THr spm
quid igitur 54 ] quid ergo 61 64 75 76 77 89 135 AMstvar AU THr, quid ergo est spm
lex ] ex 135*
propter transgressiones AMstR ] propter transgressionem 51 54 78 88 HIvar PELB THrvar, propter transgressoṛẹs 58*, factorum 61 89* AMsted, transgressionis 64, factorum gratia 75 76 spm, praeuaricationis uel factorum 77, p̣ṛọp̣ṭẹṛ […] 89C, om. 89C2, factorum causa 135, transgressionis gratia AU, praeuaricatorum causa THred
posita est AUvar ] proposita est 64 AUed, adiecta est THred, posita est THrvar, positae spmvar
donec ] quoadusque 75 76 89, quodadusque 135
ueniret semen cui ] ueniat semen cui 75 76 89 135 PELB THr
promiserat ] repromiserat 54C, repromissum est 61 89 135 PELB, promissum est 64 AMst AU THr, repromissus est 75 76, repromissa est 77, promissum erat HIed spmvar, repromissum erat HIvar spmed, se promiserat deus spmvar
ordinata AMstR ] dispositum 64 75 76 135 AMstZ AU spmed, disposita uel ordinata 77, dispositum est 89, disposita AMsted PELB THr, dispositum erat spmvar
per angelos in manu mediatoris 61 ] in angelos per manu mediatoris AUvar
[3:20] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr spm
mediator autem unius non est ] mediator autem unus non est 88* 89, mediator autem unius est 135*, non est autem unius mediator MAR, mediatoris unus non est AUvar, mediator unius non est spmvar
deus autem unus est AUvar spmvar ] deus uero unus est 64 AMstR AUed spmed, deus unus est AUvar
[3:21] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
lex ergo AMstvar ] quid ergo lex MAR, lex autem AMstZ, lex igitur AMsted
aduersus promissa AMstvar ] aduersum promissa 88* MAR AMsted
dei AMstvar ] est dei 61, om. 75 76 MAR AMsted, est AMstvar, dei est PELB
absit ] om. MAR
si enim ⟨64⟩ ] etenim si AMstR, si THr
data esset lex 54 ] data est lex 75 76 77, data fuisset lex THr
quae posset 51 54 58 ] quae possit 77 88 89 135 AMstvar HIvar, quae poterat THr
uiuificare ] iustificare 61 AMstvar, uiuificari 89
uere ] omnino 64 AU, pro certo 75 76, ueritate 77, omni modo 89 135, uere utique THr
ex lege esset iustitia 51 54 ] ex lege iustitia 75 76
[3:22] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
sed conclusit scriptura omnia sub peccato ut 61 64 67 ] + uere PELB
promissio ] repromissio 61
ex fide iesu christi daretur ] ex fide iesu christi detur THr
credentibus ] ex gentibus 61*, eis qui credunt 75 76 89, his qui credunt 135
[3:23] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
prius autem quam ] priusquam autem 61 77 PELB, prius enim quam AMst, priusquam THr
ueniret fides sub lege custodiebamur conclusi 61
in eam fidem AMstvar ] in futuram fidem 77, in ea fide 89, in eandem fidem AMsted, in eadem fidem AMstvar, meam fidem PELB
quae reuelanda erat 51 54 58C 88 ] quae est reuelanda erat 58*, quae futura erat ut postea reuelaretur 61, quae postea reuelata est 64 AU, quae postea retegebatur 75 76, quae postea reuelaretur uel retegebatur 77, quae postea detegebatur 89, quae futura erat ut reuelaretur 135 MAR PELB, quae incipiebat reuelari AMsted THr, quae retegabatur AMstZ, quae postea reuelanda erat PELA
[3:24] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 87 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr CAr
itaque ] ita 64 AUvar, fratres 87
lex pedagogus noster fuit 75 ⟨135*⟩ MAR ⟨HI⟩ THr
in christo ] in christo iesu 54 61 77 78 89 135 AMsted HI, in christum iesum 75 76, ad christum AMstR
ut ex fide ] ut fide AMstvar, abs. AU CAr
iustificemur ] iustificaremur 61 AMstvar PELB, iustificaremur uel iustificemur 77, abs. AU CAr
[3:25] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 87 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
at ubi uenit fides (54) AMstZ ] postquam autem uenit fides 61 64, ueniente autem fide 75 76 77 MAR AMsted THr, postquam uenit autem fides 89, ueniens autem fides 135, posteaquam uenit fides AUed, postea autem quam uenit autem fides AUvar
iam non ] non iam 77, non HIvar
sumus sub pedagogo (88*) HIvar PELvar THr ] sub pedagogo sumus 61 (75) 76 77 78 89 (135*)C MAR AMst HIed PELAB
[3:26] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 87 88 89 135 MAR AMst HI PEL THr
omnes enim
filii dei estis 75 76 (78*) 89 ] sumus filii dei 61, estis filii dei 135 MAR, fideles dei estis PELB
per fidem ] ex uel per fide uel fidem 77, om. 87 89, fide MAR
in ] quae est in 58 61 67 78 AMst HI THr
christo iesu ] christum iesum AMstR
[3:27] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 84 87 88 89 135 MAR AMst HI PEL THr
quicumque enim ⟨64⟩ AMstZ ] quicumque 51 77, fratres quicumque enim 84, nam quicumque MAR PELB, quotquot enim AMsted, quotquot THr
in christo ] in christum 64, in christo iesu HIvar
baptizati estis christum induistis 54 61 87 ] abs. 84
[3:28] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 87 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
non est iudaeus neque ] non enim est iudaeus neque 54 MAR, abs. AU
graecus 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 87 88 89 135 ] gentilis THr, abs. AU
non est seruus ⟨54⟩ 64 ] non seruus MAR, abs. AU
neque liber non est masculus ] abs. AU
neque femina ] et femina 64 75 76 77, abs. AU
omnes enim (88*) ] sed omnes 61 PELB, omnes ergo AU
uos unum estis ] uos estis 135 AMstvar, unum estis AUvar
in christo iesu
[3:29] Present: 51 54 58 61 64 67 75 76 77 78 87 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
si autem AMstZ ] om. 89 MAR, si igitur AMsted, si ergo AMstvar
uos christi ] uos […] estis unum in christo iesu 54, uos estis unum in christo iesu omnes in christo iesu 61, uos unum estis in christo iesu 75 76 135 AU, uos omnes unum estis unum christo iesu 77*, uos omnes unum estis in christo iesu 77C* AMsted PELB, om. 89 MAR, uos estis christi AMstR, omnes uos unum estis in christo iesu AMstZ
ergo ] uos ergo AUvar, utique THr
abrahae semen estis 51 54 58 61 77 (87) 88 89 ] + et 77 AMstR THr
secundum promissionem heredes 87 ] secundum promissiones heredes 51, secundum promissioneṃ heredes 54, lac. 67, abs. AU
[4:1] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 84 87 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
dico autem AMstZ ] + fratres 77 78, + quod AMsted, + uobis quia AMstvar
quanto tempore ⟨64⟩ ] quamdiu 75 76 77 84 89 135 MAR AMst PELvar, quanto 87
heres 87 ] heredes 75 76
paruulus est 75 ] abs. 84, paruulus AMstvar
nihil differt seruo ] nihil differt a seruo 51 54 58 61 ⟨64⟩ 75 76 77 78 88 89 MAR AMst HI AU PEL THr, abs. 84, nihil differt [2] a seruo 135*
cum sit dominus omnium AMstvar ] cum sit omnium dominus 61, cum dominus omnium sit 75 76 77, abs. 84, cum dominus sit omnium MAR AMsted PELB, dominus cum sit omnium THr
[4:2] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 87 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
sed sub ⟨64⟩ ] sed et sub HIvar
tutoribus AMstvar AUvar ] curatoribus 61 135* MAR AMsted, procuratoribus 64 AUed, curatore 75 76, curatores 89, auctoribus AMstvar
est et actoribus ] et actoribus est 51 58 AMst HIvar AU, et autoribus [est] 54, et actoribus 61, est et actores 75 76 89, et dispensatoribus est THr
usque ad ] usque in MAR
praefinitum tempus a patre 51 54 58 77 78 87 88 135 ] praefinitum a patre 75 76, praefinitum diem a patre PELB
[4:3] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 87 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
ita ] sic 64 75 76 89 AU THred, sicut THrvar
et nos ⟨54⟩ (87) ] [2]e[4] 135*, nos THrvar
cum essemus paruuli sub 54 75 89
elementis ⟨54⟩ 61 (87) ] elementa 75 76 89 AUvar, elementa uel elementis 77
mundi AMstvar AUvar ] mundi huius 58 AMstvar, huius mundi 61 ⟨64⟩ 75 76 77 88* 88C 89 135 MAR AMsted HI AUed
eramus seruientes AMstvar ] lac. 64, eramus autem seruientes 77, eramus subiecti AMsted
[4:4] Present: 51 54 58 61 75 76 77 78 87 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr tes spm
at ubi (54) 88 AMstvar tesed spmvar ] postquam autem 61, postquam uero (75*)C 76 89 135, postquam uel cum uero 77, cum autem MAR, at ubi autem AMsted, abs. AU, cum ergo THr, at tesvar, postquam spmed
uenit ] om. AMstvar, abs. AU
plenitudo tesvar ] abs. AU, adimpletio tesed, impletio tesvar
temporis spmvar ] temporum 75 76 135 tesvar spmed, abs. AU
misit deus filium suum ⟨54⟩ 61 ] misit filium suum spmvar
factum spmvar ] natum 51 61 135 AMstvar tes spmed, editum 89 MAR
ex muliere ] de muliere (89) tesed, ex femina MAR, ex uirgine tesvar
factum sub lege ⟨54⟩ (61*) ⟨76⟩ 87 ] factum ex lege 89, abs. tes
[4:5] Present: 51 54 58 61 75 76 77 78 87 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr spm
ut eos ] ut illos THr
qui sub lege erant redimeret ⟨54⟩ 61
ut adoptionem filiorum reciperemus (54) (75) 89 135* ] ut filiorum adoptionem reciperemus 61 MAR AMst, ut adoptione filiorum reciperemus 87, ut adoptionem filiorum recipiamus AU, ut filiorum adoptionem recipiamus THr, abs. spm
[4:6] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 87 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr spm
quoniam autem ⟨54⟩ ⟨64⟩ PELvar ] quoniam 61 PELAB, sed quoniam MAR
estis filii (87) AMstvar PELvar spmvar ] estis filii dei 51 58 75 76 77 78 88 89 135 AMsted HI PELAB THr spmed, filii estis dei 61 MAR AMstZ spmed, filii estis ⟨64⟩ AUed, filii dei estis AUvar
misit deus 61 AMstvar ] lac. 64, misit AMsted
spiritum filii sui ⟨54⟩ 64 75 76 (77*) AMstvar ] spiritum filii AMsted
in corda nostra ] in corda uestra MAR, in cordibus uestris THred, in cordibus nostris THrvar
clamantem ] clamantes 64 75 76 89, in quo clamamus 77, clamant MAR
abba pater ⟨54⟩ 87
[4:7] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 87 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
itaque ] ita 64 AUvar
iam non ] non iam 77, non AMstvar
es seruus AUvar ] est seruus 51 58 64 75 76 78 87 88C 89 135 MAR AMst HI AUed PELB THrvar, estis serui 61, seruus 77 88*
sed filius ⟨54⟩ ] sed filii 61, sed liber AMstZ
quod si ] si autem 61 64 75 76 77 89 MAR AMst AU PELB THr, quod 87
filius et ] filii et 61
heres 77 87 ] heredes dei 61 THrvar, heres dei 75 76 THred
per deum ⟨54⟩ ] per christum 61 75 76 HIvar THr
[4:8] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr spm
sed spmvar ] om. spmed
tunc quidem ] nunc quidem 64 PELB
ignorantes deum ] nescientes deum 75 76 135 HI PELB THr, nescientes uel ignorantes deum 77; + seruistis HI THr
his qui ⟨54⟩ 58 ] hi qui 64 75 76, om. 77, iis qui AMstR
natura non sunt AMstR AUvar spmvar ] naturam non sunt 64, non sunt 75 76 89 135 MAR AMsted PELB spmed, non natura non sunt 77, natura non erant HI, naturaliter non sunt AUed, non sunt natura THr
dii ] dei 75 76 PELA*, diṣ 88C
seruiebatis ⟨54⟩ ] seruiuatis 64, seruiuistis 77, seruistis MAR AU PELB spm, om. HI THr
[4:9] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr spm
nunc autem ] nunc uero HI
cum ] uti 75 76, om. 77 AMsted HI AU THr, ubi 89 AMstZ PELB, ut 135 MAR
cognoueritis 61 ] cognouistis 54 75 76 88 89 135 MAR AMstZ PELB, ignoueritis 58, cognoscentes 64 AMsted HI AU THr, scientes 77
deum ] om. 135* AMstvar, dominum AMstvar
immo ⟨54⟩ 58 AMstvar PELvar ] magis autem 75 76 ⟨135*⟩ HI THr, magis 135C, immo uero AMsted, immo potius PELAB; + uel magis autem 77
cogniti ] cognoti 75 THrvar
sitis PELvar ] estis 51 54 61 75 76 77 78 89 135 MAR PELAB spm, om. 64 AMst HI AU THr
a deo quomodo ] deo quomodo 61 89 MAR, ab eo quomodo HI
conuertimini iterum ⟨54⟩ ] conuertemini iterum 61, reuertimini iterum 64 AUvar, iterum conuertimini AMstvar, reuertimini AUed
ad infirma et egena ⟨54⟩ 61 ] ad uel in infirma et egena 77
elementa quibus 61 ] huius mundi elementa quibus MAR
denuo ] rursum 61 MAR HI PELB, rursus ut antea 64 AU, rursus 75 76, iterum rursum 77, rursus a capite 89, iterum denuo THr, iterum spm
seruire uultis ⟨54⟩
[4:10] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr spm
dies obseruatis ] dies obseruabitis 54
et menses et tempora et annos ⟨54⟩ 88* ] et menses et annos et tempora 64 75 76 77 78 135 AUed, annos et tempora 89, menses tempora et annos HIvar, et annos et menses et tempora AUvar
[4:11] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr spm
timeo uos ⟨54⟩ ] timeo 58 61 88C 89 AMstR AUvar PELB spm
ne forte sine causa AMstZ ] ne frustra AMsted, ne sine causa AMstR, om. AUvar
laborauerim in uobis ⟨54⟩ 64 ] laborauerim in uos spm
[4:12] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 84 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr spm
estote sicut ] abs. 84, state sicut AMstvar
et ego ] ego 58 61 64 77 78 88 MAR AMstvar HIvar AUvar PELA THr spm, abs. 84
quia ] quoniam 64 MAR AU PELB THr, abs. 84
et ego sicut uos ⟨54⟩ ] ego sicut uos 61* 64, ego sicut et uos 61C AMstvar AUvar, abs. 84, et ego sicut et uos 89, et ego sicut THrvar
fratres ⟨54⟩ ] abs. spm; + autem 77
obsecro uos nihil 51 54 58 ] precor uos nihil 64 AU, abs. spm
me laesistis 51 54 58 61 64 (75) 76 77 78 84 (88) 89 AMstZ ] male sitis 135, mihi nocuistis AMsted, me nocuistis THr, abs. spm
[4:13] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
scitis autem ] scitis 61 64 75 76 77 89 135* MAR AMst AU PELB
quia ] quod 75 76 89 135, quod uel quia 77, quoniam THr
per infirmitatem carnis ⟨54⟩ ] infirmitatem carnis AUvar; + laboraui 61*
euangelizaui uobis iam pridem 54 58 ] uobis euangelizaui prius 61, iam pridem euangelizaui uobis 64 AU, euangelizaui uobis prius 77, euangelizaui in uobis iam pridem AMstvar, euangelicam uobis prius PELB, euangelizaui uobis in primis THr
[4:14] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
et temptationem uestram ] et temptationem iam 51, et temptationem meam 61 THr
in ] quae erat in HIvar, om. PELB, quae est in THr
carne mea ⟨54⟩ ] carne uestra 61, carnem meam 89
non spreuistis 64 88 ] non expraeuistis 89, om. AMstvar
neque respuistis ⟨54⟩
sed sicut ] om. 54*, sicut sed 58, sed ut MAR
angelum dei ⟨MAR⟩ ] om. 54*, angelum 61 PELB
excepistis me 61 76 ] om. 54*, suscepistis me HIvar AUvar THr
sicut AMstvar ] sed sicut 54*, ut 61 MAR AMsted
christum iesum ] iesum christum 89
[4:15] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
ubi est ergo ⟨54⟩ AMstR ] quae ergo fuit 64 89 AU, quae ergo erat 75 76 MAR AMsted THr, ubi ergo fuit uel est 77, ubi fuit ergo AMstZ
beatitudo uestra
testimonium enim 88* AMstZ ] testimonium 61 64 89 MAR HIvar AUvar PELB, testis enim AMsted
perhibeo uobis 88* ] uobis perhibeo 61 64 75 76 89 135 MAR AU, perhibeo 77, sum uobis AMsted, perhibeo de uobis AMstZ
quia si ] quoniam si 61 64 MAR AU THr, quia 135* AMstvar
fieri posset ] fieri potuisset 54 88 AMst HI, fieri possit 77 88alt 89 135*, possibile esset THr
oculos uestros 54 ] uobis oculis HIvar
eruissetis 61 135* ] seruissetis 75, eruentes THr
et ] utique THr
dedissetis mihi 51 58 61 135C ] dedisitis mihi 135*
[4:16] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
ergo ] ergo ego 75 76 88 89 135* AMstZ, itaque ego 77, itaque THr
inimicus uobis factus sum AUvar ] inimicus factus sum uobis 61 64 AMstZ AUed, inimicus uester factus sum MAR, inimicus factus sum AUvar
uerum ] ueritatem HI
dicens uobis ] praedicans uobis 61 77 MAR AMstZ, praedicans 64 AUed, dicens AMstR, uobis praedicans AUvar
[4:17] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
aemulantur 51 58 61 ⟨64⟩ 135* ] zelant uel aemulantur 77, aemulantes 89
uos non bene ⟨64⟩ ] uobis non bene AMstZ HIvar
sed excludere ] et excludere MAR
uos uolunt ut ⟨64⟩ ] non uos uolunt ut AUvar
illos AMstZ ] eos 64 75 76 77 89 AMsted AUvar
aemulemini 51 54 58 61 78 ] zeletis 77
± aemulamini autem meliora dona 61 75 76 77 MAR AMst, aemulamini autem dona meliora 78 89, aemulamini autem meliora PELB, aemulamini autem meliora carismata PELvar
[4:18] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
bonum ⟨64⟩ ] om. AMstR, bona AMstvar, bono THrvar
autem ] om. 61 89 AMst PELB, est 75 76 77 MAR, quoque 78, est autem ⟨64⟩ AUed, est enim AUvar, autem est AUvar
aemulamini 51 54 58 61 78 ] aemulari ⟨64⟩ 75 76 MAR AU THred, zelare 77, om. AMstR, aemulare THrvar
in bono semper ] semper 61 89 AMsted PELB, in bonis semper 75 76, semper in bono 77, in bonum semper 135C, meliora semper MAR, in bona semper AMstR, in bonos semper AUvar
et non tantum ] non solum 61 PELB, et non solum 64 75 76 77 89 MAR AMst AU THr, non tantum 135
cum (88*) ] cum uel in 77, in THr
praesens sum apud uos 51 54 58 64 75 76 77 78 88 135 AMstvar ] praesens apud uos sum AMsted, aduentu meo ad uos THr
± uerum etiam absens confido in uobis 61
[4:19] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr CAr
filioli mei AMstvar ] filii mei 75 76 77 MAR AMsted
quos iterum parturio ⟨64⟩
donec ] lac. 64, donec iterum AUvar, usquedum THr
formetur christus in uobis 61 ] lac. 64, christus formetur in uobis 135 MAR AMsted AU CAr, christus formaretur in uobis AMstvar
[4:20] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
uellem 61 ] lac. 64, uel 75 76, ego uellem AUvar, uolebam THr
autem ] om. 51, lac. 64
esse apud uos modo 51 54 58 88 ] nunc esse apud uos 61, lac. 64, adesse apud uos modo 75 76 89, adesse apud uos nunc 77 PELB, apud uos esse modo 78, adhuc esse apud uos modo 135, nunc adesse apud uos MAR AU, praesens esse nunc apud uos AMsted, praesens adesse nunc apud uos AMstZ, praesens essem nunc apud uos AMstvar, esse apud uos nunc HIvar, uenire ad uos nunc THr
et mutare 61 AMstvar ] lac. 64, et mutarem 77 AMsted AUvar
uocem meam quoniam ] lac. 64, uocem meam quia AMst HIvar AU
confundor in uobis ] lac. 64, aporior confundor in uobis THr
[4:21] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
dicite mihi qui 51 54 58 AMstvar ] lac. 64, dicite mihi 89 AU PELB, dicite qui AMsted
sub lege ] lac. 64
uultis esse 54 ] lac. 64, uolentes esse 75 76 89 AU PELB, esse uultis 135
legem non legistis AUvar THrvar ] lac. 64, legem non lesistis 75, legem non audistis HI AUed THred, legem num legistis PELB
[4:22] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI ⟨AU⟩† PEL THr
scriptum est enim ] in genesi scriptum est 61, lac. 64, scriptum enim PELB, scriptum est THr
quoniam ] q[…] 64, quia 75 76 77 89 AMsted HIvar, quod MAR AMstR PELB
abraham 61 77 ] lac. 64
duos filios ] duo filios 89
habuit unum ] habuerit unum AMstR
de ancilla 61 AMstvar ] ex ancilla 75 76 AMsted, ex uel de ancilla 77
et unum ] unum MAR
de libera ] de uel ex libera 77, ex libera AMstvar
[4:23] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI ⟨AU⟩ PEL THr
sed 88 ] sed is 61 75 76 88alt 89 (135*)C MAR AMstR PELB, sed ille 64 THr, sed qui 77
± quidem 61 64 75 76 77 89 135* MAR AMsted THr, quid est AMstvar
qui de ancilla ] qui fuit de ancilla 61, de ancilla 77 135*; + fuerat THr
secundum carnem natus est
qui autem ] qui uero 51, ille uero qui THr
de libera per AMstvar ] ex libera per AMsted
repromissionem AMstvar THrvar ] promissionem 64 77 AMsted THred; + dei 61 PELB
[4:24] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI ⟨AU⟩ PEL THr
quae sunt 51 54 58 77 88 ] quae quidem sunt HI, quae quidem PELB
per allegoriam dicta ] aliud ex alio significantia 61 89, in allegoria 64, significantia 75 76, allegorica HI, per allegoriam sunt dicta PELB
haec enim sunt 51 54 58 88 ] nam haec sunt 61 MAR AMstR, haec uel ea enim sunt 77, hoc enim sunt AMstvar, haec autem sunt PELA THr
duo testamenta unum quidem ] duo testamenta unum quidam AMstvar
a monte ] in monte 54 58 88 AUvar, ex monte MAR, in montem HIvar
sina ] syna 51 64 78 88 135 AUvar
in seruitutem (89*) AMstvar ] in seruitute 54 135 AMsted
generans ] gerens 64
quae est agar 51 54 58 77 88 AMstR ] quod est agar 61 64 MAR AMsted, quae est [1]agar 135*
[4:25] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI ⟨AU⟩ PEL THr
sina enim AMstR ] syna enim 51 64 78 AUvar, agar enim 75 76, sina MAR, sina autem AMsted, agar enim sina THr
mons est in arabia
qui AMstvar ] quae 75 76 77 135* AMsted, om. 89 HIvar THr
coniunctus est HIvar ] coniunctus 61, coniuncta est 64, consonat 75 76 77, coniungitur 89 135 AMst PELB THr,† conterminus est HIed, confinis est HIvar, om. HIvar
ei ] huic 64 75 76 135 AMst, autem huic 89, om. HIvar, uero ei THr
quae 51 54 58 77 88 ] qui MAR HIvar THr
nunc est hierusalem 54 77 ] est hierusalem nunc 61, nunc est iuxta hierusalem MAR, conterminatus est hierusalem HIvar
et seruit ] seruit enim 64 75 76, seruiet enim 77, lac. MAR, seruiens AMst, seruit autem THr
cum filiis eius ] cum filiis suis 51 58 61 64 75 76 77 78 89 135 AMst HI AUvar PELB THr, lac. MAR
[4:26] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI ⟨AU⟩ PEL THr
illa autem quae 51 54 58 ] quae autem 64 75 76 77 89* 135 MAR PELB THr, om. 89C
sursum est hierusalem libera est 54 77 ] susum est hierusalem libera est 75 76
quae est mater 51 54 (58) 77 88 ] quae mater 61, mater MAR HIvar
nostra ] omnium nostrorum 61 89 MAR HIvar THred, omnium nostrum 135 HIed PELB THrvar
[4:27] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
scriptum est enim laetare sterilis quae 51 54 58 64 77 78 88 89 AUvar ] abs. AUed
non paris AUvar ] abs. AUed; + uel parturis 77
erumpe et AUvar ] erumpe 135*, abs. AUed
exclama ] clama 51 54 58 61 75 76 78 88 89 135C MAR AMstvar HI AUvar PEL THr, clama uel boa 77, abs. AUed
quae non parturis 51 54 58 77 135 ] abs. AU
quia ] quoniam 64 MAR HIvar AUed THr, om. AUvar
multi filii desertae 51 54 58 78 88 89 ] om. AUvar, multi filii deserti PELB, multae filiae desertae THrvar
magis quam eius quae 54 58 77 ] quam eius quae 51, magis quam quae 89
habet uirum ] habetur uel habentis uirum 77
[4:28] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI ⟨AU⟩† PEL THr
nos ] uos 54 75 76 77 89 MAR AMst
autem fratres secundum isaac promissionis 51 54 58 61 75 76 MAR AMst
filii sumus ] filii estis 75 76 77 89C MAR AMst, estis 89*, sumus filii THr
[4:29] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI ⟨AU⟩ PEL THr
sed quomodo ] sed sicut 64 75 76 77 135 MAR THr, sed 89, sed quemadmodum AMstR
tunc ] om. THrvar
qui ] is qui 61 AMstR THr, quidem qui 89
secundum carnem ] carnaliter AMstZ
natus fuerat ] natus est 61 75 76 77 78 89 MAR HIvar PELB, natus erat THr
persequebatur (54) ] persequitur HIvar
eum qui secundum spiritum ] + genitus est 61, + erat MAR
ita et nunc ] sic et nunc MAR THr
[4:30] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI ⟨AU⟩ PEL THr
sed quid ] sed qui PELB
dicit scriptura 64 ] scriptura dicit 135
eice ancillam et filium eius 61 (89)
non enim heres erit 88* MAR AMst ] non enim erit heres 61, non heres erit THrvar
filius ancillae cum filio 51 54 58 61 76 77 88 89
liberae 51 54 58 88 135 ] meo isaac 61 75 76 77 89 MAR AMst HI PELB
[4:31] Present: 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
itaque AUvar ] nos autem 64 AUed, ergo MAR
fratres non sumus ⟨64⟩ AMstZ ] non sumus AMsted
ancillae filii sed liberae 54 58 61 ⟨64⟩ 75 76 78 88 (89*) 135 ] filii ancillae sed liberae 58, ancillae cum filio libero sed liberae AUvar
[5:1] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
qua libertate AUvar ] quia nos libertate 61, [qual]i libertate 64, abs. AUed, libertate qua THr
nos christus liberauit AMstvar ] christus nos liberauit 51 54 58 64 78 MAR AMsted HIvar AUvar PELAB, christus liberauit 61, nostra christus liberauit 75 76, liberauit nos christus 89, abs. AUed, nos liberauit christus PELvar
state et AMstZ ] state ergo et 58 64 77 78 135 MAR AMsted AU
nolite ] ne 64 77 AU
iterum ] om. AMstvar, rursum HIvar
iugo seruitutis ] seruitutis iugo 61 ⟨64⟩ 77 AMsted AU, seruituti iugo 75 76, seruitutis 89, seruitutis iterum iugo AMstvar
contineri AMstvar PELvar ] adtineamini 64, adherete 77, contineri iugo 89, continere 135, cohiberi AMsted, adherere AMstZ, hiberi AMstvar, haerere HIvar, attineamini AU, detineri PELA, inherere PELB, obduci THr
[5:2] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
ecce ego ] ego THrvar
paulus dico uobis ] lac. 64, dico AMstvar
quoniam si ] lac. 64, quia 75 76 77 78 89 135 AMsted AU, quia nihil si AMstvar
circumcidamini christus THrvar ] lac. 64, circumdamini in christo THred
uobis nihil 51 54 58 ] lac. 64, uobis 135*
proderit ] lac. 64, prode est 89 135*, prodest 135C HI
[5:3] Present: 51 54 58 61 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
testificor HIvar ] testor uel testificor 77, testor AMstvar, contestor HIed
autem ] om. 135 AMstvar AUvar
rursum ] om. 61 75 76 77 89 135 MAR AMst HI AUed, iterum AUvar THr, rursus PELA
omni homini ] omnem hominem 89 HI, omni PELA
circumcidenti se ] circumcidente se 75 76, circumcidentem se 89 HI
quoniam debitor est ] quia debitor est 89 AMsted AU, quod debitor est AMstvar
uniuersae legis faciendae 54 58 88 89 ] uniuersae legi faciendae 51 AUvar, uniuersam legem facere 77, totam legem implere THr
[5:4] Present: 51 54 58 61 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
euacuati estis ] erit euacuatus AMstZ, destructi estis THr
a christo ] christo 51, om. 135*, in christo AUvar
qui ] + enim AMstR
in lege (135*) ] in legem 89, lege PELB
iustificamini ] gloriamini AMstvar
a gratia excidistis ] a gratia excedistis 77* 88 AMstvar
[5:5] Present: 51 54 58 61 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
nos enim ] nos autem 58 61 88C AMstR
spiritu ] spiritum 135 THrvar, in spiritu MAR, spirituum HIvar
ex fide ] et fide MAR AMstvar PELB
spem iustitiae expectamus 51 54 58 MAR ] + in christo iesu 51
[5:6] Present: 51 54 58 61 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr spe
nam in christo iesu AMstR ] non in christo iesu 58, in christo enim iesu 75 76 77 89 AMsted AU, in christo iesu THr
neque circumcisio 61 ] om. 77
aliquid ualet 54 AUvar THrvar ] om. 77, quicquam ualet AMstR AUed, quid ualet THred, aliqua ualet spevar
neque praeputium sed 51 54 58 77 78 88 89 135
fides ] fidem AU
quae per 51 54 58 88 ] per uel ex 77, per THrvar
caritatem ] dilectionem AU spe
operatur ] operante uel operatur 77, inoperatur THr
[5:7] Present: 51 54 58 61 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
currebatis bene quis uos ] currebatis bene quis uobis 54
inpediuit 58 76 77 88 89 ⟨MAR⟩ PEL THr ] fascinauit 51 54
ueritati ] ueritate 54*
non oboedire 54 58 88 ] non obaudire 75 76 AMsted, non consentire AMstZ AUvar, non suaderi THr
± nemini consenseritis 58 61 78 88 89 135 MAR AMsted HIvar PEL; + uel confissi eritis (77*)C
[5:8] Present: 51 54 58 61 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
persuasio PELvar ] persuasio haec 51, persuasio enim 54, persuasio enim haec 58, persuasio uestra 61 HI, suasio 75 76 135* 135C, haec persuasio 77, suasio uestra 89 MAR AMsted AU PELA, suasio haec AMstR, suasio nostra PELB, persuasione THrvar
non est ex eo AUvar PELvar ] non est a deo 61 AMst, ex eo est 75 76, non ex 77, ex deo est 89 MAR PELAB, ex deo 135*, non est ex deo 135C, non ex eo est AUed, non ex eo AUvar, non est ex THred, ex THrvar, om. THrvar
qui uocat uos ] qui uos uocat 58 75 76 135, uocante uos 77 THred, qui uos uocauit MAR, qui uocauit uos HI AU PELB, euocante THrvar
[5:9] Present: 51 54 58 61 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI PEL THr
modicum fermentum ] nescitis quia modicum fermentum MAR
totam ] uniuersam MAR PELB
massam ] conspersionem HI
corrumpit 61 ] fermentat HI THr; + uel fermentat 77
[5:10] Present: 51 54 58 61 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr CAr
ego confido ] ego autem confido 77 78 AMstZ
in uobis ] de uobis 61 MAR AMstR PELA, de uos AUvar
in domino ] in christo 61
quod nihil aliud 51 54 58 AMstR HIvar ] quia nihil aliud AMsted HIed, quoniam nihil aliud THr
sapietis PELvar ] sentietis 75 76 89 135 AMsted, sentietis uel sapietis 77, sapietis ẹṣṭ 78, facietis AMstZ PELAB, sapitis AUvar
± quam habet ueritas christi 77C 78
qui autem conturbat ] qui autem confirmat 54*, abs. CAr
uos ] nos 75*, abs. CAr
portabit iudicium ] portauit iudicium 54 75 89, abs. CAr
quicumque ] quisquis 77, abs. CAr
est ille ] ille est 61, fuerit 77 MAR AMsted, est ille fuerit AMstvar, ille fuerit AU, abs. CAr
[5:11] Present: 51 54 58 61 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
ego autem fratres
si circumcisionem 61 ] si circumcisione AMstvar
adhuc PELvar ] om. 61 75 76 77 88 89 135 MAR AMst HI PELAB
praedico quid adhuc persecutionem 54 58 77 78 88
patior 54 ] sustineo PELB
ergo euacuatum est ] ergo cessauit HIvar, ergo destructum est THr
scandalum crucis ] + christi 58
[5:12] Present: 51 54 58 61 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
utinam et AMstvar ] utinam 61 MAR AMsted AUvar
abscidantur ] abscindantur AMsted, abscindant se AMstZ, abscidentur THrvar
qui ] hi qui AMst
uos conturbant AMstZ ] subuertunt uos 75 76, subuertunt uel conturbantes uel qui conturbant uos 77, uos subuertunt 89 AMsted, conturbant uos THr
[5:13] Present: 51 54 58 61 75 76 77 78 88 89 135 251 MAR AMst HI AU PEL THr spe
uos enim ] uos autem 61 89 135 251 AMstvar THr spe
in libertatem uocati estis fratres spevar ] in libertatem uocati estis 61, in libertate uocati estis fratres 77 88 AMstZ AUvar speed, fratres in libertatem uocati estis THr
tantum ne libertatem (54*) ] + uestram hanc 135, + hanc PELB
in occasionem 61 75 77 89C 135* ] in occasione 58 251 HIvar AUvar THr
detis carnis ] carnis detis 61 78 89 135 AMsted AU PELB THr spe, carnis 75 76, carni detis ⟨77⟩ AMstR HI, carnis abutamini MAR
sed per ] per MAR
caritatem AMstZ spevar ] dilectionem AMst; + uel caritate 77
± spiritus 54 58 61 77 89 135 MAR AMst PELB speed, spiritu 75 76
seruite inuicem ] seruitute inuicem 89, seruite uobis inuicem AMst, seruite in inuicem HIvar, seruitute in inuicem PELB
[5:14] Present: 51 54 58 61 75 76 77 78 88 89 135 251 MAR AMst HI AU PEL THr CAr tes spe
omnis (251) ] uniuersa MAR AMsted, tota AMstZ, abs. tes
enim lex (CAr) ] abs. tes; + in uobis 61 75 76 77 89 135 MAR AMsted PELAB
in uno AMstvar PELvar ] uno 61 75 76 89 135 MAR AMsted AUvar PELAB CAr, sub uno AUvar, abs. tes
sermone ] uerbo AMst THr, spiritu PELB, abs. tes
impletur 61 88 MAR ] completur 51 HIvar, impleta est HIvar AU, abs. tes; + in eo quod AU
diliges 61 (75*) ] diligis 89 135* 251 AMstvar HIvar AUvar CArvar tesvar spevar
proximum tuum ] proximum (89*)C*, proximum tibi tesvar
sicut AUvar ] tamquam 77 89 AUed CAr tes spevar
te ipsum tesvar ] te tesed
[5:15] Present: 51 54 58 61 75 76 77 78 88 89 135 251 MAR AMst HI AU PEL THr tes spe
quod si ] quod sim 75, si autem 135 AU THr tes; + uel si autem 77
inuicem mordetis ] mordetis 75 76 77 78 89 MAR AU tesed, mordetis inuicem AMst, in inuicem uos mordetis THr, oderis tesvar, oderitis tesvar, morditis tesvar
et ] om. PELA
comeditis AMstvar PELvar ] comedịtis 54, incusatis 61 89 PELB tesed, inaccusatis 75 76, deuoratis 77 78, comedetis 135*, accusatis MAR, criminatis AMsted, om. PELA, consumitis THr, incausatis tesvar; + inuicem 75 76 77 78 89 135 MAR AU
uidete ne ] uidite ne 135 AMstvar, u[3]te ne 251, uidetis ne tesvar
ab inuicem consumamini ] ab inuicem consummamini 61 78 89 251 AMstvar, consummamini ab inuicem 75 77 135 tesvar, consumamini ab inuicem 76 MAR tesed, consumemini ab inuicem tesvar
[5:16] Present: 51 54 58 61 75 76 77 78 88 89 135 251 MAR AMst HI AU PEL THr spe
dico autem ] abs. AU; + uobis 89 MAR, + in christo spevar
spiritu ambulate 135* ] spiritus ambulate 75
et desiderium carnis 61 ] et desideria carnis 51 54 58 78 88 251 HIvar PELA spe, et concupiscentiam carnis 75 76 135 AMst, et concupiscentiam uel desiderium carnis 77, et concupiscentia carnis 89, abs. AU
non perficietis ] ne perficietis 61 spevar, non perficiatis 76, ne perfeceritis AU; + uel non finietis 77
[5:17] Present: 51 54 58 61 75 76 77 78 88 89 135 251 MAR AMst HI AU PEL THr tes spe
caro enim tesvar ] nam caro 61 75 76 77 MAR AMsted, [4–5] caro enim 135*, nam caro enim AMstZ, nam caro uero AMstvar, nam uero AMstvar, caro uero HIvar, caro autem AUvar, caro tesed
concupiscit aduersus ] concupiscit aduersum 88
spiritum ] spiritu 89, spiritus tes
spiritus autem 51 ] spiritus uero AMst THred, spiritus HIvar THrvar tesvar, et spiritus tesed
aduersus carnem ] aduersum carnem 88, lac. MAR
haec enim 51 54 58 77 88 ] haec 61 tesvar, lac. MAR, haec autem THr tesvar
inuicem aduersantur HIvar ] sibi inuicem aduersantur 51 54C 58 88 AMstvar HIed spevar, inuicem aduersantur sibi 61 PELB tesed, inuicem sibi aduersantur 251 AMsted tesvar, lac. MAR, contraria sibi sunt in inuicem THred, contraria sibi sunt inuicem THrvar, inuicem conluctantur sibi tesvar, ad inuicem aduersantur sibi tesvar
ut non quaecumque uultis 51 54 58 77 88 AMstR ] ut non quae uultis 89C tes, lac. MAR, ut non ea quae uultis AMsted AU, ut non illa quae uultis THr
illa faciatis (54*) ] faciatis illa 58 61, ista faciatis 75 76, haec faciatis 77, lac. MAR, faciatis AMst HIvar AU THr tesvar, ipsa faciatis tesed
[5:18] Present: 51 54 58 61 75 76 77 78 88 89 135 251 AMst HI AU PEL THr spe
quod si ] si autem 75 76 77 89 135 THr
spiritu ducimini AMstvar ] spiritu ducemini 61 spevar, spiritu dei ducimini AMsted; + dei 89, + lac. 135*
non estis sub lege ] iam non estis sub lege 58, non adhuc estis sub lege AU
[5:19] Present: 51 54 58 61 75 76 77 78 88 89 135 251 AMst HI AU PEL THr tes spe
manifesta autem sunt AMstvar ] manifesta sunt 61 AMstvar AUvar, manifesta sunt autem 89 AMsted tesvar
opera tesvar ] facta tesed
carnis quae sunt 51 54 58 77 88 ] + adulteria 75 76 77 78 89 135 tesed, + adulterium AMst HIvar PELB THr tesvar
fornicatio spevar ] fornicationis 75 135*, fornicationes 76 77 89 135C AU tes, inmunditia speed
inmunditia 51 75 76 78 88 251 THr spevar ] inmunditiae 77 135C AU tesed, impuritas AMst, inmunditias tesvar, inpudicitia tesvar, fornicatio speed
luxuria 88C ] inpudicitia luxuria 51 54 58 88* 89 251 PELB, inpudicitia 61 75 76 77 HIvar ⟨THr⟩, luxuria inpudicitia 135*, luxuriae inpudicitiae 135C, obscenitas AMst, om. AU spevar, spurcitiae tesed, spurcities tesvar
[5:20] Present: 51 54 58 61 75 76 77 78 88 89 135 251 AMst HI AU PEL THr tes spe
idolorum seruitus 51 54 58 ] idolatria 61 76 77 89 AMsted HIvar PELB tesvar, idololatrocinia 75, idololatria AMstR HIvar tesvar, idolatriae tesed
ueneficia 88 135 ] beneficia 75* 76, maleficia 75C, beneficiae tesvar
inimicitiae 51 54 58 77 88 ] homicidia inimicitiae tes, inimicitia spevar
contentiones 54 61 ] contentiones inmunditia contentiones tesvar, om. tesvar
aemulationes 51 54 58 61 77 78 AMstR AUvar ] aemulationis 75, simulationes AMsted, simultates AMstvar, om. AMstvar AUed tesvar, aemulationes et PELB, aemulatio tesvar
irae 51 54 58 88 ] animositates AUed, animositates irae AUvar, om. PELB, prouocationes THr, animositates prouocationes tesed, animositas prouocationes tesvar
rixae 51 54 58 88 89 AUvar ] rixae animositates prouocationes 61, inritationes 75 76 77 135C, inritationis 135*, simultates AMst tes, aemulationes AUed, om. THr
dissensiones 58 61
sectae 51 ⟨54⟩ 58 88 ] haereses 61 76 77 89 251 AMst HI AUed PELB THr tesed, haeresis 75 tesvar, haereses sectae 135 AUvar
[5:21] Present: 51 54 58 61 75 76 77 78 88 89 135 251 AMst HI AU PEL THr tes spe
inuidiae 51 54 58 88 89 ] + hereses 78*
homicidia AMstR HIvar AUvar spevar ] homicidiae 75 89 speed, om. 78C, homicida[2] 135*, om. AMsted HIed AUed tes
ebrietates 51 61 135C AMstvar ] ebrietas 58 AMsted, ebrietatis 75 135* 251; + homicidia 78C
comesationes 51 54 58 75 77 78 88 135 AMsted THr ] comesationibus 89, commemorationes AMstvar
et his similia 58 ] et similia his 75 76 77, et quae sunt his similia AMst, et ex his similia tesvar
quae praedico uobis 51 54 58 77 88 135 ] quae et ante dico uobis THr, om. tesed, quae praedico tesvar
sicut praedixi 54 58 88 135 AMstvar HIvar ] sicut et praedixi 75 76 77 251 AMsted HIed, om. tes
quoniam ⟨54⟩ ] quia 75 76 89 tesvar, quod hi AMst, om. tesed
qui talia agunt HIvar ] qui agunt 61, talia agentes 77, qui haec agunt HIed
regnum dei ] + hereditatem AMsted, + hereditate AMstvar
non consequentur ⟨54⟩ HIvar ] non possidebunt 61 75 76 HIed AU THr tes spe, non hereditabunt uel possidebunt nisi peniteant 77, non sequentur AMstvar, non consecuntur PELA
[5:22] Present: 51 54 58 61 75 76 77 78 88 89 135 251 AMst HI AU PEL THr tes spe
fructus autem AMstZ ] fructus uero AMsted, fructus enim AUvar tesvar, fructus THr
spiritus est 51 ] est AUvar, spiritus PELA
caritas tesvar ] ḅẹạ[1]itas 54, agape tesed
gaudium pax
longanimitas 88 ] patientia longanimitas ⟨54⟩ 251 PELB spevar, longanimitas patientia 58, patientia 61 75 76 88alt 89 THr tesvar, patientia mansuetudo 77, magnanimitas tesed
bonitas benignitas AUvar ] bonitas longanimitas 61, bonitas 75 76 89 PELB tes, bonitas uel benignitas 77, benignitas AMst, benignitas bonitas HI AUed
fides PELvar ] mansuetudo fides 54 58 75 76 89 135 PELAB, fides mansuetudo 61 HI AU THr tes, fides patientia mansuetudo 78, spes AMsted, spes fides AMstvar
[5:23] Present: 51 54 58 61 75 76 77 78 88 89 135 251 AMst HI AU PEL THr tes spe
modestia ] lenitas 61 75 76 77 89 AMst, om. 78C† HI AU THr tes
continentia ⟨54⟩ 88 251 ] + castitas 54 58 77 78 88C 89 PELA tesed spevar, + modestia dilectio castitas 61, + castitatis 75 76, + castitas bonitas AMst, + castitas dilectio PELB tesvar
aduersus ] et aduersum AMstvar, abs. tes
huiusmodi ] eiusmodi 89 HIvar, abs. tes
non est lex ⟨54⟩ ] est lex AUvar, abs. tes
[5:24] Present: 51 54 58 61 75 76 77 78 88 89 135 251 AMst HI AU PEL THr tes spe
qui autem ] qui AU, illi autem qui THr, qui enim tes
sunt christi AMstvar ] christi sunt 61 89 AMsted tesvar spevar, christi 75 76 HIvar, christi sunt id est parent 77, sunt in christo iesu AUed, sunt christo iesu AUvar, sunt spevar
carnem crucifixerunt ] carnem suam crucifixerunt 51 ⟨54⟩ 58 61 78 88 135 251 AMst PEL tesvar spe, carnem suam uel eorum crucifixerunt 77, carnem suam crucifigunt HIvar, crucifixerunt autem carnem suam AU
cum uitiis 51 54 88 ] cum passionibus 75 76 89 AU PELB THr tesvar; + id est passionibus 77gl
et ] + cum 89
concupiscentiis 51 54 88 ] desideriis 61 PELB tesvar; + uel desideriis 77, + suis AMstvar
[5:25] Present: 51 54 58 61 75 76 77 78 88 89 135 251 AMst HI AU PEL THr spe
si uiuimus spiritu ] si spiritu uiuimus ⟨54⟩ 58 75 76 77 88 AMstvar AU PELA spe, uiuimus ergo spiritu THr
spiritu et ] spiritu 61 75 76 77 89 AMstvar, spiritui HIvar, et AUvar, et spiritu THr
ambulemus ] obtemperemus HIvar, sectemur AU, constamus THr
[5:26] Present: 51 54 58 61 75 76 77 78 88 89 135 251 AMst HI AU PEL THr spe
non efficiamur 58 ] et non efficiamur 89, non simus AMst
inanis gloriae 51 54 58 77 88 ] inanes gloriae 89 251, inanem gloriam AMst, uanae gloriae THr
cupidi ⟨54⟩ ] om. 77, sectantes AMst, appetitores THr
inuicem ] om. AUvar, alterutrum THr; + nos AMstR
prouocantes AUvar ] prouocati 77*, inuidentes AUed
inuicem ⟨54⟩ AUvar ] et inuicem AUed, alterutrum THr
inuidentes AUvar ] inridentes 61, prouocantes AUed; + et cetera 58
[6:1] Present: 51 54 58 61 75 76 77 78 88 89 135 251 AMst HI AU PEL THr CAr tes spm spe
fratres ] om. 135*, abs. tes
et si PELvar ] si AUvar PELAB, quod si AUvar, etiam et si THrvar, abs. tes
praeoccupatus 51 ⟨54⟩ 58 77 78 88 ] circumuentus AMstR, praeuentus spm, abs. tes
fuerit homo in aliquo delicto ] fuerit homo ab aliquo delicto AMstR, abs. tes
uos qui spiritales estis ⟨54⟩ 77 AU ] abs. CAr tes
huiusmodi instruite ⟨54⟩ PELvar ] instruite huiusmodi 61 (75) 76 77 89C 135 AMstvar HI AU PELAB spm, instruite uos huiusmodi 89*, humiliate huiusmodi AMsted, instruite eum qui eiusmodi est THr, abs. CAr tes
in spiritu lenitatis HIvar ] in spiritu mansuetudinis 61 75 76 77 89 AMst HIed AU PELB THr spm, spiritu lenitatis 135*, abs. CAr tes
considerans ⟨54⟩ tesvar ] intendens AU spmvar, in contemplatione habentes tesed, in contemplationem habentes tesvar, abs. CAr; + unusquisque 75 76 77 tesed
te ipsum AMstvar tesvar ] se ipsum 75 76, te uel se ipsum 77, temetipsum AMsted, om. tesed, abs. CAr
ne et tu tempteris ⟨251⟩ tesvar ] ne et ipse temptetur 75 76 77, ne et uos temptemini tesed, ne et uos temptamini tesvar, abs. CAr
[6:2] Present: 51 54 58 61 75 76 77 78 88 89 135 251 MAR AMst HI AU PEL THr tes spm spe
± et ideo AUvar, et PELB
alter alterius onera ⟨54⟩ 75 135 tesvar ] onera uestra inuicem 61, alterutrum uel inuicem onera 77, inuicem onera uestra 89 AMst PELB THr, alterutrum onera tesed, alter alterutrum onera uestra tesvar
portate ] sustinete tesed, sustine tesvar, sustinere tesvar
et sic ⟨54⟩ ] et ita MAR
adimplebitis legem christi tesed spmvar ] implebitis legem christi 61 75 76 MAR AMst tesvar spmed
[6:3] Present: 51 54 58 61 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr spe
nam si quis ⟨54⟩ AMstRZ ] si enim 75 76 77 THr, nam si aliquis 89, nam si aliqui MAR, si enim quis AMsted, si enim aliquis AU, nam qui se PELB
existimat ] putat 75 76 77, aestimat MAR, uidetur AMsted AU THr, aliquid existimat AMstZ
se aliquid esse 54 ] se esse aliquid 61 89 135 MAR HI, se quis esse aliquid 75 76, quis esse aliquid 77 THr, esse aliquid AMsted AU PELB, se esse AMstZ, sibi esse aliquid AMstvar
cum sit nihil ⟨54⟩ PELvar spevar ] cum nihil sit 51 58 61 75 76 77 78 88 89 MAR AMst HIvar AU PELAB THr speed
ipse se seducit HIvar ] se ipsum seducit 61 77 AMst HIed AU THr, ipse seducit 135*, se ipse seducit PELA
[6:4] Present: 51 54 58 61 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr spe
opus autem suum ⟨54⟩ (77) AMstvar ] opus suum AMsted, opus enim suum AMstvar
probet unusquisque et
sic in ] tunc in 61 75 76 77 89 MAR AMst AU THr
semet ipso ⟨54⟩ AUvar ] se 75 76, semet ipsu[m] 88*, se ipso AUed THrvar, se ipsum THred
tantum gloriam habebit (135C) spevar ] gloriam habebit 51, tantam gloriam habebit 61 (135*), solum habebit gloriam 75 76 THr, tantum habebit gloriam MAR speed
et non in altero ⟨54⟩ THrvar ] et non in alterum 75 76 THred, om. AUvar
[6:5] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr spe
unusquisque enim ] nam unusquisque 61 MAR PELB, lac. 64
onus suum ⟨54⟩ AMstZ ] proprium onus suum (61*)C, onus 64, in proprium onus suum 75 76, suum uel proprium onus 77, proprium onus MAR HIvar AU PELB, suam sarcinam AMsted, sarcinam suam AMstvar, suum pondus THr
portabit ] portauit 75 89 AMstvar
[6:6] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI PEL THr spe
communicet autem ⟨54⟩ 61 ] communicet THr
is qui (54*) (89*) (135*) ] qui 64 MAR
catecizatur 51 54 58 61 75 76 78 88 89 MAR AMsted ⟨HI⟩ ] catecizat AMstZ; + uel catecizatus 77
uerbum ] uerbo 51 54 58 88C AMstR PELB, uerb[2] 88*, om. AMsted, uerbis THrvar
ei qui ] ei dei […] 54*, dei qui 61, om. 75 76, et qui 88* AMstvar, […] qui 135*, eius qui spevar
se catecizat 51 ⟨54⟩ 58 61 78 88 89 135 AMstvar ⟨HI⟩ ] catecizat 75 76 MAR AMsted PELB, catecizat uel catecizanti 77
in omnibus bonis ] in omnibus 78
[6:7] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 84 88 89 135 251 MAR AMst HI AU PEL THr spm spe
nolite errare ⟨54⟩ ] fratres nolite errare 84, abs. 251; + uel ne errate 77
deus ] abs. 251; + autem 84
non inridetur 51 54 58 78 135 AMstvar ⟨HI⟩ AUvar spmvar ] non deridetur 61 MAR AMsted PELB spmed, non subsannatur 64 AUed, non ridetur 75 76, non deridetur uel non subsannatur 77, abs. 84 251
quae enim 54 58 88 AMstZ ] quae autem 51, quod enim 64 AMsted AUed THr, quod uel quae enim 77, abs. 84, fratres quicumque 251, quod AUvar
seminauerit homo ⟨54⟩ AMstZ ] abs. 84, seminauerit quis AMsted, quis seminauerit AMstvar THred, seminauerit AUvar, qui seminauerit THrvar
haec 51 54 58 77 88 ] hoc 64 AMst AU THr, eadet 75, eadem 76, abs. 84, haec eadem 89
et metet ] abs. 84, metet AMst AUvar
[6:8] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135 251 MAR AMst HI AU PEL THr CAr spm spe
quoniam qui AMstR ] quia qui 64 MAR AU, et quoniam qui 89 PELB, qui enim AMsted, qui AMstvar CAr
seminat ⟨54⟩ ] seminauerit 64 AMsted AU, semina 88*, semen seminauerit AMstvar
in carne sua ] in carnem suam 135* AMstvar, de carne sua THrvar, in carne CAr
de carne AUvar ] ex carne 64 AMst AUed, lac. CAr; + sua 75 76 77 135*
et metet spmvar ] metet 58 61 64 75 76 77 88* 89 AMst HIvar AU THr spmed ⟨CAr⟩
corruptionem 54 61 ] et corruptionem 88
qui autem ] qui uero AMst spmvar
seminat in spiritu ] seminauerit in spiritu 64 AMst AU spevar
de spiritu ] det spiritu 54*, om. AMstvar CAr; + et 78 89 MAR spmed spevar
metet uitam aeternam (51) 54 58 spmvar ] metet et uitam aeternam AMstvar, uitam metet aeternam CAr
[6:9] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135 251 MAR AMst HI AU PEL THr spe
bonum autem ] bonum 89, bonum enim AMstvar; + [6] 135*
facientes non deficiamus 61 ] facientes non infirmemur 64 AU, facientes non defatigemur AMstvar
tempore enim suo ] tempore enim proprio 64 AMsted AUvar, tempore enim suum (251*) THrvar, nam tempore suo MAR, tempore suo AMstvar, tempore autem proprio AMstvar, proprio enim tempore AUed, tempore autem suo spevar
metemus ] metimus 89, metemur 135* THrvar, metamus spevar
non deficientes AMstZ ] non fatigati 61 75 76 89 THr, infatigabiles 64 AMsted AU
[6:10] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135 251 MAR AMst HI AU PEL THr spm spe
ergo ⟨54⟩ (89*) ] itaque 64 AUed THr, utique AUvar
dum tempus habemus operemur
bonum ] quod bonum est 61 THr, quod bonum 64
ad omnes ] + homines spmvar
maxime autem 135* 251 ] maximo autem 54C, maxime 61* THr spmvar
ad domesticos fidei (88*)
[6:11] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135 251 MAR AMst HI AU PEL THr
uidete AMstvar ] uidete igitur 51, uidistis 64 AU, uidit 135*, uidite 251, ecce MAR, scitote AMsted
qualibus litteris 78 ] quabus litteris 88*, aequalibus litteris 135*, quantis litteris MAR
scripsi uobis 251 ] uobis scripsi 64 75 76 77 AU THr, scripsi PELA
mea manu ] manu mea 58 251 AMstZ, in ea manu AUvar
[6:12] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135 251 MAR AMst HI AU PEL THr
quicumque 77 ] quaecumque 251, qui AU; + enim 58 89 135 HIvar
uolunt ] uoluerit AMstZ, uolent AMstvar, nolunt PELB
placere in carne (135)
hii 51 75 76 77 78 88C 135C MAR ] hi[1] 88*, hic̣ 135*
cogunt ] conpellunt 61 75 76 77 89 MAR PELB
uos circumcidi ] circumcidi AUvar, circumcidi eos THrvar
tantum ut ] tantum ut ne 77, ne AMsted, tantum ne AMstR THr
crucis christi ] in crucem christi 64, crux christi 75 76, per crucem christi 77 89, in cruce christi AU
persecutionem non patiantur 251 ] non fugentur 75 76, persecutionem patiantur 77 78 AMsted AUvar THr, non persecutionem patiantur 89, persecutionem patiatur AMstZ
[6:13] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135 251 MAR AMst HI AU PEL THr
neque enim ] nec enim 75 76 THr
qui ] hii qui 77 ⟨AMstZ⟩ THr, ipsi qui 89 AMstR, hii ipsi qui AMsted
circumciduntur HIvar ] circumcisi sunt 64 75 76 77 89 MAR AMst HIed AU PELB THr; + hii 54 61 64 HIed PELB, + ipsi 75 76 77 MAR THr
legem custodiunt ⟨64⟩ 251 ] abs. AU
sed uolunt ] sed nolunt PELB
uos circumcidi 77 ] [1]os circumcidi 135*
ut in ] tantum ut in 58
carne uestra glorientur AUvar ] uestra carne glorientur 64 75 76 77 MAR AMsted AUvar THr, uestra carne gloriantur 89, carne uestra gloriantur AMstvar, uestra glorientur carne AUed
[6:14] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135 251 MAR AMst HI AU PEL THr tes
mihi autem absit 51 54 58 ⟨64⟩ AMstZ ] mihi uero absit AMsted, mihi uero non contingat AMstR, mihi absit HIvar, mihi autem tesvar, mihi absit autem tesvar
gloriari nisi in ] gloriari in nullo nisi in MAR
cruce domini nostri iesu christi AMstvar ] crucem domini nostri iesu christi ⟨64⟩ 89 tesed, cruce domini AMsted, cruce dominum nostrum iesum christum tesvar, crucifixum domini nostri iesu christi tesvar
per quem mihi mundus crucifixus 51 58 (61)
est ] om. 77
et ego mundo ⟨64⟩ ] et ego huic mundo AMstZ
[6:15] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
in christo enim iesu (77*) AMstR HIvar THrvar ] in christo iesu 51 135*, om. 64 AMsted HIed AU THred
neque circumcisio 61 77 AMstR HIvar ] neque enim circumcisio 64 AMsted HIed AU, nec enim circumcisio THr
aliquid 54 ] aliqu[2] 64, aliquod 78, quicquam AMst PELB
ualet ] lac. 64, est 75 76 77 MAR AMst HI AU
neque praeputium 51 54 58 77 78 88 89 135 AMstvar ] neque enim praeputium AMsted
sed noua creatura ⟨64⟩ ] + per fidem iesu christi 58
[6:16] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
et ] lac. 64, om. PELA
quicumque ] quotquot AMst
hanc regulam ] regulam hanc 75 76 THr, regulae huic 77; + fidei 58
secuti fuerint HIvar ] sequuntur 61 AMsted HIed PELB, sectantur ⟨64⟩ 75 76 89 MAR HIvar AU THr, consentiunt uel sequuntur 77, consequuntur AMstvar; + hanc regulam 77
pax super illos ⟨64⟩
et misericordia 61 ] et misericordiam 64, om. MAR
et ] om. 135 AMstvar THrvar
super israhel 61 88 MAR ⟨AU⟩ ] sup[…]hel 64, supra israhel 77, om. THrvar
dei ] domini 75 76 MAR, dei uel domini 77
[6:17] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
de cetero 61 77 ] + fratres 58
nemo mihi molestus sit 51 58 ] laborem nemo mihi praestet ⟨64⟩ AUed, mihi nemo molestus sit 77, nemo mihi molestias praestet MAR, nemo mihi molestias exhibeat AMstR, nemo mihi praestet AUvar, laborem mihi nemo adhibeat THr
ego enim ] ego autem 61
stigmata ] + id est punctiones 77
iesu ] domini iesu 58 88 AMstR HIvar, domini nostri iesu christi 61 77 89 MAR AMstvar HIed AUvar PELB, domini iesu christi 64 75 76 AMsted AUed THr, iesu christi 135
in corpore meo porto ] in corpore meo fero THr
[6:18] Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135 MAR AMst HI AU PEL THr
gratia domini nostri ] gratia domini HIvar AUvar
iesu christi cum spiritu uestro
fratres ] om. THrvar
amen AMstR PELvar ] om. 77 89 MAR AMsted PELAB
Explicit
Present: 51 54 58 61 64 75 76 77 78 88 89 135
explicit epistula ad galatas 51 54 61 77 78 89 ] om. 58, explicit ad galatas 64, ad galatas explicit 75 76, explicit epistula pauli apostoli ad galatas 88 135
± scribens a roma 75C
Gal. 1:1. VL 61 has an ornate capital but the rest of Paulus appears to be missing.
Gal. 2:8. This verse is given in parentheses in Cooper’s reconstruction.
Gal. 3:7. The editor has supplied hi sunt filii Abrahae in THr.
Gal. 3:13. This phrase in THr has been reconstructed from the commentary: it is not in the lemma.
Gal. 4:22–26. There is no citation of these verses in the editorial text of Augustine: a largely Vulgate form is present in a manuscript variant (which is only cited for non-Vulgate readings).
Gal. 4:25. Two alternative forms of this phrase are found in the commentary in THr: adfinis est eius and confinis est eius.
Gal. 4:28–30. There is no citation of these verses in the editorial text of Augustine: the Vulgate form is present in a manuscript variant.
Gal. 5:23. The division sign above modestia appears to be a deletion (as in the case of hereses in 5:21).